Mbrojtja e barit anglez nga sëmundjet kërkon një sy kritik dhe aftësi për të identifikuar problemet që në fazat e para. Ky lloj bari është i ndjeshëm ndaj disa llojeve të kërpudhave që përhapen shpejt nëse kushtet e lagështisë janë të larta. Ti duhet të kuptosh se parandalimi përmes kujdesit të mirë është gjithmonë më efektiv sesa trajtimi me kimikate. Një lëndinë e fortë dhe e ushqyer mirë është mbrojtja jote më e mirë natyrale.
Një nga shenjat e para të sëmundjeve janë njollat e verdha ose kafe që shfaqen papritur në sipërfaqen e kopshtit tënd. Këto pika mund të zgjerohen me shpejtësi nëse moti është i ngrohtë dhe i lagësht për disa ditë me radhë. Ti duhet të ekzaminosh fijen e barit për të parë nëse ka shenja myku ose dëmtime të dukshme të qelizave. Reagimi i shpejtë mund të parandalojë infektimin e të gjithë kopshtit dhe humbjen e investimit tënd.
Dëmtuesit si krimbat e tokës ose insektet e ndryshme mund të sulmojnë rrënjët ose pjesën ajrore të barit anglez. Nëse vëren se zogjtë po gërmojnë shpesh në lëndinë, kjo mund të tregojë praninë e larvave nën sipërfaqe. Ti nuk duhet të injorosh këto ndryshime të sjelljes në kopshtin tënd, sepse dëmet në rrënjë mund të jenë fatale. Një inspektim periodik i tokës të ndihmon të zbulosh armiqtë e padukshëm të barit.
Stresi i shkaktuar nga korrja e gabuar ose mungesa e ujit e bën bimën më të prekshme ndaj sulmeve patogjene. Ti duhet të mbash gjithmonë thikat e korrëses të mprehta për të shmangur grisjen e fijeve të barit. Një prerje e pastër shërohet shpejt dhe nuk lejon hyrjen e parazitëve në brendësi të bimës së kopshtit. Mirëmbajtja korrekte është hapi i parë drejt një lëndine pa sëmundje dhe pa kërpudha.
Identifikimi i kërpudhave
Kërpudhat e llojit Fusarium janë ndër armiqtë më të zakonshëm që prekin barin anglez gjatë periudhave të freskëta. Ato shkaktojnë njolla të rrumbullakëta me pamje pambuku që duken qartë herët në mëngjes kur ka vesë. Ti do të vëresh se bari brenda këtyre zonave vdes dhe toka mbetet e zhveshur brenda pak ditësh. Identifikimi i saktë është thelbësor për të zgjedhur fungicidin e duhur për trajtimin e kopshtit.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Një tjetër problem i shpeshtë është sëmundja e quajtur “pika e dollarit”, e cila krijon rrethe të vogla ngjyrë argjendi. Kjo kërpudhë zhvillohet kur toka ka mungesë azoti dhe lagështia e ajrit është jashtëzakonisht e lartë. Ti mund ta luftosh këtë sëmundje thjesht duke rregulluar programin e plehërimit dhe duke ajrosur sipërfaqen. Njohja e shkaqeve mjedisore të ndihmon të eliminosh problemin pa përdorur shumë helme kimike.
Myku i dëborës shfaqet zakonisht pas shkrirjes së borës në pranverë, duke lënë pas zona të hirta dhe të kalbura. Kjo ndodh kur bari ka mbetur i gjatë gjatë dimrit ose kur gjethet e rëna nuk janë pastruar me kohë. Ti duhet të krehësh zonat e prekura për të larguar materialin e vdekur dhe për të lejuar depërtimin e ajrit. Bari anglez zakonisht rikuperohet vetë nëse i jepet mundësia të marrë frymë lirisht në kopsht.
Përhapja e kërpudhave mund të ndodhë edhe përmes këpucëve ose rrotave të makinës korrëse gjatë punës në kopsht. Ti duhet të shmangësh lëvizjen nga një zonë e infektuar drejt një zone të shëndetshme pa pastruar veglat. Higjiena e mjeteve të punës është një praktikë profesionale që parandalon katastrofat në kopshtarinë moderne. Një kopshtar i kujdesshëm mendon gjithmonë për hapat e ardhshëm dhe pasojat e tyre.
Ndryshku i gjetheve
Ndryshku shfaqet si pluhur portokalli ose i verdhë mbi fijen e barit dhe mund të ndyjë edhe këpucët tuaja. Kjo sëmundje zakonisht godet barin anglez kur rritja e tij ngadalësohet për shkak të nxehtësisë ose mungesës së ushqimit. Ti do të shohësh se si ngjyra e lëndinës ndryshon dhe bari humbet shkëlqimin e tij karakteristik në kopsht. Edhe pse ndryshku rrallë e vret bimën, ai e dobëson atë ndjeshëm dhe prish pamjen estetike.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Për të luftuar ndryshkun, shpesh mjafton një plehërim i mirë me azot që nxit rritjen e re të barit. Duke e rritur dhe korrur barin rregullisht, ti eliminon pjesët e infektuara përpara se sporet të përhapen më tej. Ti duhet të sigurohesh që bari të ketë dritë të mjaftueshme, pasi zonat e hijeve janë më të prekura. Ndryshimi i kushteve të rritjes është shpesh ilaçi më i mirë për këtë lloj problemi.
Ujitja gjatë ditës ndihmon në larjen e sporeve të ndryshkut nga gjethet dhe parandalon qëndrimin e tyre në bimë. Ti duhet të sigurohesh që bari të mos mbetet i lagur për një kohë të gjatë gjatë orëve të freskëta. Ky ekuilibër i lagështisë pengon ciklin jetësor të ndryshkut dhe mbron shëndetin e lëndinës sate në kopsht. Kujdesi i targetuar sjell rezultate të qëndrueshme pa kosto të larta për mirëmbajtjen.
Nëse ndryshku përsëritet çdo vit, mund të mendosh për mbjelljen e varieteteve që janë rezistente ndaj kësaj sëmundjeje. Shkenca e kopshtarisë ka krijuar lloje të barit anglez që e përballojnë shumë më mirë këtë stres patogjen. Ti mund të përmirësosh gjenetikën e kopshtit tënd duke shtuar fara të reja gjatë procesit të ajrosjes. Një lëndinë moderne kërkon zgjidhje moderne për të mbetur gjithmonë e bukur.
Krimbat dhe dëmtuesit
Larvat e brumbujve mund të ushqehen me rrënjët e barit anglez, duke shkaktuar tharjen e zonave të mëdha. Nëse mund ta ngrini barin si një tapet, kjo do të thotë se rrënjët janë ngrënë plotësisht nga dëmtuesit. Ti duhet të veprosh shpejt duke përdorur mjete biologjike si nematodat që luftojnë larvat në mënyrë natyrale. Këto gjallesa të dobishme eliminojnë dëmtuesit pa dëmtuar mjedisin ose shëndetin e familjes sate.
Krimbat e tokës në përgjithësi janë të dobishëm, por disa lloje mund të krijojnë grumbuj dheu që prishin rrafshimin e lëndinës. Ti nuk duhet t’i eliminosh ato tërësisht, sepse ato ajrosin tokën dhe pasurojnë atë me lëndë organike. Mjafton t’i shpërndash grumbujt e dheut me një fshesë sapo të thahen për të ruajtur nivelin e duhur. Bashkëjetesa me faunën e tokës është pjesë e një menaxhimi të zgjuar dhe të balancuar.
Mizat e barit mund të lëshojnë vezë që shndërrohen në larva që hanë bazën e kërcejve të barit anglez. Ti do të vëresh se bari këputet lehtësisht dhe ka një ngjyrë të verdhë në nivelin e tokës në kopsht. Trajtimi duhet të synojë fazën e larvave për të ndaluar ciklin e shkatërrimit të lëndinës sate. Një kopsht i monitoruar mirë nuk lejon që këto sulme të bëhen masive dhe të pakontrollueshme.
Milingonat mund të ndërtojnë fole të mëdha që thajnë rrënjët e barit përreth për shkak të ajrit të tepërt në tokë. Ti mund t’i largosh ato duke përdorur ujitje të bollshme ose produkte specifike që nuk dëmtojnë bimët. Prania e tyre është shpesh një shenjë se toka është shumë e thatë dhe ka nevojë për më shumë lagështi. Ti duhet të trajtosh shkakun dhe jo vetëm pasojën e pranisë së këtyre insekteve në kopsht.
Masat parandaluese
Parandalimi fillon me zgjedhjen e farës së duhur dhe përgatitjen e shkëlqyer të terrenit për mbjellje. Bari anglez që rritet në një tokë të ajrosur mirë ka më pak gjasa të preket nga kërpudhat e dëmshme. Ti duhet të shmangësh plehërimin e tepërt me azot në fund të sezonit, pasi kjo nxit rritjen e butë e të ndjeshme. Një rritje e ekuilibruar është çelësi për një sistem imunitar të fortë të bimëve të tua.
Pastrimi i rregullt i shtresës së thurur (thatch) lejon që uji dhe ajri të qarkullojnë lirisht në rrënjë. Kjo shtresë e mbetjeve organike vepron si një sfungjer që mban lagështinë e tepërt dhe nxit kalbjen. Ti duhet ta krehësh lëndinën me forcë të paktën dy herë në vit për të hequr këtë material të vdekur. Ky proces i thjeshtë redukton drastikisht mundësinë e shfaqjes së sëmundjeve kërpudhore në kopsht.
Rregullimi i pH-së së tokës ndihmon në mbajtjen e një mjedisi që nuk favorizon rritjen e parazitëve të caktuar. Bari anglez preferon një tokë paksa acide deri në neutrale për të shfrytëzuar maksimalisht lëndët ushqyese. Ti duhet të bësh analiza të tokës çdo dy vjet për të kuptuar nëse ka nevojë për korrigjime me gëlqere. Një tokë e balancuar kimikisht është baza e një lëndine të shëndetshme dhe shumë rezistente.
Korrja e barit kur ai është i lagur duhet të shmanget në mënyrë kategorike për të parandaluar përhapjen e sporeve. Uji mbi gjethe shërben si një mjet transporti për kërpudhat që mund të infektojnë zonat e shëndetshme. Ti duhet të presësh derisa vesa të ketë avulluar plotësisht përpara se të fillosh punën me makinën korrëse. Ky kujdes minimal kursen shumë para dhe kohë që do të shpenzoje për trajtime fungicidë.
Rimëkëmbja pas sëmundjes
Pasi sëmundja të jetë vënë nën kontroll, bari anglez ka nevojë për ndihmë që të mbushë zonat e dëmtuara. Ti duhet të gërmosh pak sipërfaqen e vdekur dhe të mbjellësh fara të reja për të rikthyer dendësinë. Përdorimi i një plehu me fosfor të lartë nxit rrënjët e reja të zhvillohen më shpejt në kopshtin tënd. Procesi i rimëkëmbjes kërkon vëmendje të shtuar ndaj ujitjes për të siguruar mbirjen e suksesshme.
Nëse dëmtimi ka qenë i madh, ajrosja e zonës së prekur ndihmon në largimin e mbetjeve të infektuara nga toka. Ti do të vëresh se si toka “merr frymë” dhe bari ekzistues fillon të përhapet drejt zonave të hapura. Një lëndinë e dëmtuar mund të duket si një dështim, por me kujdesin e duhur ajo bëhet më e fortë se më parë. Ti duhet ta shohësh këtë si një mundësi për të përmirësuar menaxhimin e kopshtit tënd.
Monitorimi i vazhdueshëm pas trajtimit siguron që sëmundja të mos rikthehet sapo kushtet të bëhen sërish të favorshme. Ti duhet të mbash shënime për periudhat kur shfaqen problemet për të qenë gati vitin e ardhshëm. Përvoja është mësuesi më i mirë në kopshtari dhe të ndihmon të parashikosh lëvizjet e natyrës. Bari anglez do të të falënderojë me një gjelbërim të ri e të harlisur pas çdo vështirësie.
Në fund, asgjë nuk e zëvendëson praninë tënde të rregullt dhe vëzhgimin e hollësishëm të çdo ndryshimi në kopsht. Sa më shumë kohë të kalosh duke u kujdesur për barin, aq më mirë do t’i kuptosh nevojat e tij të fshehura. Ti do të mësosh të dallosh një etje të thjeshtë nga një fillim infeksioni kërpudhor me kalimin e kohës. Kjo lidhje me natyrën e bën punën tënde si kopshtar të suksesshme dhe plot kënaqësi.