Mbjellja e saktë e zambakut me qime përcakton ecurinë e tij për shumë vite në kopshtin tuaj. Pranvera e hershme konsiderohet si koha më e mirë për të kryer këtë proces të rëndësishëm hortikulturor. Toka duhet të përgatitet me kujdes duke u lëruar thellë dhe duke u pasuruar med kompost. Një fillim i mbarë sigurohet që bima të zhvillojë një sistem rrënjor të fortë përpara verës.

Përzgjedhja e vendit duhet të bëhet duke marrë parasysh madhësinë përfundimtare të bimës së rritur. Hapësira duhet të jetë e mbrojtur nga rrymat e forta të ajrit që thajnë tokën. Gërmimi i gropës së mbjelljes duhet të jetë dy herë më i madh se balli i rrënjëve. Kjo u lejon rrënjëve të reja të depërtojnë lehtësisht në tokën e butë rrethuese.

Shtimi i rërës së lumit në fund të gropës përmirëson ndjeshëm aftësinë drenazhuese të saj. Uji i stagnuar është armiku numër një i kësaj bime gjatë fazës së parë të rritjes. Përzierja e tokës ekzistuese me dherat e pasura me humus krijon ambientin ideal ushqyes. Kjo vëmendje ndaj detajeve bën diferencën midis një bime mesatare dhe një spektakolare.

Pas vendosjes së bimës në gropë, toka duhet të ngjeshet lehtë me duar rreth kërcellit. Ky veprim eliminon xhepat e ajrit që mund të thajnë rrënjët e holla delikate. Ujitja e bollshme menjëherë pas mbjelljes ndihmon në stabilizimin e plotë të dherave. Mbi sipërfaqe shtohet një shtresë e hollë mulçi për të ruajtur lagështinë e nevojshme.

Shumëzimi me ndarjen e rrënjëve shumëvjeçare

Ndarja e shkurres ose e rrënjëve është metoda më e thjeshtë dhe më e shpejtë e shumëzimit. Ky proces kryhet më së miri në pranverë, pikërisht kur shfaqen shenjat e para të rritjes së re. Bimët e rritura dhe të shëndetshme mund të ndahen çdo tre ose katër vjet. Kjo procedurë jo vetëm që shton bimët, por edhe rinovon shkurren e vjetër.

Nxjerrja e bimës nga toka duhet bërë me shumë kujdes duke përdorur një pirun kopshti. Duhet të shmangen dëmtimet e masës kryesore të rrënjëve gjatë këtij procesi delikat. Me një thikë të mprehtë dhe të dezinfektuar, rrënja ndahet në disa pjesë më të vogla. Secila pjesë e re duhet të ketë të paktën dy ose tre sytha të shëndetshëm.

Pjesët e ndara duhet të mbillen menjëherë në vendet e tyre të reja të përgatitura. Mos i lini rrënjët e zhveshura të ekspozohen ndaj ajrit ose diellit për një kohë të gjatë. Nëse mbjellja e menjëhershme është e pamundur, mbështillni ato me një leckë të lagur mirë. Kjo mbron qelizat delikate të rrënjëve nga tharja e parakohshme dhe e dëmshme.

Kujdesi pas ndarjes përfshin ujitjen e rregullt bur të moderuar gjatë javëve të para të zhvillimit. Bimët e reja mund të shfaqen shenja të lehta stresimi në fillim të procesit. Kjo është një gjendje normale që kalohet shpejt me stabilizimin e sistemit të ri rrënjor. Brenda pak muajsh, ato do të rriten dhe do të bëhen të pavarura.

Shumëzimi përmes farave të grumbulluara

Shumëzimi me fara kërkon më shumë kohë dhe durim nga ana e kopshtarit entuziast. Farat grumbullohen në vjeshtë, pasi kapsulat e luleve të jenë tharë dhe marrë ngjyrë kafe. Ata kanë nevojë për një periudhë të ftohtë për të thyer gjumin e tyre natyror. Ky proces quhet stratifikim dhe mund të bëhet artificialisht në frigoriferin tuaj.

Mbjellja e farave bëhet në sirtarë të veçantë me një nënshtresë të lehtë dhe sterile. Farat mbyllen shumë lehtë me një shtresë të hollë rëre ose vermikuliti të imët. Mbajtja e lagështisë konstante pa e përmbytur tokën është kritike për mbirjen e suksesshme. Sirtarët duhet të vendosen në një vend të ngrohtë me dritë të tërthortë.

Mbirja mund të zgjasë nga disa javë deri në disa muaj, varësisht nga kushtet. Kur fidanët e rinj të kenë zhvilluar dy palë gjethe të vërteta, ata mund të ndahen. Zhvendosja e tyre në vazo individuale u jep hapësirë më të madhe për t’u rritur. Gjatë kësaj faze, ushqimi i lehtë me pleh organik nxit zhvillimin e gjetheve.

Fidanët e rritur nga farat zakonisht lulëzojnë në vitin e dytë ose të tretë të jetës. Kjo metodë lejon marrjen e një numri të madh bimësh me kosto shumë të ulët. Gjithashtu, ekziston mundësia e shfaqjes së variacioneve të reja interesante në ngjyrën e luleve. Është një proces magjepsës që pasuron përvojën e çdo kopshtari të apasionuar.

Shumëzimi me stika kërcelli gjatë verës

Një tjetër metodë alternative është shumëzimi përmes stikave ose prerjeve të kërcellit të gjelbër. Kjo procedurë realizohet gjatë muajve të parë të verës kur kërcelli është mjaftueshëm i zhvilluar. Prerjet duhet të merren nga bimë të shëndetshme dhe pa shenja të sëmundjeve kërpudhore. Çdo stikë duhet të jetë e gjatë rreth dhjetë deri në pesëmbëdhjetë centimetra.

Gjethet e poshtme të stikës hiqen me kujdes për të zvogëluar humbjen e ujit përmes avullimit. Prerja e poshtme bëhet menjëherë nën një nyjë gjetheje ku përqendrimi i hormoneve është më i lartë. Përdorimi i një pluhuri stimulues për rrënjëzimin rrit ndjeshëm shanset e suksesit të procesit. Stikat ngulen në një përzierje të lagësht me rërë dhe torfë të butë.

Krijimi i një efekti mini-sere duke mbuluar vazon me një qese plastike ndihmon shumë. Kjo mban lagështinë e ajrit në nivele maksimale rreth gjetheve të mbetura të stikës. Vazoja duhet të mbahet në hije të plotë dhe larg rrezeve direkte të diellit. Ajrosja e përditshme parandalon formimin e mykut të dëmtuesve brenda qeses mbrojtëse.

Rrënjët e reja zakonisht formohen brenda katër deri në gjashtë javë nga fillimi. Shenja e parë e suksesit është shfaqja e rritjeve të reja jeshile në majën e stikës. Pas kësaj, qesja plastike hiqet gradualisht për të mësuar bimën me ajrin e jashtëm. Në vjeshtë, këto bimë të reja janë të gatshme për t’u mbjellë në kopsht.