Procesi i mbjelljes dhe shumëzimit të kësaj bime është një nga aktivitetet më shpërblyese për çdo adhurues të kopshtarisë dhe natyrës. Fillimi i mbarë varet nga cilësia e farave dhe momenti i duhur që zgjidhni për të nisur këtë rrugëtim të gjelbër. Kjo bimë është e njohur për shkallën e lartë të mbirjes, gjë që e bën atë të përsosur edhe për fillestarët. Me pak durim dhe njohuritë e duhura, ju mund të mbushni kopshtin tuaj me ngjyra të gjalla.
Teknikat e mbjelljes nga fara
Mbjellja e farave mund të fillojë brenda shtëpisë disa javë para se të përfundojnë ngricat e fundit të dimrit. Përdorni vazo të vogla ose tabaka speciale me një përzierje të lehtë dhe të pasur me lëndë ushqyese për mbirje. Farat duhet të mbulohen me një shtresë shumë të hollë dheu, pasi ato kanë nevojë për pak dritë. Mbajtja e dheut të lagësht, por jo të ujitur tepër, është jetike për suksesin e këtij procesi.
Sapo të shfaqen gjethet e para të vërteta, bimët e vogla kanë nevojë për shumë dritë dhe ajrosje. Nëse drita nuk është e mjaftueshme, ato do të rriten të holla dhe të dobëta, duke u bërë të ndjeshme. Mund t’i lëvizni vazot pranë një dritareje me diell ose të përdorni drita artificiale për rritje. Ky është momenti kur bima fillon të forcojë strukturën e saj për jetën jashtë në kopsht.
Përshtatja me ambientin e jashtëm duhet të bëhet gradualisht gjatë një periudhe prej dhjetë ditësh deri në dy javë. Nxirrini bimët jashtë për pak orë çdo ditë, duke e rritur kohën gradualisht për t’i mësuar me erën. Ky proces, i njohur si kalitje, parandalon shokun termik që mund t’i vrasë bimët e reja dhe delikate. Vetëm pasi të jeni të sigurt se netët janë të ngrohta, mund t’i mbillni ato përfundimisht.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mbjellja direkte në kopsht është gjithashtu një opsion i shkëlqyer kur temperaturat e tokës janë rritur mjaftueshëm. Hapni gropa të vogla dhe vendosni farat në një distancë të rregullt për të shmangur mbingarkesën më vonë. Mbulojini lehtë dhe ujitini me një spërkatës të imët që të mos i zhvendosni farat nga vendi i tyre. Brenda pak ditësh, do të shihni shenjat e para të jetës që shpërthejnë nga toka e zezë.
Shumëzimi me anë të kërcellit
Përveç farave, kjo bimë mund të shumëzohet me sukses edhe përmes marrjes së pjesëve të kërcellit nga bima mëmë. Zgjidhni një kërcell të shëndetshëm që nuk ka lule dhe priteni atë me një gjatësi prej rreth dhjetë centimetrash. Hiqni gjethet e poshtme për të ekspozuar nyjet nga ku do të dalin rrënjët e reja të bimës. Kjo metodë është më e shpejtë se mbjellja me fara dhe ruan saktësisht veçoritë e prindit.
Vendosni kërcellin e prerë në një enë me ujë ose direkt në një përzierje të lagësht rëre dhe dheu. Nëse përdorni ujë, ndërrojeni atë çdo ditë për të siguruar pastërtinë dhe oksigjenimin e nevojshëm për rrënjët. Brenda një ose dy javësh, do të vëreni fije të bardha rrënjësh që fillojnë të rriten me shpejtësi të madhe. Sapo rrënjët të jenë të forta, bima është gati për t’u transferuar në vazon e saj të re.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Përdorimi i hormoneve të rrënjosjes mund të ndihmojë, por shpesh nuk është i domosdoshëm për këtë lloj bime kaq vitale. Rëndësi ka që mjedisi të jetë i ngrohtë dhe me lagështi të lartë gjatë fazës së parë të rrënjosjes. Mund ta mbuloni vazon me një qese plastike transparente për të krijuar një efekt mini-sere në shtëpinë tuaj. Kujdesuni që të hapni qesen çdo ditë për të lejuar shkëmbimin e ajrit dhe freskinë.
Kjo teknikë është ideale nëse doni të shtoni numrin e bimëve tuaja të preferuara gjatë mesit të sezonit veror. Ajo ju lejon të keni bimë të reja që do të lulëzojnë deri në vjeshtën e vonë pa pritur gjatë. Shumëzimi vegjetativ është një aftësi e vlefshme që çdo kopshtar duhet ta ketë në arsenalin e tij. Eksperimentimi me metoda të ndryshme do t’ju japë siguri dhe rezultate të shkëlqyera në kopshtari.
Zgjedhja dhe mbledhja e farave
Mbledhja e farave tuaja është një mënyrë ekonomike dhe ekologjike për të siguruar lulëzimin për vitin që vjen. Prisni derisa koka e lules të thahet plotësisht mbi bimë dhe të marrë një ngjyrë kafe të errët. Brenda saj do të gjeni fara të gjata dhe të holla që janë gati për t’u vjelë me kujdes. Sigurohuni që moti të jetë i thatë kur bëni mbledhjen për të shmangur mykun e mundshëm.
Pasi t’i keni mbledhur, hapini farat mbi një letër thithëse në një vend të ajrosur për disa ditë. Ky proces siguron që çdo lagështi e mbetur të zhduket plotësisht para se t’i paketoni ato për dimër. Farat e ruajtura gabim mund të humbasin fuqinë e tyre mbirëse ose të kalben brenda pak javësh. Një tharje e mirë është garancia më e mirë për një fillim të suksesshëm pranverën e ardhshme.
Ruajini farat në zarfe letre ose kavanoza qelqi të mbyllur mirë, në një vend të freskët dhe të errët. Mos harroni t’i etiketoni ato me emrin e varietetit dhe datën e mbledhjes për të mos u ngatërruar. Letra lejon që farat “të marrin frymë”, gjë që është e preferueshme nëse ka ende ndonjë gjurmë lagështie. Ky organizim do t’ju ndihmojë shumë kur të planifikoni kopshtin tuaj të ri në fillim të vitit.
Mbledhja e farave ju jep mundësinë të zgjidhni vetëm bimët më të bukura dhe më rezistente si prindër. Kjo seleksionim natyror do të çojë në përmirësimin e cilësisë së luleve në kopshtin tuaj vit pas viti. Është një cikël i mrekullueshëm që ju bën pjesë aktive të procesit të evolucionit të bimëve tuaja. Ndjenja e mbjelljes së farave që keni vjelë vetë është e pakrahasueshme me asgjë tjetër.
Hapësira dhe kushtet e rritjes
Gjatë mbjelljes përfundimtare, është e rëndësishme të konsideroni madhësinë që bima do të arrijë në pjekuri të plotë. Varietetet e larta kanë nevojë për më shumë hapësirë që të mos bëjnë hije mbi njëra-tjetrën gjatë ditës. Nëse toka është shumë e varfër, mund të shtoni pak pleh organik në fund të gropës së mbjelljes. Kjo do t’i japë bimës shtysën e parë të nevojshme për të filluar rritjen e saj të vrullshme.
Dendësia e mbjelljes ndikon edhe në shëndetin e bimëve, pasi lehtëson ose vështirëson qarkullimin e ajrit midis tyre. Në zona me lagështi të lartë, lënia e hapësirës së mjaftueshme parandalon shfaqjen e sëmundjeve të ndryshme të gjetheve. Ju mund të krijoni rreshta të rregullt ose t’i mbillni ato në grupe për një efekt më natyral. Rëndësi ka që çdo bimë të ketë pjesën e saj të merituar të dritës dhe ushqimit.
Pas mbjelljes, shtypni lehtë dheun rreth kërcellit për të eliminuar xhepat e ajrit që mund të thajnë rrënjët. Një ujitje e menjëhershme do të ndihmojë dheun të stabilizohet dhe të krijojë kontakt të mirë me sistemin rrënjor. Nëse dielli është shumë i fortë, mund t’i hijezohen bimët e reja për një ose dy ditë. Kjo vëmendje fillestare do të shpërblehet me një rritje të shpejtë dhe pa probleme gjatë javëve.
Mbjellja në vazo kërkon një vëmendje pak më ndryshe, sidomos sa i përket kullimit të ujit të tepërt. Sigurohuni që vazoja të ketë vrima të mjaftueshme në fund dhe përdorni një shtresë guralecësh për kullim. Hapësira e kufizuar e vazos do të thotë që bima do të varet tërësisht nga ju për ujë dhe ushqim. Me kujdesin e duhur, këto lule mund të shndërrojnë çdo ballkon në një oaz të vërtetë ngjyrash.