Mbjellja dhe shumëzimi i kotoneasterit me gjethe shelgu

Fillimi i një projekti të ri në kopsht është gjithmonë një moment emocionues, sidomos kur bëhet fjalë për mbjelljen e një specieje kaq elegante. Kotoneasteri me gjethe shelgu ofron një pamje madhështore, por gjithçka fillon nga hapat e parë të hedhur saktë. Zgjedhja e vendit, përgatitja e tokës dhe teknika e mbjelljes janë gurët e themelit për jetëgjatësinë e bimës. Ky udhëzues do të të ndihmojë të kuptosh se si të mbjellësh dhe të shumëzosh këtë shkurre me sukses të plotë.

Përpara se të marrësh lopatën në dorë, duhet të studiosh mirë terrenin ku dëshiron të vendosësh bimën e re. Ky varietet ka nevojë për hapësirë, pasi degët e tij tentojnë të shtrihen anash në mënyrë natyrale. Një vend me diell ose gjysmëhije është ideali, por duhet të kesh parasysh edhe mbrojtjen nga erërat e forta. Vizualizo se si do të duket bima pas pesë apo dhjetë vitesh në atë pozicion të caktuar.

Toka ku do të mbjellësh kotoneasterin duhet të jetë e përgatitur mirë dhe e pasur me lëndë organike. Gërmimi i një grope që është dy herë më e gjerë se balli i rrënjëve lejon që rrënjët e reja të depërtojnë lehtë. Nëse toka është shumë e varfër, mund të shtosh pak kompost të dekompozuar mirë në fund të gropës. Kjo do t’i japë bimës “karburantin” e nevojshëm për të nisur rritjen me vrull.

Koha më e mirë për mbjellje është pranvera e hershme ose vjeshta, kur temperaturat nuk janë as shumë të larta, as shumë të ulëta. Në këto periudha, bima mund të fokusohet te zhvillimi i rrënjëve pa u stresuar nga nxehtësia përvëluese ose ngricat. Lagështia natyrore e këtyre stinëve ndihmon gjithashtu në stabilizimin e tokës rreth rrënjëve. Pas mbjelljes, sigurohu që të kompaktësosh lehtë tokën me dorë për të hequr xhepat e ajrit.

Procesi i mbjelljes në detaje

Kur vendos bimën në gropë, sigurohu që niveli i tokës të jetë i njëjtë me atë që ishte në vazon origjinale. Mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë kalbjen e qafës së rrënjës, ndërsa mbjellja shumë cektë i ekspozon rrënjët. Është mirë që ta vendosësh bimën drejt dhe të kontrollosh pozicionin e saj nga disa këndvështrime. Një pozicionim i mirë në fillim kursen shumë punë korrigjuese në të ardhmen.

Pasi ta kesh mbushur gropën me dhe, krijo një lloj “pjate” të vogël me dhe rreth bazës së bimës. Kjo do të ndihmojë që uji të grumbullohet direkt mbi rrënjë dhe të mos rrjedhë anash gjatë ujitjes së parë. Ujitja e parë duhet të jetë e bollshme për të siguruar që toka të lidhet mirë me sistemin rrënjor. Mos përdor plehra kimike të forta menjëherë, pasi rrënjët e reja janë delikate dhe mund të digjen.

Përdorimi i një shtrese mulçimi (mulch) prej lëvoreje peme ose kashte është shumë i rekomanduar për kotoneasterin e ri. Kjo shtresë mban lagështinë në tokë dhe rregullon temperaturën rreth rrënjëve gjatë ditëve të nxehta. Gjithashtu, mulçi parandalon rritjen e barërave të këqija që mund të thithin ushqimin e bimës tënde. Sigurohu që materiali mbulues të mos prekë drejtpërdrejt trungun e bimës për të shmangur lagështinë e tepërt.

Nëse po mbjell disa bimë për të krijuar një grup apo gardh, lëri një distancë prej të paktën 1.5 deri në 2 metra. Edhe pse në fillim kopshti mund të duket pak i zbrazët, kotoneasteri do ta mbushë shpejt atë hapësirë. Planifikimi i duhur i distancave lejon qarkullimin e ajrit dhe redukton rrezikun e përhapjes së sëmundjeve mes bimëve. Kopshtaria kërkon vizion për të ardhmen, jo vetëm kënaqësi të menjëhershme.

Teknikat e shumëzimit me veshje

Shumëzimi i kotoneasterit me gjethe shelgu është një proces mjaft interesant dhe relativisht i thjeshtë për t’u realizuar. Një nga metodat më të suksesshme është ajo e “veshjes” ose markotimit të degëve që prekin tokën. Për shkak të formës së tij, shumë degë të ulëta mund të rrënjëzohen natyrshëm nëse qëndrojnë në kontakt me dheun e lagësht. Ti mund ta ndihmosh këtë proces duke e fiksuar një degë të shëndetshme në tokë me një kapëse teli.

Për të përshpejtuar rrënjëzimin, mund të bësh një gërvishtje të vogël në pjesën e degës që do të mbulohet me dhe. Kjo “plagë” e vogël stimulon bimën të prodhojë hormone rrënjëzimi në atë pikë të caktuar. Mbuloje zonën me një përzierje të mirë dheu dhe rëre, dhe mbaje gjithmonë të lagësht. Pas disa muajsh, zakonisht në sezonin tjetër, dega do të ketë krijuar sistemin e saj të pavarur të rrënjëve.

Pasi të jesh i sigurt se rrënjët janë formuar mirë, mund ta presësh degën nga bima “nënë”. Mos e nxirr menjëherë nga toka; lejoje fidanin e ri të mësohet me pavarësinë e tij për disa javë. Më pas, mund ta zhvendosësh në një vazo ose në një vend tjetër të kopshtit. Kjo metodë garanton që bima e re do të ketë saktësisht të njëjtat veti si bima origjinale.

Koha më e mirë për të nisur këtë proces është fundi i pranverës, kur bima ka energji maksimale. Gjatë verës, duhet të tregosh kujdes që pika e rrënjëzimit të mos thahet asnjëherë. Nëse je i duruar, mund të prodhosh shumë bimë të reja pa shpenzuar asnjë qindarkë në fidanishte. Është një mënyrë e shkëlqyer për të zgjeruar kopshtin tënd në mënyrë organike dhe të qëndrueshme.

Shumëzimi me copa dhe fidanët e rinj

Një tjetër metodë e përdorur gjerësisht është shumëzimi me copa gjysmë-të-drunjëzuara gjatë verës. Zgjidh degë të shëndetshme që nuk kanë lule apo fruta dhe priji në gjatësi rreth 10-15 centimetra. Hiqi gjethet nga pjesa e poshtme e copës për të reduktuar humbjen e ujit përmes transpirimit. Zhytja e fundit të copës në hormon rrënjëzimi mund të rrisë ndjeshëm shanset për sukses.

Vendosi copat në një vazo me një përzierje rëre dhe torfe që lejon kullimin e shpejtë të ujit. Mbulimi i vazos me një qese plastike transparente krijon një efekt mini-serre që mban lagështinë e ajrit të lartë. Vendose vazon në një vend me dritë por pa rrezet direkte të diellit që mund t’i “zierë” copat. Ajrosja e herëpashershme është e domosdoshme për të parandaluar shfaqjen e mykut.

Rrënjëzimi i copave zakonisht zgjat nga 6 deri në 8 javë, varësisht nga kushtet e ambientit. Mund të kontrollosh progresin duke i tërhequr lehtë copat; nëse ndjen rezistencë, do të thotë se rrënjët kanë filluar të rriten. Sapo të vëresh rritje të re të gjetheve, mund t’i transferosh fidanët në vazo individuale. Kjo fazë kërkon kujdes të shtuar me ujitjen dhe ushqimin e bimëve të vogla.

Dimri i parë për këto bimë të reja është periudha më kritike e jetës së tyre. Është mirë t’i mbash në një vend të mbrojtur, si për shembull në një verandë të freskët ose në një kornizë të ftohtë kopshti. Vetëm kur bima të ketë krijuar një strukturë të fortë dhe rrënjë të shëndetshme, ajo është gati për t’u mbjellë në vendin e saj të përhershëm. Ky proces mund të marrë kohë, por kënaqësia e rritjes së një bime nga e para është e pakrahasueshme.