Kosta Rika takke çiçeğinin kış bakımı

Kosta Rika takke çiçeği dona dayanıklı olmadığı için soğuk mevsimin yaşandığı bölgelerde korunaklı bir ortamda kışlatılmalıdır. Sonbaharda gece sıcaklıkları düşmeden önce iç mekâna alınması, ani soğuk hasarının önlenmesi açısından büyük önem taşır. Kış döneminde bitkinin su ve besin tüketimi azalırken ışık ihtiyacı devam eder. Başarılı bir kışlatma için sıcaklık, sulama, hava nemi ve zararlı kontrolü birlikte yönetilmelidir.

Yazı dışarıda geçiren bitki içeri alınmadan önce ayrıntılı biçimde incelenmelidir. Yaprak altlarında akar, trips, beyazsinek ve yaprak biti bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Gerekirse bitki ılık suyla yıkanmalı ve uygun mücadele işlemi dış ortamdayken yapılmalıdır. Bu hazırlık, zararlıların sıcak ev ortamında hızla çoğalmasını önler.

Bitkinin içeri alınması son ana bırakılmamalıdır. Soğuk bir gecenin ardından sıcak odaya taşınan bitki ciddi çevresel şok yaşayabilir. Gece sıcaklıkları yaklaşık 15 dereceye yaklaşmaya başladığında geçiş planlanmalıdır. Bitki önce kapalı balkon gibi ara bir alana alınarak iç koşullara kademeli biçimde alıştırılabilir.

Dış ortamda aldığı ışık, pencere önünde bile çoğu iç mekândan daha güçlüdür. Bu nedenle içeri alınan bitkide bir miktar yaprak dökülmesi görülebilir. Uygun aydınlık sağlandığında bitki genellikle yeni koşullara uyum gösterir. Yoğun yaprak kaybında sulama, cereyan ve zararlı olasılıkları da ayrıca değerlendirilmelidir.

Kışlık konum ve sıcaklık

Kış boyunca bitki evin en aydınlık noktalarından birine yerleştirilmelidir. Güney veya doğu penceresi önleri, düşük kış güneşinden yararlanmak açısından uygundur. Yaprakların soğuk pencere camına değmemesi gerekir. Gece cam yüzeyinde oluşan düşük sıcaklık, temas eden dokularda lekelenme ve doku ölümü oluşturabilir.

Ortam sıcaklığının mümkün olduğunca sabit tutulması önemlidir. Ilık oda koşulları bitkinin yapraklarını korumasına yardımcı olur, ancak çok sıcak ve karanlık ortam zayıf sürgünlere yol açar. Serin fakat donmayan bir yerde büyüme daha yavaş olabilir. Sıcaklık düştükçe sulama miktarı mutlaka azaltılmalıdır.

Radyatörün hemen üzerindeki pencere pervazı uygun görünse de bitki için zorlayıcı olabilir. Yükselen sıcak ve kuru hava yaprak kenarlarını kurutur, toprağı düzensiz biçimde susuz bırakır. Aynı konumda gece camdan gelen soğuk da etkili olabilir. Bitki ısı kaynağından biraz uzaklaştırılarak daha dengeli bir mikroiklim oluşturulmalıdır.

Klima ve sık açılan dış kapılar çevresinde ani hava akımları oluşabilir. Tropikal yapraklar sıcaklık değişimlerine karşı hassas olduğundan bu alanlardan kaçınılmalıdır. Oda havalandırılırken bitki doğrudan soğuk akımın önünde bırakılmamalıdır. Kısa süreli havalandırma sonrasında sıcaklığın hızla normale dönmesi sağlanmalıdır.

Kışın sulama ve nem dengesi

Kışın düşük ışık nedeniyle fotosentez ve su tüketimi yavaşlar. Yazın kullanılan sulama aralığının aynen sürdürülmesi kök çevresinin sürekli ıslak kalmasına neden olur. Toprağın üst bölümü belirgin biçimde kurumadan yeniden su verilmemelidir. Bununla birlikte tüm kök topunun tamamen kuruyup sertleşmesine de izin verilmemelidir.

Sulama sabah saatlerinde ve oda sıcaklığındaki suyla yapılmalıdır. Böylece toprak gün içinde fazla suyunu süzer ve gece çok soğuk kalmaz. Her sulamada tabakta biriken su mutlaka boşaltılmalıdır. Dekoratif dış kap içinde görünmeyen su birikintileri kök çürümesinin sık rastlanan nedenlerindendir.

Kışın kalorifer havası ortam nemini ciddi ölçüde düşürebilir. Yaprak uçlarında kahverengileşme ve kıvrılma görüldüğünde oda nemi ölçülmelidir. Nemlendirici, çakıllı tepsi veya bitkilerin gruplandırılması daha dengeli koşullar sağlayabilir. Ancak nem yükseltilirken yaprakların sürekli ıslak ve ortamın havasız kalmamasına dikkat edilmelidir.

Soğuk odalarda yüksek nem farklı bir risk oluşturur. Düşük sıcaklıkta yavaş kuruyan yaprak ve toprak yüzeyi mantarların gelişmesini kolaylaştırır. Serin kışlatmada nem artırma uygulamaları daha kontrollü yapılmalıdır. Hava dolaşımı hafif tutulmalı, fakat bitki doğrudan cereyana maruz bırakılmamalıdır.

Gübreleme, budama ve temizlik

Bitkinin büyümesi durmuşsa kış boyunca düzenli gübre verilmemelidir. Kullanılmayan besin tuzları toprakta birikerek hassas köklere zarar verebilir. Yapay aydınlatma altında aktif biçimde yeni yaprak oluşturan bitkilere çok seyreltilmiş besin uygulanabilir. Besleme kararı takvimden çok gerçek büyüme belirtilerine dayanmalıdır.

Kış başında ağır budama yapmak genellikle uygun değildir. Düşük ışıkta yeni sürgünler zayıf ve uzun gelişebilir. Yalnızca kuru, hastalıklı veya kırılmış dallar temizlenmelidir. Şekillendirici ana budama günlerin uzamaya başladığı ilkbahar dönemine bırakılmalıdır.

Sararan yapraklar tamamen işlevini kaybettiğinde temiz bir makasla alınabilir. Yaprakları henüz kısmen yeşilken koparmak bitkinin kalan besinleri geri çekmesini engeller. Dökülen bitki parçaları saksı yüzeyinde bırakılmamalıdır. Temiz yüzey mantar, sinek ve diğer zararlıların çoğalmasını sınırlar.

Kış boyunca yapraklar belirli aralıklarla nemli bezle silinmelidir. Kapalı mekânda biriken toz düşük ışık koşullarında fotosentezi daha da azaltabilir. Temizlik sırasında yaprak altları zararlı bakımından kontrol edilmelidir. Özellikle örümcek akarları sıcak ve kuru odalarda kısa sürede yoğunlaşabilir.

İlkbahara geçiş ve dış ortama alıştırma

Günler uzamaya başladığında bitki yeni sürgünler oluşturarak dinlenme döneminden çıkar. Bu aşamada sulama sıklığı yavaşça artırılabilir. Toprak hâlâ yavaş kuruyorsa yalnızca takvim ilerledi diye fazla su verilmemelidir. Yeni gelişimin hızı bakım değişikliklerinin en iyi göstergesidir.

İlkbahar gübrelemesine düşük dozla başlanmalıdır. Kış boyunca hassaslaşmış kökler yüksek besin yoğunluğuna birden maruz bırakılmamalıdır. Birkaç hafta içinde sağlıklı büyüme gözlenirse normal besleme programına geçilebilir. Aynı dönem saksı değişimi ve ana şekillendirme budaması için de uygundur.

Bitki dışarı çıkarılacaksa gece sıcaklıklarının güvenli düzeyde kalması beklenmelidir. Gündüz sıcak olsa bile serin geceler tropikal sürgünlere zarar verebilir. İlk günlerde bitki yalnızca gölgeli ve rüzgârdan korunaklı bir alanda tutulmalıdır. Açık havaya alıştıkça sabah güneşi aldığı süre kademeli biçimde artırılabilir.

İç mekânda oluşan yapraklar doğrudan dış güneşe karşı hassastır. Birden güçlü güneşe çıkarılan bitkide açık renkli, kuru yanık alanları oluşabilir. Alıştırma süreci en az bir veya iki haftaya yayılmalıdır. Dengeli geçiş sağlandığında Kosta Rika takke çiçeği yeni mevsime daha güçlü sürgünlerle başlar.