Brudeslør bør plantast på ein solrik stad med djup, lett og godt drenert jord. Sidan planta utviklar ei kraftig pålerot, bør plasseringa veljast som ein varig del av hageplanen. Riktig planteteknikk gir rask etablering og reduserer faren for rothalsròte. Formering kan skje med frø, stiklingar eller forsiktig deling av unge plantar.

Val av planteplass og førebuing

Ein varm og open vekseplass gir den sikraste etableringa. Brudeslør treng god plass både over og under bakken. Store sortar bør ikkje setjast tett inntil gangar eller små naboplantingar. Ei plassering midt eller bak i eit staudebed gir ofte best visuell effekt.

Jorda bør arbeidast i god djupn før planting. Stein og kompakte jordlag som hindrar rota i å gå nedover, bør løysast opp. Sand, grus og moderat med kompost kan blandast inn etter behov. Målet er ei stabil jord som slepper overskotsvatn raskt gjennom.

Planteavstanden bør tilpassast den venta breidda på den valde sorten. Små sortar kan stå tettare enn høge og vidgreina variantar. For kort avstand gir konkurranse og dårleg luftsirkulasjon. God avstand gjer det også lettare å stelle planta utan å knekke greinene.

Våren er ofte den tryggaste plantetida i kalde område. Planta får då ein heil sesong til å utvikle røter før vinteren. Haustplanting kan fungere i milde område med lett jord. Sein planting i kald og våt jord bør unngåast.

Fleire artiklar om dette emnet

Slik plantar du brudeslør

Planteholet bør vere breitt nok til at røtene kan fordelast utan bøying. Djupna skal tilsvare høgda på rotklumpen. Rothalsen bør liggje på nivå med jordoverflata eller litt over i tung jord. For djup planting aukar faren for ròte.

Ein potteplante bør vatnast før han blir teken ut av behaldaren. Tette røter kan løysast forsiktig langs utsida av klumpen. Hovudrota må behandlast varsamt og bør ikkje kortast unødvendig. Skadde eller rotne smådelar kan skjerast bort med eit reint verktøy.

Etter plassering blir jorda fylt tilbake i fleire omgangar. Jorda kan trykkjast lett til med hendene, men ho skal ikkje pakkast hardt. Ei grundig første vatning fjernar luftlommer rundt røtene. Når overflata har sokke, kan ein fylle på litt meir jord ved behov.

Dei første vekene bør jorda haldast lett fuktig, men ikkje våt. Vatn heller grundig og sjeldnare enn lite og ofte. Dette oppmuntrar røtene til å søkje nedover. Når nye skot utviklar seg jamt, kan vatninga gradvis reduserast.

Formering med frø

Frø kan såast inne om våren eller direkte ute når jorda er blitt varm. Bruk eit lett og veldrenert såmedium. Frøa bør dekkjast med eit svært tynt lag jord eller sand. Jamn, moderat fukt er viktig fram til spiring.

Såbrettet bør stå lyst, men ikkje i sterk sol før spirene er robuste. For høg temperatur kan gi lange og veike småplantar. Når dei første ekte blada viser seg, kan plantane priklast kvar for seg. Røtene må handterast varsamt allereie på dette stadiet.

Småplantane bør herdast gradvis før utplanting. Dei kan setjast ute nokre timar om dagen i skjerma tilhøve. Tida ute blir auka gjennom ein periode på om lag ei veke. Brå overgang til sterk sol og kald vind kan skade blada.

Frøformerte plantar kan variere i høgd, blomsterform og fargenyanse. Dette er særleg tydeleg dersom frøet kjem frå foredla sortar. Dei blomstrar vanlegvis seinare enn plantar som er formerte vegetativt. Metoden er likevel enkel og gir mange plantar til låg kostnad.

Stiklingar og deling

Unge toppstiklingar kan takast seint på våren eller tidleg på sommaren. Vel friske skot utan blomsterknoppar. Stiklingane bør ha fleire bladfeste, men dei nedste blada blir fjerna. Snittet skal vere reint og leggjast like under eit bladfeste.

Stiklingane blir sette i ei luftig blanding av sand og såjord. Høg luftfukt rundt blada reduserer uttørking før røtene er danna. Samstundes må det vere ventilasjon nok til å hindre sopp. Direkte, sterk sol bør unngåast i rotperioden.

Når stiklingane viser ny vekst, kan dei gradvis venjast til tørrare luft. Dei bør pottast om før røtene fyller heile formeringspotta. Unge plantar kan plantast ut etter god herding. Dei må få tid til å etablere seg før vinteren.

Deling er berre eigna for relativt unge plantar med fleire tydelege vekstpunkt. Den djupe rota gjer inngrepet risikabelt. Kvar del må ha både friske skot og ein tilstrekkeleg del av rotsystemet. Stiklingar eller frø er vanlegvis tryggare formeringsmetodar.