Ujitja dhe plehërimi i soforës japoneze varëse

Sofora japoneze varëse kërkon një qasje të matur ndaj ujitjes, sepse nuk i pëlqen as thatësira e gjatë dhe as toka e mbingopur. Në vitet e para, rrënjët janë ende të kufizuara dhe varen shumë nga kujdesi i rregullt i kopshtarit. Më vonë, pema bëhet më e qëndrueshme, por kjo nuk do të thotë se mund të lihet plotësisht pa vëmendje. Ujitja e zgjuar mbështet një kurorë të dendur, gjethe të shëndetshme dhe lastarë të pjekur mirë.

Fidanët e sapombjellë duhet të ujiten thellë menjëherë pas mbjelljes. Uji ndihmon tokën të vendoset rreth rrënjëve dhe ul boshllëqet e ajrit. Gjatë javëve të para, toka duhet kontrolluar shpesh, sidomos nëse moti është i thatë ose me erë. Rrënjët e reja nuk duhet të thahen plotësisht, sepse kjo e ngadalëson vendosjen e bimës.

Pemët dy deri trevjeçare pas mbjelljes kanë nevojë për ujitje më të rrallë, por ende të planifikuar. Në këtë fazë, sistemi rrënjor po zgjerohet dhe kërkon stimulim për të shkuar më thellë. Ujitja sipërfaqësore e përditshme krijon rrënjë të cekëta dhe më të ndjeshme ndaj vapës. Prandaj, më mirë është të ujitet më rrallë, por me sasi që depërton mirë.

Pemët e vendosura prej shumë vitesh zakonisht përballojnë më mirë periudhat e thata. Megjithatë, thatësirat e gjata dhe valët e nxehtësisë mund të shkaktojnë stres edhe te bimët e rritura. Në këto raste, një ujitje e thellë çdo disa javë mund të jetë më e dobishme se spërkatjet e shpeshta. Vëzhgimi i gjethit dhe i tokës ndihmon për të vendosur momentin e duhur.

Si të ujitet në mënyrë profesionale

Ujitja duhet bërë ngadalë, në mënyrë që uji të mos largohet në sipërfaqe. Zona kryesore është rrethi nën kurorë dhe pak përtej saj, ku ndodhen shumë rrënjë thithëse. Uji i hedhur vetëm pranë trungut nuk arrin gjithmonë pjesën më aktive të rrënjëve. Për këtë arsye, është mirë të laget një sipërfaqe më e gjerë rreth pemës.

Sistemet me pikim janë shumë të përshtatshme për soforën japoneze varëse. Ato japin ujë ngadalë dhe kufizojnë humbjet nga avullimi. Gjithashtu mbajnë gjethet të thata, gjë që është e dobishme për uljen e rrezikut të sëmundjeve kërpudhore. Në kopshte private, edhe një tub me rrjedhje të ngadaltë mund të japë rezultat shumë të mirë.

Koha më e mirë për ujitje është mëngjesi i hershëm. Në këtë kohë toka thith mirë ujin dhe bima e përdor gjatë ditës. Ujitja në mbrëmje mund të jetë e pranueshme në mot të nxehtë, por lagështia e gjatë në sipërfaqe duhet shmangur. Në mesditë, një pjesë e madhe e ujit humbet nga avullimi dhe efikasiteti bie.

Cilësia e ujit ka rëndësi nëse ujitja bëhet shpesh. Uji shumë i fortë ose me kripëra të larta mund të ndikojë gradualisht në strukturën e tokës. Në shumicën e kopshteve, uji i zakonshëm është i pranueshëm, por toka duhet shpëlarë natyrshëm nga reshjet. Në vazo ose hapësira shumë të kufizuara, akumulimi i kripërave bëhet problem më shpejt.

Gabimet më të zakonshme në ujitje

Gabimi më i shpeshtë është ujitja e shpeshtë dhe e cekët. Kjo krijon një shtresë të lagësht vetëm në sipërfaqe, ndërsa pjesa më e thellë mbetet e thatë. Rrënjët më pas qëndrojnë lart dhe bëhen më të ndjeshme ndaj vapës. Me kalimin e kohës, pema mund të duket e dobët edhe pse ujitet shpesh.

Gabim tjetër është mbingopja e tokës me ujë. Në toka argjilore ose të ngjeshura, uji largohet ngadalë dhe rrënjët mund të vuajnë nga mungesa e oksigjenit. Shenjat mund të ngatërrohen me thatësirën, sepse gjethet zverdhen dhe bima humb gjallëri. Para çdo ujitjeje, toka duhet kontrolluar në thellësi të vogël për të kuptuar gjendjen reale.

Spërkatja e kurorës nuk është mënyra e duhur për të ujitur pemën. Gjethet mund të freskohen përkohësisht, por rrënjët nuk marrin sasinë e nevojshme të ujit. Lagështia mbi gjethe, sidomos në mbrëmje, mund të favorizojë zhvillimin e sëmundjeve. Uji duhet drejtuar te toka, sepse aty vendoset shëndeti i bimës.

Lënia e pemës pa ujë pas mbjelljes është një gabim serioz. Edhe nëse pema duket e fortë, rrënjët e saj ende nuk kanë kontakt të plotë me tokën përreth. Disa javë neglizhencë në periudhë të thatë mund të ndikojnë në rritjen e gjithë sezonit. Kujdesi i vitit të parë është investim për të gjithë jetën e pemës.

Plehërimi organik dhe mineral

Plehërimi organik është zakonisht zgjedhja më e sigurt për soforën japoneze varëse. Komposti i pjekur përmirëson tokën, ushqen ngadalë dhe mbështet jetën mikrobiologjike. Ai mund të shpërndahet në pranverë në rrethin e kurorës, pa u grumbulluar pranë trungut. Kjo mënyrë jep ushqim të qëndrueshëm pa rrezikuar djegie të rrënjëve.

Plehrat minerale mund të përdoren kur toka është e varfër ose kur bima tregon mungesa të qarta. Duhet zgjedhur një formulë e balancuar për pemë zbukuruese, jo një pleh me shumë azot. Azoti i tepërt nxit rritje të butë, e cila mund të dëmtohet më lehtë nga ngricat ose era. Doza e ulët dhe aplikimi i rrallë janë më të përshtatshme se trajtimet intensive.

Plehërimi duhet lidhur gjithmonë me ujitjen. Plehu i aplikuar në tokë të thatë mund të irritojë rrënjët dhe të mos shpërndahet siç duhet. Pas aplikimit, toka duhet ujitur lehtë për të ndihmuar tretjen dhe depërtimin. Nëse pritet shi i butë, aplikimi para reshjeve mund të jetë shumë praktik.

Në tokat e pasura, plehërimi mund të kufizohet vetëm në shtim vjetor të kompostit. Shumë pemë dekorative vuajnë më shumë nga teprimi sesa nga mungesa e ushqimit. Një kurorë e ekuilibruar, gjethe me ngjyrë të mirë dhe rritje e qëndrueshme tregojnë se ushqimi është i mjaftueshëm. Në këto raste, nuk ka arsye të shtohen plehra të forta.

Kalendari sezonal i ujitjes dhe ushqimit

Në pranverë, fokusi kryesor është zgjimi i pemës dhe mbështetja e rritjes së re. Nëse dimri ka qenë i thatë, një ujitje e thellë në fillim të sezonit mund të ndihmojë shumë. Komposti ose plehu organik mund të shtohet në këtë periudhë. Kjo i jep bimës burime të mjaftueshme pa e shtyrë në rritje të tepruar.

Në verë, vëmendja zhvendoset te menaxhimi i thatësirës dhe vapës. Ujitja duhet përshtatur me reshjet, temperaturën dhe llojin e tokës. Në toka ranore, uji largohet më shpejt dhe kontrolli duhet të jetë më i shpeshtë. Në toka më të rënda, duhet shmangur shtimi i ujit kur lagështia ende është e mjaftueshme.

Në fund të verës, plehërimi me azot duhet ndalur. Bima duhet të përqendrohet në pjekjen e lastarëve, jo në prodhimin e rritjes së re. Ujitja vazhdon vetëm sipas nevojës, sidomos nëse ka thatësirë të gjatë. Një pemë që hyn në vjeshtë pa stres ka më shumë mundësi të përballojë dimrin.

Në vjeshtë, një shtresë e hollë komposti ose mulçi mund të ndihmojë tokën dhe rrënjët. Kjo nuk duhet të jetë plehërim i fortë, por një përmirësim i butë organik. Para ngricave, toka nuk duhet të jetë krejtësisht e thatë, sidomos rreth pemëve të reja. Ujitja e fundit, nëse nevojitet, bëhet në ditë pa ngricë dhe me sasi të matur.