Mbjellja e karaganës vajtuese është një punë që kërkon më shumë saktësi sesa forcë, sepse suksesi varet nga vendi, thellësia, toka dhe kujdesi i parë pas vendosjes. Kjo bimë zakonisht kultivohet si formë e shartuar, ndaj pika e shartimit dhe stabiliteti i trungut kanë rëndësi të veçantë. Një mbjellje e gabuar mund të sjellë rritje të dobët, tharje të degëve ose humbje të formës karakteristike vajtuese. Kur përgatitja bëhet me kujdes, bima përshtatet mirë dhe krijon shpejt një prani të bukur në kopsht.
Përgatitja e vendit për mbjellje
Vendi i mbjelljes duhet të jetë i ndriçuar mirë dhe me tokë që kullon pa vështirësi. Karagana vajtuese nuk është e përshtatshme për cepa të errët dhe të lagësht. Para hapjes së gropës, duhet vlerësuar se sa hapësirë do të ketë kurora kur të zhvillohet. Edhe pse nuk bëhet pemë shumë e madhe, forma e saj e varur kërkon vend për t’u shfaqur.
Gropa e mbjelljes duhet të jetë më e gjerë se masa e rrënjëve, por jo domosdoshmërisht shumë më e thellë. Rrënjët kanë nevojë të shtrihen në tokë të lirshme anash. Në fund të gropës nuk duhet krijuar një shtresë shumë e butë që mund të ulet pas ujitjes. Bima duhet të vendoset në një nivel të qëndrueshëm dhe të barabartë me sipërfaqen përreth.
Nëse toka është e rëndë, përmirësimi bëhet para vendosjes së bimës. Mund të përdoret kompost i pjekur, rërë e trashë ose material mineral për të rritur përshkueshmërinë. Nuk është e nevojshme të shtohen plehra të forta në gropë. Rrënjët e reja duhet të fillojnë në një mjedis të balancuar, jo në një zonë tepër të përqendruar me lëndë ushqyese.
Para mbjelljes, bima në vazo duhet ujitur mirë. Kjo ndihmon që topthi i rrënjëve të mos shpërbëhet dhe të mos thahet menjëherë pas vendosjes. Nëse rrënjët janë rrotulluar fort rreth vazos, ato mund të lirohen lehtë me dorë. Ky veprim i nxit të rriten drejt tokës së re dhe jo të vazhdojnë qarkullimin rreth vetes.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Teknika e mbjelljes
Bima vendoset në gropë në të njëjtën thellësi ku ka qenë në vazo ose në fidanishte. Mbjellja shumë e thellë është një nga gabimet më të zakonshme. Qafa e rrënjës duhet të mbetet e ajrosur dhe jo e mbuluar me tokë të tepërt. Te format e shartuara, pika e shartimit duhet ruajtur dhe nuk duhet të groposet.
Toka mbushet gradualisht rreth rrënjëve dhe ngjeshet lehtë me dorë. Nuk duhet shtypur me forcë, sepse ngjeshja e tepërt ul ajrimin. Qëllimi është të mos mbeten xhepa të mëdhenj ajri, por toka të mbetet e lirshme. Pas mbushjes, një ujitje e bollshme ndihmon në vendosjen natyrore të tokës rreth rrënjëve.
Nëse bima ka trung të hollë, vendosja e një mbështetëseje është e dobishme. Mbështetësja duhet të vendoset pa dëmtuar rrënjët dhe të lidhet me material elastik. Lidhja duhet të mbajë trungun drejt, por të mos e shtrëngojë. Me kalimin e kohës, lidhja duhet kontrolluar që të mos hyjë në lëvore.
Pas mbjelljes, një shtresë mulçi mund të vendoset rreth bazës. Mulçi ruan lagështinë, ul barërat konkurruese dhe mbron strukturën e tokës. Ai duhet të mbahet disa centimetra larg trungut. Kjo masë e thjeshtë parandalon lagështinë e tepërt drejtpërdrejt në lëvore.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Kujdesi pas mbjelljes
Në javët e para, karagana vajtuese duhet kontrolluar rregullisht për lagështi. Toka nuk duhet të thahet plotësisht rreth rrënjëve të reja. Megjithatë, ajo nuk duhet të mbetet e qullët për ditë të tëra. Një ekuilibër i mirë në ujitje është vendimtar për rrënjosjen.
Në vitin e parë, rritja e pjesës së sipërme mund të duket e ngadaltë. Kjo nuk është domosdoshmërisht problem, sepse bima shpesh investon energji në rrënjë. Nuk duhet nxitur me plehra të forta vetëm për të parë rritje më të shpejtë. Rritja e shëndetshme dhe e qëndrueshme është më e rëndësishme se zgjatja e menjëhershme e degëve.
Degët e dëmtuara gjatë transportit ose mbjelljes duhet të hiqen me prerje të pastër. Pjesët e tjera të kurorës nuk duhet të krasiten rëndë menjëherë. Bima ka nevojë të ruajë sa më shumë sipërfaqe gjethore për fotosintezë. Formimi i kujdesshëm mund të fillojë më seriozisht pas stabilizimit.
Në periudhat me erë të fortë, duhet kontrolluar nëse bima lëviz në tokë. Lëvizja e vazhdueshme mund të këpusë rrënjët e reja të imëta. Nëse vërehet lëkundje, mbështetja duhet rregulluar. Stabiliteti në vitin e parë është një nga kushtet kryesore për një fillim të mirë.
Shumimi dhe ruajtja e formës varietale
Karagana vajtuese zakonisht nuk shumohet thjesht me farë nëse synohet ruajtja e formës së veçantë. Farat mund të japin bimë të llojit bazë, por jo domosdoshmërisht formën vajtuese. Për këtë arsye, në praktikën profesionale përdoret shpesh shartimi. Kjo metodë ruan karakteristikat dekorative dhe lartësinë e dëshiruar të kurorës.
Shartimi kërkon përvojë, sepse bashkimi ndërmjet nënshartesës dhe pjesës vajtuese duhet të jetë i saktë. Nënshartesa duhet të jetë e shëndetshme, me rritje të fortë dhe e përshtatshme për kushtet lokale. Pjesa e shartuar duhet të merret nga material bimor i pastër dhe i identifikuar mirë. Pa këtë kujdes, rezultati mund të jetë i dobët ose i paqëndrueshëm.
Në kopshte private, blerja e një bime të shartuar mirë nga fidanishte e besueshme është zakonisht zgjidhja më e sigurt. Gjatë blerjes, duhet kontrolluar trungu, pika e shartimit dhe rrënjët. Pika e shartimit duhet të jetë e mbyllur mirë dhe pa çarje të dyshimta. Kurora duhet të ketë degë të shpërndara bukur dhe pa tharje të mëdha.
Lastarët që dalin poshtë pikës së shartimit duhet të hiqen menjëherë. Ata i përkasin nënshartesës dhe mund të dobësojnë pjesën dekorative. Nëse lihen të rriten, mund të ndryshojnë pamjen e bimës dhe të marrin ushqim nga kurora vajtuese. Prerja duhet të bëhet sa më afër pikës së daljes, pa dëmtuar trungun kryesor.