Mbjellja dhe shumimi i thanës me degë të kuqe

Mbjellja e thanës me degë të kuqe kërkon përgatitje të kujdesshme të vendit, sepse fillimi i mirë përcakton zhvillimin e shkurres për shumë vite. Kjo bimë është e njohur për përshtatshmërinë e saj, por nuk duhet trajtuar si krejt e pakërkueshme. Një tokë e përmirësuar, një distancë e saktë dhe ujitja pas mbjelljes janë vendimtare për rrënjëzim të shpejtë. Shumimi mund të bëhet me metoda të thjeshta, sidomos me copa lastarësh, nëse respektohet koha dhe teknika e duhur.

Përgatitja e vendit dhe koha e mbjelljes

Koha më e mirë për mbjellje është vjeshta ose pranvera e hershme, kur toka është e punueshme dhe lagështia natyrore ndihmon rrënjëzimin. Mbjellja në vjeshtë i jep bimës mundësi të krijojë rrënjë përpara verës së parë. Pranvera është gjithashtu e përshtatshme, sidomos në zona me dimra të ashpër ose toka shumë të rënda. Mbjellja në mes të verës është më e vështirë, sepse nxehtësia dhe avullimi e rrisin stresin.

Vendi duhet të pastrohet nga barërat shumëvjeçare dhe rrënjët konkurruese. Nëse toka është e ngjeshur, ajo duhet të punohet në thellësi dhe në gjerësi të mjaftueshme. Nuk mjafton vetëm hapja e një grope të vogël, sepse rrënjët e reja kanë nevojë për tokë të lirshme për t’u përhapur. Përzierja e kompostit të pjekur ndihmon në krijimin e një mjedisi më të pasur dhe më të qëndrueshëm.

Gropa e mbjelljes duhet të jetë më e gjerë se topthi i rrënjëve, por jo domosdoshmërisht shumë më e thellë. Bima duhet vendosur në të njëjtën thellësi ku ka qenë në enë ose në fidanishten ku është rritur. Mbjellja shumë e thellë mund të dëmtojë qafën e bimës dhe të rrisë rrezikun e kalbëzimit. Pas vendosjes, toka shtrëngohet lehtë me dorë për të hequr xhepat e mëdhenj të ajrit.

Pas mbjelljes, ujitja e parë duhet të jetë e bollshme dhe e ngadaltë. Uji ndihmon që toka të vendoset mirë rreth rrënjëve dhe ul stresin fillestar. Nëse toka ulet pas ujitjes, mund të shtohet pak substrat rreth bazës, por pa mbuluar qafën e bimës. Një shtresë mulçi e hollë ndihmon në ruajtjen e lagështisë dhe në mbrojtjen e sipërfaqes së tokës.

Distanca, thellësia dhe vendosja në kompozim

Distanca e mbjelljes varet nga qëllimi i përdorimit në kopsht. Nëse bima mbillet si shkurre e vetme, duhet lënë hapësirë që të zhvillojë formën natyrore. Në gardhe të lira, bimët mund të vendosen më afër, por jo aq dendur sa të pengojnë qarkullimin e ajrit. Një distancë e menduar mirë ndihmon edhe në krasitje dhe kontroll më të lehtë.

Në kompozime dekorative, thana me degë të kuqe mund të vendoset në sfond ose në pjesën anësore të parcelës. Ajo krijon masë të gjelbër në verë dhe strukturë të ngjyrosur në dimër. Kur mbillet pranë bimëve me gjelbërim të përhershëm, kontrasti i degëve bëhet më i fortë. Kjo është veçanërisht e vlefshme në kopshte ku pamja dimërore është po aq e rëndësishme sa ajo verore.

Thellësia e mbjelljes duhet kontrolluar me kujdes, sepse një gabim i vogël në fillim mund të ndikojë gjatë. Qafa e rrënjës duhet të qëndrojë në nivelin e tokës përreth. Në toka të rënda, është më mirë të shmanget ulja e bimës në një gropë ku mblidhet uji. Nëse vendi është shumë i lagësht, mund të krijohet një ngritje e lehtë e shtratit të mbjelljes.

Nëse mbillen disa bimë, duhet menduar edhe për ritmin e rritjes në vitet e ardhshme. Fidanët e vegjël mund të duken të largët në fillim, por shkurret zgjerohet me kalimin e kohës. Mbjellja shumë e ngjeshur sjell nevojë për krasitje më të shpeshtë dhe mund të dobësojë degët e brendshme. Një projektim i duruar jep pamje më natyrore dhe më të shëndetshme.

Shumimi me copa lastarësh

Shumimi me copa është një mënyrë praktike dhe e besueshme për të marrë bimë të reja. Për copa drunore, materiali zakonisht merret gjatë periudhës së pushimit vegjetativ, kur degët janë pjekur mirë. Copat duhet të jenë të shëndetshme, pa dëmtime dhe me gjatësi të përshtatshme për futje në substrat. Pjesa e poshtme pritet pastër, ndërsa pjesa e sipërme mund të shkurtohet mbi një syth.

Substrati për rrënjëzim duhet të jetë i ajrosur, por të mbajë lagështi të barabartë. Një përzierje me rërë të larë dhe material organik të lehtë mund të jetë e përshtatshme. Copat futen në tokë në mënyrë që disa sytha të mbeten nën sipërfaqe dhe disa mbi të. Lagështia duhet mbajtur e qëndrueshme, por pa e kthyer substratin në baltë.

Copat gjysmë të pjekura mund të merren në verë, por kërkojnë më shumë kujdes. Ato humbin ujë më shpejt dhe kanë nevojë për lagështi ajri më të lartë. Vendosja në hije të ndritshme dhe mbrojtja nga dielli i drejtpërdrejtë ndihmojnë në uljen e stresit. Rrënjëzimi mund të zgjasë, ndaj durimi është pjesë e rëndësishme e procesit.

Pasi copat të kenë krijuar rrënjë, ato nuk duhet të zhvendosen menjëherë në kushte të vështira. Fidanët e rinj duhet të forcohen gradualisht dhe të rriten në një vend të mbrojtur. Ujitja e rregullt dhe substrati i mirë ndihmojnë në zhvillimin e sistemit rrënjor. Vetëm kur bima është mjaftueshëm e fuqishme, mund të mbillet në vendin përfundimtar.

Kujdesi pas mbjelljes dhe pas shumimit

Pas mbjelljes, kujdesi i parë është më i rëndësishëm se plehërimi i fortë. Bima duhet të ketë ujë të mjaftueshëm, tokë të qëndrueshme dhe mbrojtje nga konkurrenca e barërave. Në javët e para, kontrolli i lagështisë duhet të jetë i rregullt. Tharja e topthit të rrënjëve mund ta vonojë shumë rrënjëzimin.

Fidanët e shumuar me copa janë më të ndjeshëm se bimët e rritura. Ata nuk kanë ende sistem rrënjor të zhvilluar dhe mund të vuajnë shpejt nga thatësira ose dielli i fortë. Për këtë arsye, duhet të mbahen në kushte të buta gjatë fazës së parë. Një vend i ndritshëm, por i mbrojtur, është më i përshtatshëm se ekspozimi i plotë.

Në vitin e parë, krasitja duhet të jetë e kufizuar. Mund të hiqen vetëm degët e dëmtuara ose shumë të dobëta, ndërsa forma kryesore lihet të zhvillohet. Bima ka nevojë të ndërtojë rrënjë dhe bazë të fortë përpara se të kërkohet pamje e plotë. Krasitja më serioze mund të fillojë kur shkurret është vendosur mirë.

Mbjellja dhe shumimi i suksesshëm nuk varen nga një veprim i vetëm, por nga vazhdimësia e kujdesit. Ujitja, mulçimi, kontrolli i tokës dhe mbrojtja nga stresi krijojnë një fillim të shëndetshëm. Kur bima e kalon mirë vitin e parë, ajo bëhet shumë më e qëndrueshme. Më pas, thana me degë të kuqe shpërblen kopshtarin me rritje të fuqishme dhe pamje të pasur sezonale.