Mjellja dhe shumëzimi i bredhit të Kaukazit

Mbjellja e saktë e këtij bredhi është hapi më kritik që përcakton fatin e tij për dekadat e ardhshme. Një fillim i mbarë kërkon përgatitje të plotë të vendit dhe njohje të nevojave biologjike të rrënjëve. Nëse procesi kryhet pa kujdesin e duhur, pema mund të vuajë nga stresi i transplantimit për shumë vite. Prandaj, çdo detaj nga hapja e vrimës deri te mbushja e saj ka një rëndësi jetike.

Zgjedhja e momentit ideal për mbjellje ndikon drejtpërdrejt në shkallën e suksesit të zënies së rrënjëve. Pranvera e hershme, para se të fillojë rritja e sythave, është periudha më e rekomanduar për këtë proces. Gjithashtu, vjeshta e vonë ofron kushte të mira, pasi toka është ende e ngrohtë dhe lagështia është e lartë. Shmange mbjelljen gjatë ditëve shumë të nxehta të verës ose kur toka është e ngrirë plotësisht.

Vrima e mbjelljes duhet të jetë të paktën dy herë më e gjerë se topi i rrënjëve të fidanit. Kjo lejon që rrënjët e reja të depërtojnë lehtësisht në tokën e punuar dhe të ajrosur mirë. Thellësia e vrimës duhet të jetë e tillë që pika ku trungu takon rrënjët të jetë në nivel me sipërfaqen. Mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë asfiksi të rrënjëve dhe kalbje të bazës së trungut.

Pasi pema të vendoset në vrimë, është e rëndësishme që toka e re të ngjishet lehtësisht për të larguar xhepat e ajrit. Xhepat e ajrit rreth rrënjëve mund të shkaktojnë tharjen e tyre dhe të pengojnë thithjen e ujit. Pas mbushjes, duhet të bëhet një ujitje e bollshme për të stabilizuar tokën dhe për të siguruar kontaktin e duhur. Një shtresë e hollë mulçi sipër do të ndihmojë në ruajtjen e lagështisë fillestare aq shumë të nevojshme.

Përzgjedhja e fidanit dhe cilësia e tij

Cilësia e fidanit që blini është garancia e parë për një pemë të shëndetshme dhe jetëgjatë. Kërko gjithmonë fidanë që kanë një top rrënjor të fortë dhe të mbrojtur mirë me thes ose në vazo. Gjilpërat duhet të kenë një ngjyrë të gjelbër të errët dhe të jenë të fiksuara fort pas degëve. Shmangi fidanët që tregojnë shenja zverdhjeje ose që kanë majën kryesore të dëmtuar apo të thyer.

Një fidan me rrënjë të zhvilluara mirë do të adaptohet shumë më shpejt në mjedisin e ri të kopshtit. Kontrollo nëse rrënjët nuk kanë filluar të rrotullohen brenda vazos, pasi kjo mund të krijojë probleme në të ardhmen. Nëse rrënjët janë “të lidhura”, duhet t’i hapësh ato me kujdes para se t’i vendosësh në tokë. Ky proces stimulon rritjen e rrënjëve të reja drejt hapësirës së jashtme të vrimës së mbjelljes.

Transporti i fidanit nga qendra kopshtare në shtëpi duhet të bëhet me shumë kujdes dhe mbrojtje. Ekspozimi i kurorës ndaj erës së fortë gjatë transportit me makinë të hapur mund të thajë gjilpërat në pak minuta. Mbulimi i fidanit me një pëlhurë mbrojtëse parandalon këtë stres të panevojshëm termik dhe mekanik. Sapo të mbërrini, mbajeni fidanin në hije dhe sigurohuni që rrënjët të mbeten të lagështa deri në mbjellje.

Mos u tundo të blesh fidanë shumë të mëdhenj nëse nuk ke mundësi të kujdesesh intensivisht për ta. Fidanët më të vegjël zakonisht e kalojnë më lehtë stresin e mbjelljes dhe rriten më shpejt në plan afatgjatë. Një pemë e vogël shpesh e kalon në lartësi një pemë më të madhe brenda pesë viteve, sepse rrënjët e saj stabilizohen më shpejt. Zgjidh madhësinë që përshtatet me forcën tënde fizike dhe mjetet që ke në dispozicion.

Tekninkat e shumëzimit me farë

Shumëzimi i bredhit të Kaukazit me farë është një proces që kërkon durim të madh dhe saktësi shkencore. Farat duhet të mblidhen nga boçet e pjekura mirë, zakonisht në fund të vjeshtës para se ato të hapen. Pas mbledhjes, farat duhet të pastrohen nga krahët e tyre dhe të thahen lehtësisht në një vend të freskët. Cilësia e farës përcakton drejtpërdrejt përqindjen e mbirjes dhe fuqinë e fidanëve të rinj.

Përpara mbjelljes, farat kërkojnë një proces të quajtur stratifikim i ftohtë për të imituar dimrin natyral. Kjo do të thotë që farat duhet të mbahen në lagështi dhe në temperaturë rreth 2 deri në 4 gradë Celsius për disa javë. Ky proces “zgjon” farën nga gjumi dhe e përgatit atë për të mbirë kur temperaturat të rriten. Pa këtë fazë, shumë pak fara do të arrijnë të shpërthejnë membranën e tyre mbrojtëse në pranverë.

Mbjellja e farave bëhet në një përzierje të lehtë dherash, preferohet torfë me rërë për ajrim maksimal. Farat nuk duhen mbuluar shumë thellë, mjafton një shtresë e hollë dheri sa dyfishi i madhësisë së farës. Lagështia duhet të jetë konstante, por jo e tepërt, për të parandaluar kërpudhat që shkaktojnë tharjen e fidanëve të rinj. Drita e diellit duhet të jetë e filtrurar, pasi fidanët e sapombirë janë jashtëzakonisht delikatë ndaj rrezeve direkte.

Rritja e fidanit nga fara deri në një madhësi të përshtatshme për mbjellje në kopsht zgjat rreth 3 deri në 4 vite. Gjatë kësaj kohe, ato duhet të transplantohen në vazo më të mëdha çdo vit për të inkurajuar zhvillimin e rrënjëve. Kjo metodë është mënyra më ekonomike për të krijuar një pyll të vogël ose një gardh të gjallë. Megjithatë, duhet të jesh i përgatitur për një rrugëtim të gjatë dhe me shumë sfida përkujdesjeje.

Shumëzimi me copa dhe sfidat e tij

Shumëzimi i këtij bredhi me copa është një alternativë tjetër, ndonëse më pak e suksesshme se metodat e tjera. Kjo metodë përdoret kryesisht kur dëshirohet të ruhen karakteristikat e sakta gjenetike të një peme prind. Copat duhet të merren nga degët e reja dhe të shëndetshme gjatë periudhës së qetësisë dimërore. Zgjedhja e degës së duhur është thelbësore, pasi degët anësore mund të rriten horizontalisht edhe pas rrënjëzimit.

Përdorimi i hormoneve të rrënjëzimit është thuajse i domosdoshëm për të rritur shanset e suksesit me këtë specie. Fundi i copës duhet të pritet në mënyrë të pjerrët dhe të zhytet në pluhurin ose lëngun hormonal. Më pas, ato vendosen në një mjedis me lagështi shumë të lartë dhe temperaturë konstante të tokës. Një serë e vogël ose një mbulim me plastikë mund të krijojë kushtet e nevojshme për këtë proces delikat.

Rrënjëzimi i bredhit të Kaukazit mund të zgjasë disa muaj, gjatë të cilëve duhet të monitorosh kalbjen e mundshme. Nëse copat fillojnë të nxijnë nga poshtë, do të thotë se lagështia në tokë është shumë e lartë. Ajrimi periodik i mjedisit të rrënjëzimit ndihmon në parandalimin e zhvillimit të mykut dhe baktereve. Është një lojë e balancës midis lagështisë së ajrit dhe tharjes relative të substratit të mbjelljes.

Pasi të vërehet rritje e re në majat e copave, kjo është një shenjë se rrënjët e para kanë filluar të formohen. Megjithatë, ato nuk duhen lëvizur menjëherë, pasi rrënjët e reja janë shumë të brishta dhe thyhen lehtë. Kalimi në mjedisin e jashtëm duhet të bëhet gradualisht përmes një procesi forcimi. Kjo metodë kërkon aftësi teknike të larta dhe shpesh rezulton me një shkallë të ulët suksesi për fillestarët.