Διαχείμαση του αυτοκρατορικού στέμματος και προστασία του βολβού

Το αυτοκρατορικό στέμμα είναι βολβώδες φυτό που χρειάζεται μια φυσιολογική ψυχρή περίοδο για να ολοκληρώσει σωστά τον ετήσιο κύκλο του. Σε κατάλληλα στραγγιζόμενο έδαφος μπορεί να παραμένει στη θέση του όλο τον χειμώνα χωρίς να απαιτείται ετήσια εξαγωγή. Ο μεγαλύτερος χειμερινός κίνδυνος δεν είναι πάντοτε ο παγετός αλλά ο συνδυασμός χαμηλής θερμοκρασίας και επίμονης υγρασίας γύρω από τον βολβό. Η σωστή διαχείμαση βασίζεται επομένως κυρίως στην καλή αποστράγγιση, στην κατάλληλη φύτευση και στη σταθερότητα της θερμοκρασίας του εδάφους.

Κατά το φθινόπωρο ο βολβός αναπτύσσει ρίζες πριν περάσει σε βαθύτερη αδράνεια. Για τον λόγο αυτό η φύτευση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί αρκετά νωρίς ώστε να υπάρχει χρόνος εγκατάστασης. Ένας καλά ριζωμένος βολβός ανταποκρίνεται καλύτερα στις χειμερινές μεταβολές από έναν πρόσφατα τοποθετημένο. Η περίοδος αυτή δεν απαιτεί έντονη φροντίδα, αλλά χρειάζεται σωστό περιβάλλον.

Μετά την πλήρη ξήρανση του φυλλώματος, τα ξερά στελέχη μπορούν να απομακρυνθούν από τη βάση. Δεν υπάρχει λόγος να αφήνονται μεγάλες ποσότητες πυκνού υλικού που μπορεί να συγκρατούν υγρασία. Παράλληλα πρέπει να αποφεύγεται η βαθιά κατεργασία κοντά στη θέση του βολβού. Το υπόγειο όργανο παραμένει ζωντανό και μπορεί να τραυματιστεί από εργαλεία ακόμη κι αν δεν είναι ορατό.

Η χειμερινή περίοδος είναι επίσης κατάλληλη για παρατήρηση της αποστράγγισης του παρτεριού. Αν μετά από κάθε βροχή το νερό παραμένει στην περιοχή για πολλές ώρες ή ημέρες, η θέση χρειάζεται βελτίωση. Το πρόβλημα είναι καλύτερο να διορθώνεται κατά την επόμενη περίοδο αδράνειας με ανύψωση ή αναδιάρθρωση του εδάφους. Η συνεχής υγρασία μπορεί να προκαλέσει απώλειες ακόμη και σε χειμώνες χωρίς ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες.

Προστασία των βολβών στο έδαφος

Σε περιοχές με συνήθη χειμερινό ψύχος, ένας καλά φυτεμένος βολβός προστατεύεται φυσικά από τη μάζα του εδάφους. Το κατάλληλο βάθος φύτευσης μειώνει τις απότομες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις. Η επιφάνεια μπορεί να παγώσει χωρίς η θερμοκρασία γύρω από τον βολβό να πέσει στον ίδιο βαθμό. Αυτή η φυσική θερμική αδράνεια είναι σημαντικό πλεονέκτημα της καλλιέργειας στο έδαφος.

Σε πολύ ψυχρά κλίματα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα μέτριο στρώμα ξηρής οργανικής εδαφοκάλυψης μετά την ψύξη του εδάφους. Το υλικό περιορίζει τις ακραίες εναλλαγές παγώματος και απόψυξης που μπορούν να μετακινήσουν ή να εκθέσουν τους βολβούς. Δεν πρέπει όμως να σχηματίζεται παχύ, μονίμως υγρό κάλυμμα που εμποδίζει τον αερισμό. Την άνοιξη το στρώμα αραιώνεται εγκαίρως ώστε οι νέοι βλαστοί να αναδυθούν χωρίς εμπόδια.

Οι νεοφυτεμένοι βολβοί χρειάζονται λίγο μεγαλύτερη προσοχή από τις καλά εγκατεστημένες συστάδες. Δεν έχουν ακόμη το ίδιο εκτεταμένο ριζικό σύστημα και μπορεί να επηρεαστούν περισσότερο από μετακινήσεις του εδάφους. Η καλή σταθεροποίηση του χώματος μετά τη φύτευση βοηθά να παραμένουν στη σωστή θέση. Παρ’ όλα αυτά δεν πρέπει να συμπιέζεται υπερβολικά το έδαφος, επειδή η έλλειψη αέρα είναι εξίσου προβληματική.

Η θέση φύτευσης καλό είναι να επισημαίνεται διακριτικά όταν το υπέργειο τμήμα έχει εξαφανιστεί. Έτσι αποφεύγονται τυχαίες ζημιές από σκάψιμο, μεταφύτευση άλλων φυτών ή βαθιά κατεργασία. Το πρόβλημα αυτό είναι συνηθισμένο σε πυκνά πολυετή παρτέρια όπου η ακριβής θέση των βολβών ξεχνιέται τον χειμώνα. Μια απλή σήμανση μπορεί να προστατεύσει μια πολυετή εγκατάσταση από μηχανικό τραυματισμό.

Διαχείμαση σε γλάστρες

Οι γλάστρες ψύχονται πολύ πιο γρήγορα και σε μεγαλύτερο βάθος από το φυσικό έδαφος. Οι ρίζες και οι βολβοί που βρίσκονται κοντά στα τοιχώματα εκτίθενται σε σημαντικότερες μεταβολές θερμοκρασίας. Για τον λόγο αυτό ένα φυτό που είναι ανθεκτικό στο έδαφος μπορεί να χρειάζεται επιπλέον προστασία όταν καλλιεργείται σε δοχείο. Όσο μικρότερη είναι η γλάστρα, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος.

Ένα μεγάλο δοχείο με αρκετό υπόστρωμα παρέχει καλύτερη θερμική μόνωση. Μπορεί επίσης να τοποθετηθεί σε προστατευμένη θέση κοντά σε τοίχο, χωρίς όμως να μεταφερθεί σε θερμαινόμενο εσωτερικό χώρο. Το φυτό χρειάζεται χειμερινή ψύχρα για τον φυσιολογικό του κύκλο. Ένας ψυχρός, προφυλαγμένος χώρος είναι καταλληλότερος από ένα ζεστό δωμάτιο.

Η υγρασία στη γλάστρα πρέπει να ελέγχεται ακόμη και τον χειμώνα. Το υπόστρωμα δεν πρέπει να παραμένει μόνιμα κορεσμένο, αλλά ούτε να αφυδατώνεται πλήρως για πολύ μεγάλες περιόδους όταν δεν υπάρχει βροχή. Επειδή η κατανάλωση νερού είναι ελάχιστη, οι εφαρμογές είναι πολύ αραιές. Η ελεύθερη απορροή από τις οπές του δοχείου είναι απολύτως απαραίτητη.

Τα πιατάκια κάτω από τις γλάστρες δεν πρέπει να παραμένουν γεμάτα με νερό μετά από βροχές. Το παγωμένο ή στάσιμο νερό δημιουργεί ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες για τον βολβό. Η ανύψωση της γλάστρας λίγα χιλιοστά πάνω από την επιφάνεια μπορεί να βελτιώσει την απορροή. Μικρές λεπτομέρειες στη χειμερινή διαχείριση έχουν συχνά μεγάλη σημασία για την επιβίωση φυτών σε δοχεία.

Εξαγωγή και αποθήκευση όταν είναι απαραίτητη

Η ετήσια εξαγωγή των βολβών δεν είναι απαραίτητη σε έναν κατάλληλο κήπο. Μπορεί όμως να χρειαστεί όταν η θέση είναι υπερβολικά υγρή το καλοκαίρι, όταν γίνεται αναδιαμόρφωση του παρτεριού ή όταν επιδιώκεται διαίρεση. Η εξαγωγή πραγματοποιείται μετά την πλήρη ξήρανση του υπέργειου τμήματος. Ο χειρισμός πρέπει να είναι προσεκτικός επειδή οι σαρκώδεις βολβοί τραυματίζονται σχετικά εύκολα.

Μετά την εξαγωγή απομακρύνεται απαλά το πλεονάζον χώμα χωρίς έντονο πλύσιμο αν δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος. Οι βολβοί ελέγχονται για μαλακά σημεία, βαθιές πληγές ή εμφανή σήψη. Το υγιές υλικό διατηρείται σε δροσερό, αεριζόμενο και σκιερό χώρο για σύντομο διάστημα. Δεν πρέπει να αφήνεται για πολλές εβδομάδες σε ξηρό περιβάλλον επειδή μπορεί να χάσει υπερβολική υγρασία.

Το αυτοκρατορικό στέμμα δεν συμπεριφέρεται όπως ορισμένοι βολβοί που ανέχονται μακρά ξηρή αποθήκευση. Οι βολβοί είναι καλύτερο να επαναφυτεύονται σχετικά γρήγορα όταν έχει ολοκληρωθεί η απαραίτητη εργασία. Η παρατεταμένη αφυδάτωση μειώνει την ποιότητα και καθυστερεί τη ριζοβολία. Για τον ίδιο λόγο οι αγορασμένοι βολβοί δεν πρέπει να μένουν για μήνες σε θερμό αποθηκευτικό χώρο.

Αν χρειάζεται σύντομη προσωρινή αποθήκευση, οι βολβοί τοποθετούνται έτσι ώστε να αερίζονται και να μην έρχονται σε επαφή με υγρά υλικά. Η θερμοκρασία πρέπει να παραμένει δροσερή αλλά να μην προκαλεί ακραία κατάψυξη μη προστατευμένων ιστών. Η τακτική επιθεώρηση επιτρέπει την έγκαιρη απομάκρυνση οποιουδήποτε βολβού αρχίσει να αλλοιώνεται. Η γρήγορη επαναφύτευση παραμένει πάντως η ασφαλέστερη επιλογή.