Krasitja e bredhit të dugllasit amerikan është një proces teknik që duhet kryer me saktësi për të ruajtur shëndetin dhe formën e tij karakteristike. Ndryshe nga shumë pemë të tjera, halorët kanë nevojë për një qasje më të kujdesshme, pasi një prerje e gabuar mund të lërë gjurmë të përhershme. Qëllimi kryesor i krasitjes është heqja e pjesëve të dëmtuara, përmirësimi i strukturës dhe kontrolli i madhësisë nëse është e nevojshme. Kur bëhet në kohën dhe mënyrën e duhur, krasitja nxit një rritje më të dendur dhe më të shëndetshme.
Koha dhe mjetet për krasitje
Periudha më e përshtatshme për krasitjen e bredhit të dugllasit është fundi i dimrit ose fillimi i pranverës, përpara se të fillojë rritja e re. Gjatë kësaj kohe, pema është në gjendje qetësie dhe rrjedhja e rrëshirës është minimale, gjë që lehtëson shërimin e plagëve. Shmang krasitjen në fund të verës ose në vjeshtë, pasi kjo mund të nxisë rritjen e re që nuk ka kohë të drunëzohet përpara dimrit. Një krasitje e mirë e bërë në pranverë do të mbulohet shpejt nga rritja e re e gjelbër.
Cilësia e mjeteve që përdor përcakton shpejtësinë e shërimit të pemës dhe parandalimin e sëmundjeve. Përdor vetëm gërshërë krasitjeje dhe sharra të mprehta që bëjnë prerje të pastra pa e dëmtuar lëvoren rreth plagës. Mjetet e topitura mund të shtypin indet vaskulare të degës, duke krijuar një mjedis perfekt për zhvillimin e kërpudhave patogjene. Është e domosdoshme t’i sterilizosh mjetet me alkool përpara se të kalosh nga një pemë te tjetra.
Për krasitjen e degëve më të larta, mund të përdorësh mjete me dorezë të gjatë ose teleskopike për të siguruar saktësi nga toka. Siguria jote është e rëndësishme, ndaj mos u përpiq të krasitësh në lartësi të rrezikshme pa pajisjet e duhura mbrojtëse. Nëse pema është shumë e madhe dhe kërkon ndërhyrje serioze në strukturë, është më mirë të punësosh një arborist profesionist. Krasitja profesionale kursen kohë dhe siguron që pema të mbetet e sigurt për ambientin përreth.
Gjatë procesit të krasitjes, duhet të kesh gjithmonë një plan vizual të asaj që dëshiron të arrish në fund. Mos fillo të presësh degë pa vlerësuar më parë balancën e përgjithshme të kurorës nga disa këndvështrime të ndryshme. Një rregull i artë në krasitjen e halorëve është “më pak është më shumë”; është më mirë të presësh pak sot sesa të pendohesh nesër. Kujdesu që të mos heqësh më shumë se 20-25% të masës gjelbëruese brenda një viti të vetëm.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Teknikat e krasitjes kthyese dhe hollimit
Krasitja kthyese përdoret kryesisht për të kontrolluar gjatësinë e degëve dhe për të nxitur një rritje më të dendur anësore. Kjo teknikë konsiston në shkurtimin e rritjes së re të vitit (të quajtur “qirinj”) për rreth gjysmën e gjatësisë së tyre. Duke bërë këtë, ti detyron pemën të aktivizojë sythet anësore, duke rezultuar në një kurorë më kompakte dhe më të plotë. Kjo është veçanërisht e dobishme për pemët dekorative që mbillet në hapësira të kufizuara të kopshtit.
Hollimi i kurorës bëhet për të lejuar depërtimin e dritës dhe ajrit në pjesët e brendshme të pemës. Kjo teknikë përfshin heqjen e degëve të vogla që rriten drejt qendrës ose që kryqëzohen me degë të tjera më të rëndësishme. Duke larguar këto degë “konkurruese”, ti redukton lagështinë e tepërt brenda kurorës dhe parandalon sëmundjet e gjilpërave. Fokusohu te heqja e degëve më të dobëta dhe mbajtja e atyre që kanë një kënd rritjeje të shëndetshëm.
Prerja e degëve të mëdha duhet bërë duke respektuar “pajkën e degës” (branch collar), që është zona e fryrë ku dega bashkohet me trungun. Mos e bëj prerjen rrafsh me trungun, pasi kjo dëmton sistemin mbrojtës natyral të pemës dhe vështirëson mbylljen e plagës. Prerja duhet bërë pikërisht jashtë kësaj pajke për të lejuar që indi i ri (kallusi) të rritet shpejt dhe në mënyrë rrethore. Përdorimi i metodës me tri prerje parandalon që pesha e degës të shqyejë lëvoren e trungut kur ajo bie.
Degët e vdekura, të sëmura ose të dëmtuara nga stuhitë duhet të hiqen menjëherë, pavarësisht nga stina e vitit. Këto degë jo vetëm që prishin pamjen e pemës, por mund të bëhen pika hyrjeje për dëmtuesit dhe kalbjen. Kur heq një degë të sëmurë, krasit gjithmonë disa centimetra brenda pjesës së shëndetshme për të siguruar eliminimin e plotë të patogjenit. Pastërtia e plagës është mbrojtja më e mirë që mund t’i japësh bredhit tënd pas ndërhyrjes.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Ruajtja e formës dhe rritjes kryesore
Maja kryesore e bredhit të dugllasit (lideri) është pjesa më e rëndësishme që përcakton rritjen vertikale dhe formën piramidale. Duhet të kesh kujdes të madh që të mos dëmtosh ose të mos krasitësh majën kryesore pa një arsye shumë të fortë. Nëse maja dëmtohet nga era ose insektet, duhet të zgjedhësh një degë të fortë anësore dhe ta drejtosh atë me një lidhëse për të shërbyer si majë e re. Pa një majë dominuese, pema do të fillojë të rritet si një shkurre e çrregullt dhe do të humbasë vlerën e saj.
Heqja e degëve të poshtme, e njohur si “ngritja e kurorës”, bëhet shpesh për të krijuar hapësirë nën pemë ose për të zbuluar trungun. Kjo duhet bërë gradualisht gjatë disa viteve për të mos stresuar pemën dhe për të lejuar trungun të forcohet. Mos heq shumë degë të poshtme menjëherë, pasi ato luajnë një rol të rëndësishëm në stabilitetin e pemës kundër erës. Një trung i zhveshur shumë lart dhe shumë shpejt mund të bëhet i lëkundshëm dhe i brishtë.
Simetria është çelësi i bukurisë për bredhin e dugllasit, ndaj gjatë krasitjes duhet të ruash ekuilibrin midis të gjitha anëve. Nëse njëra anë e pemës rritet më shpejt se tjetra, mund ta krasitësh atë pak më shumë për të inkurajuar anën më të dobët të kapë ritmin. Kjo kërkon një sy artistik dhe shumë durim, pasi rezultatet e plota shihen vetëm pas një ose dy sezonesh rritjeje. Mos harro se pema është një organizëm i gjallë që reagon ndaj çdo prerjeje që ti bën.
Në fund të procesit të krasitjes, mblidh të gjitha mbetjet dhe inspekto sërish pemën për të parë nëse ke harruar ndonjë degë të thyer. Pastrimi i zonës rreth pemës është i rëndësishëm për higjienën e kopshtit dhe për të parandaluar përhapjen e mundshme të dëmtuesve. Pas një krasitjeje të rëndë, jepi pemës një ujitje të mirë për ta ndihmuar të përballojë stresin e ndërhyrjes. Me një kujdes të tillë profesional, bredhi yt i dugllasit do të vazhdojë të rritet i fortë, i bukur dhe në harmoni me kopshtin tënd.
