Bredhi i bardhë i Kolorados është një nga halorët më të qëndrueshëm ndaj të ftohtit, por kjo nuk do të thotë se dimri nuk mund ta dëmtojë. Ekzemplarët e rinj, pemët në vazo dhe bimët e mbjella në vende me erë kanë nevojë për vëmendje të veçantë. Rreziku kryesor nuk është vetëm temperatura e ulët, por edhe tharja, pesha e dëborës dhe luhatjet e shpejta termike. Përgatitja e filluar në fund të verës e ndihmon pemën të hyjë në dimër me inde të pjekura dhe rrënjë funksionale.
Përgatitja para ngricave
Plehërimi i pasur me azot duhet ndërprerë mjaftueshëm herët para përfundimit të sezonit. Azoti i vonshëm nxit lastarë të butë që nuk kanë kohë të drunjëzohen plotësisht. Këto inde dëmtohen lehtë nga ngricat e para dhe mund të thahen deri në pjesën e pjekur të degës. Në fund të verës, kujdesi duhet të synojë pjekjen dhe jo zgjatjen e mëtejshme të lastarëve.
Ujitja vazhdon sipas nevojës edhe gjatë vjeshtës, sidomos kur reshjet janë të pakta. Rrënjët e hidratuara dhe toka me lagështi të mjaftueshme e ndihmojnë pemën të përballojë humbjen e ujit gjatë dimrit. Para ngrirjes së vazhdueshme të tokës rekomandohet një ujitje e thellë. Toka nuk duhet përmbytur, sepse rrënjët e dëmtuara nga mungesa e ajrit hyjnë në dimër në gjendje të dobësuar.
Mbulesa organike vendoset ose plotësohet pasi toka të jetë ftohur, por para ngricave të forta. Ajo kufizon luhatjet e temperaturës dhe ngadalëson humbjen e lagështisë. Shtresa duhet të jetë e njëtrajtshme dhe të mbulojë një zonë të gjerë të rrënjëve. Një hapësirë e lirë rreth trungut parandalon mbajtjen e lagështisë mbi lëvore.
Degët e thyera dhe të sëmura hiqen para dimrit, por krasitja e rëndë nuk rekomandohet. Kurora e paprekur siguron mbrojtje të ndërsjellë të degëve dhe vazhdon të ushqejë rrënjët. Prerjet e mëdha mund të humbasin lagështi dhe të reagojnë dobët në temperatura të ulëta. Ndërhyrjet strukturore më të mëdha planifikohen në periudhën e përshtatshme të vitit.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mbrojtja nga era dhe tharja dimërore
Era e ftohtë rrit humbjen e ujit nga gjilpërat dhe mund të shkaktojë djegie dimërore. Dëmtimi shfaqet shpesh në anën jugore, jugperëndimore ose në drejtimin e erërave mbizotëruese. Gjilpërat bëhen bronzi, kafe ose thahen në majat e degëve. Simptomat mund të bëhen plotësisht të dukshme vetëm në fund të dimrit ose në fillim të pranverës.
Një ekran prej pëlhure ajrosëse mund të vendoset në anën e ekspozuar të pemëve të reja. Materiali nuk duhet të mbështillet fort rreth gjithë kurorës, sepse ajrimi i dobët mban lagështi dhe mund të deformojë degët. Ekrani duhet të ulë shpejtësinë e erës, jo ta izolojë plotësisht bimën. Mbështetëset vendosen pa dëmtuar rrënjët kryesore dhe kontrollohen pas stuhive.
Dielli i fortë i dimrit mund të ngrohë gjilpërat ndërsa rrënjët mbeten në tokë të ngrirë. Kjo krijon një çekuilibër midis humbjes dhe përthithjes së ujit. Ekzemplarët pranë mureve të çelëta ose sipërfaqeve reflektuese janë më të rrezikuar. Hijezimi i përkohshëm dhe lagështia e mirë para ngrirjes e ulin stresin.
Produktet kundër tharjes përdoren ndonjëherë mbi gjilpëra, por efekti i tyre varet nga kushtet dhe mënyra e aplikimit. Ato nuk mund të zëvendësojnë rrënjët e shëndetshme, ujitjen e vjeshtës dhe mbrojtjen nga era. Një shtresë e aplikuar gabimisht mund të pengojë shkëmbimin normal të gazeve ose të japë një ndjenjë të rreme sigurie. Masat fizike dhe kujdesi i tokës mbeten baza e mbrojtjes.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Dëbora, akulli dhe dëmtimet mekanike
Dëbora e lehtë zakonisht nuk përbën problem dhe mund të izolojë pjesërisht degët. Dëbora e lagësht dhe e rëndë, megjithatë, mund të përkulë ose thyejë degët anësore. Pemët e reja me degë të holla janë veçanërisht të ndjeshme. Kurora e formuar me një bosht qendror dhe pa degë konkurruese i përballon më mirë ngarkesat.
Dëbora hiqet me lëvizje të buta nga poshtë lart. Goditja nga sipër e shtyn peshën mbi degët e poshtme dhe rrit rrezikun e çarjes. Degët e ngrira nuk duhet të tërhiqen ose të përkulen me forcë. Në temperatura shumë të ulëta, druri dhe gjilpërat janë më të brishta se zakonisht.
Akulli nuk duhet thyer me mjete ose me goditje. Ai ngjitet fort pas gjilpërave dhe lëvores, ndaj heqja me forcë shkëput sytha dhe degëza. Është më e sigurt të mbështeten përkohësisht degët e rënda kur kjo mund të bëhet pa presion të madh. Shkrirja natyrore zakonisht shkakton më pak dëme se ndërhyrja agresive.
Pas stuhisë, kurora kontrollohet për degë të çara dhe plagë të hapura. Degët që varen dhe paraqesin rrezik hiqen me prerje të pastra. Çarjet pranë trungut kërkojnë vlerësim të kujdesshëm, sepse mund të ndikojnë në stabilitetin afatgjatë. Ndërhyrjet mbi pemë të mëdha duhet të kryhen nga specialistë me pajisje të përshtatshme.
Dimërimi i bimëve në vazo dhe kujdesi pranveror
Rrënjët e një bredhi në vazo janë shumë më të ekspozuara ndaj ngricës sesa rrënjët në tokë. Ena ftohet nga të gjitha anët dhe mund të ngrijë plotësisht gjatë periudhave të gjata të acarit. Vazoja duhet vendosur në një zonë të mbrojtur dhe të izolohet me materiale që nuk mbajnë ujë. Vrimat e kullimit duhet të mbeten të hapura gjatë gjithë dimrit.
Një enë e madhe mbron më mirë se një vazo e vogël, sepse përmban vëllim më të madh substrati. Vazoja mund të vendoset mbi një pllakë izoluese për të shmangur kontaktin e drejtpërdrejtë me sipërfaqe shumë të ftohta. Kurora mbrohet nga era, por nuk mbyllet në material plastik të papërshkueshëm. Ajrimi parandalon kondensimin dhe sëmundjet mbi gjilpëra.
Edhe gjatë dimrit, substrati i vazos mund të ketë nevojë për ujë në ditët pa ngricë. Bima vazhdon të humbasë lagështi përmes gjilpërave, veçanërisht në mot me diell dhe erë. Ujitja bëhet me masë, vetëm kur substrati është shkrirë dhe ka filluar të thahet. Uji i tepërt në një enë të ftohtë mund të shkaktojë kalbje të rrënjëve.
Në pranverë, mbrojtjet hiqen gradualisht dhe jo menjëherë gjatë një dite me diell të fortë. Gjilpërat e mësuara me hije mund të digjen kur ekspozohen papritur. Degët e dëmtuara vlerësohen pasi të ketë filluar aktiviteti i sythave, sepse disa pjesë mund të duken të thata por të jenë ende të gjalla. Krasitja dhe ushqimi fillojnë vetëm pasi të jetë qartësuar shkalla reale e dëmtimit.