Mbjellja dhe shumimi i kurorës perandorake për një zhvillim të sigurt

Mbjellja e kurorës perandorake kërkon kujdes më të madh se mbjellja e shumë bulbëve të tjerë pranverorë, sepse bulba është e madhe, delikate dhe e ndjeshme ndaj lagështisë së tepërt. Përzgjedhja e materialit të shëndetshëm dhe përgatitja e mirë e tokës ndikojnë drejtpërdrejt në aftësinë e bimës për të lulëzuar. Edhe mënyra si vendoset bulba në gropën e mbjelljes ka rëndësi praktike për menaxhimin e ujit. Shumimi mund të bëhet me bulba anësore ose me fara, por të dyja metodat kanë ritëm dhe objektiva të ndryshme.

Zgjedhja e bulbëve dhe përgatitja e vendit

Për mbjellje duhen zgjedhur bulba të forta, të rënda dhe pa zona të buta. Bulbat e mëdha kanë zakonisht më shumë rezerva dhe janë më të afta të prodhojnë lulëzim në sezonin e ardhshëm. Plagët e thella, myku ose erërat e pakëndshme tregojnë material të dyshimtë. Bulbat duhen trajtuar me kujdes sepse luspat e tyre të trasha mund të dëmtohen gjatë transportit.

Vendi duhet të marrë dritë të bollshme dhe të ketë kullim të mirë. Tokat që mbajnë ujë për ditë të tëra pas reshjeve nuk janë të përshtatshme pa përmirësime paraprake. Përzierja e kompostit të pjekur me tokën rrit pjellorinë, ndërsa materiali mineral i trashë mund të ndihmojë në përshkueshmëri. Plehu organik i freskët nuk duhet të vendoset në kontakt direkt me bulbën.

Toka përpunohet më thellë se për bulbët e vegjël dekorativë. Kjo i krijon sistemit rrënjor hapësirë të ajrosur dhe e lehtëson largimin e ujit. Në tokë shumë të ngjeshur mund të formohet një shtresë ku uji ngec poshtë bulbës, edhe nëse sipërfaqja duket e thatë. Për këtë arsye përgatitja e profilit të tokës është po aq e rëndësishme sa vetë gropa e mbjelljes.

Kur planifikohet një grup bimësh, duhet lënë hapësirë e mjaftueshme ndërmjet tyre. Kurorat perandorake kanë kërcell të fuqishëm dhe një masë gjethore që kërkon dritë dhe ajrim. Mbjellja shumë e dendur rrit konkurrencën për ujë dhe ushqim dhe e bën më të vështirë kontrollin e sëmundjeve. Një grup i vendosur me ritëm të lirshëm duket gjithashtu më natyral në kopsht.

Koha dhe teknika e mbjelljes

Koha më e përshtatshme për mbjelljen e bulbëve është vjeshta, në mënyrë që ata të kenë kohë të formojnë rrënjë përpara dimrit. Mbjellja nuk duhet shtyrë shumë, sepse bulbët e ekspozuar thahen më shpejt se shumë specie të tjera bulboze. Toka duhet të jetë ende e punueshme dhe jo e ngrirë. Në zonat me dimër të hershëm, mbjellja bëhet më shpejt se në rajonet me vjeshtë të gjatë dhe të butë.

Thellësia duhet të jetë e mjaftueshme për ta mbrojtur bulbën dhe për t’i dhënë stabilitet kërcellit të ardhshëm. Si orientim praktik, bulbat e mëdha vendosen zakonisht dukshëm më thellë se tulipanët e zakonshëm. Në tokë të lehtë mund të mbillen pak më thellë, ndërsa në tokë të rëndë duhet shmangur thellësia e tepërt pa kullim të përshtatshëm. Qëllimi është të krijohet një zonë e qëndrueshme dhe e ajrosur rreth bulbës.

Bulba e kurorës perandorake ka një zgavër karakteristike në pjesën e sipërme. Për të zvogëluar mundësinë e grumbullimit të ujit, shumë kultivues e vendosin bulbën paksa të pjerrët. Kjo nuk është një zëvendësim për kullimin e mirë, por mund të ndihmojë në tokat ku reshjet e vjeshtës janë të shpeshta. Pas vendosjes, bulba mbulohet me tokë të lirshme pa e shtypur fort.

Pas mbjelljes, toka ujitet vetëm aq sa të vendoset mirë rreth bulbës dhe të fillojë rrënjëzimi. Nëse vjeshta është me reshje të rregullta, ujitje shtesë mund të mos nevojitet. Një shtresë e lehtë mulch-i mund të stabilizojë temperaturën dhe të kufizojë barërat e këqija. Materiali mbulues nuk duhet të krijojë një zonë të lagësht dhe të ngjeshur direkt mbi bulbë.

Shumimi me bulba anësore

Me kalimin e viteve, një bulbë e pjekur mund të formojë bulba më të vegjël anësorë. Këta janë mënyra më praktike për të shumëzuar bimën duke ruajtur karakteristikat e ekzemplarit mëmë. Ndarja bëhet pasi pjesa mbitokësore të jetë tharë dhe bima të ketë hyrë në qetësi. Bulbët nxirren me kujdes që të mos priten ose shpohen me vegla.

Bulbat anësore që ndahen lehtë mund të largohen me dorë pa përdorur forcë të tepërt. Nëse lidhja është ende shumë e fortë, dëmtimi i detyruar mund të krijojë plagë të mëdha. Materiali i ndarë duhet kontrolluar për shëndet dhe fortësi. Bulbat e vegjël zakonisht nuk lulëzojnë menjëherë, sepse duhet të arrijnë madhësi dhe rezerva të mjaftueshme.

Bulbat e rinj mund të rriten në një shtrat të veçantë ku kontrolli i ujit dhe i barërave është më i lehtë. Në këtë fazë objektivi kryesor është zhvillimi i masës së bulbës, jo lulëzimi i menjëhershëm. Gjethet duhet të lihen të përfundojnë ciklin e tyre çdo sezon. Ushqimi i moderuar dhe ekspozimi i mirë ndaj dritës ndihmojnë në maturimin e tyre.

Kur bulbat arrijnë madhësinë e duhur, mund të zhvendosen në pozicionin përfundimtar. Transferimi bëhet gjatë periudhës së qetësisë dhe jo gjatë rritjes aktive. Toka e re duhet të përgatitet me të njëjtat standarde kullimi si për bimët e rritura. Me kujdes të mirë, shumimi me bulba anësore është mënyra më e shpejtë për të krijuar një grup të ri bimësh.

Shumimi me fara dhe kujdesi për bimët e reja

Shumimi me fara është më i ngadalshëm, por i dobishëm kur synohet prodhimi i shumë bimëve ose eksperimentohet me variacion gjenetik. Farat mblidhen nga kapsulat e pjekura pasi ato të kenë përfunduar zhvillimin. Materiali duhet të jetë i pjekur plotësisht dhe pa shenja myku. Farat e papjekura kanë aftësi shumë më të ulët mbirjeje.

Mbjellja e farave bëhet në një substrat të ajrosur dhe me kullim të mirë. Procesi i mbirjes mund të kërkojë periudha të temperaturave të ulëta, në përputhje me ciklin natyror të bimës. Për këtë arsye mbjellja në vjeshtë është shpesh praktike, sepse farat kalojnë dimrin në kushte natyrore. Sipërfaqja nuk duhet mbajtur e ngopur me ujë.

Fidanët e rinj zhvillohen ngadalë dhe në vitet e para formojnë kryesisht organe nëntokësore të vogla. Nuk duhet pritur lulëzim i shpejtë nga bimët e rritura prej farës. Çdo sezon gjethet e reja duhet të lejohen të fotosintezojnë deri në tharjen natyrore. Durimi është thelbësor, sepse mund të kalojnë disa vite deri në formimin e bulbës së aftë për lulëzim.

Në kulturat nga farat mund të shfaqen ndryshime ndërmjet individëve. Kjo është interesante për përzgjedhje, por do të thotë se pasardhësit nuk janë domosdoshmërisht identikë me bimën mëmë. Për ruajtjen e një varieteti të caktuar, shumimi vegjetativ është më i sigurt. Për kopshtarët që vlerësojnë eksperimentimin, farat ofrojnë një proces më të gjatë, por edhe më interesant.