Mbjellja dhe shumëzimi i bozhures drunore

Mbjellja e duhur e bozhures drunore është hapi më vendimtar që përcakton të ardhmen e kësaj bime në kopshtin tuaj. Meqenëse kjo bimë mund të jetojë për dekada të tëra në të njëjtin vend, çdo gabim fillestar mund të ketë pasoja afatgjata. Procesi i mbjelljes kërkon përgatitje të kujdesshme të tokës dhe zgjedhjen e kohës ideale për të minimizuar stresin e bimës. Një fillim i mbarë siguron që bima të zhvillojë një sistem rrënjor të fortë që do ta mbështesë atë për shumë vite.

Koha më e mirë për të mbjellë bozhuren drunore është pa dyshim vjeshta, përpara se toka të ngrijë plotësisht. Gjatë kësaj periudhe, temperaturat e tokës janë ende të ngrohta, gjë që stimulon rritjen e rrënjëve të reja pa harxhuar energji për gjethe. Bimët e mbjella në vjeshtë kanë më shumë kohë për t’u stabilizuar përpara se të përballen me nxehtësinë e verës së parë. Megjithatë, mbjellja në pranverën e hershme është gjithashtu e mundur nëse bima blihet në vazo me rrënjë të paprekura.

Gropa e mbjelljes duhet të jetë të paktën dy herë më e gjerë dhe më e thellë se masa e rrënjëve të bimës aktuale. Kjo hapësirë lejon që rrënjët e reja të depërtojnë lehtësisht në tokën e punuar dhe të pasur me lëndë ushqyese. Në fund të gropës, mund të shtoni një shtresë plehu organik të vjetëruar dhe ta përzieni mirë me dheun ekzistues. Sigurohuni që fundi i gropës të jetë i shkrifët për të parandaluar grumbullimin e ujit në pjesën e poshtme.

Kur vendosni bimën në gropë, duhet të keni parasysh nëse ajo është e rritur nga fara apo është e shartuar mbi një rrënjë tjetër. Për bimët e shartuara, pika e shartimit duhet të jetë rreth 10 deri në 15 centimetra nën sipërfaqen e tokës. Kjo thellësi nxit degët e bozhures drunore të prodhojnë rrënjët e tyre, duke e bërë bimën më të pavarur dhe më jetëgjatë. Mbushni gropën me dhe, ngjisheni lehtë me duar dhe ujiteni bollshëm për të eliminuar xhepat e ajrit.

Metodat e shumëzimit me shartim

Shartimi është metoda më e përhapur profesionale për shumëzimin e bozhureve drunore me vlerë të lartë estetike. Zakonisht përdoret një rrënjë e bozhures barishtore si nënshartesë për të mbështetur zhvillimin fillestar të sythit drunor. Kjo teknikë lejon marrjen e bimëve të reja që ruajnë saktësisht karakteristikat e bimës mëmë në një kohë më të shkurtër. Procesi kërkon saktësi kirurgjikale dhe mjedis të kontrolluar për të siguruar bashkimin e suksesshëm të indeve.

Koha ideale për shartim është fundi i verës ose fillimi i vjeshtës kur bima ka përfunduar rritjen aktive. Përdoren degë të pjekura të vitit aktual që kanë të paktën një ose dy sythe të shëndetshme dhe të forta. Prerjet duhet të bëhen me një thikë shumë të mprehtë dhe të sterilizuar për të parandaluar infeksionet. Lidhja e pikës së shartimit duhet të jetë e ngushtë dhe e mbrojtur nga tharja me dyllë ose shirit të posaçëm.

Pas shartimit, bimët e reja vendosen në një mjedis me lagështi të lartë dhe temperaturë të qëndrueshme për të nxitur kalusin. Shumë kultivues i mbjellin ato në vazo të thella dhe i mbajnë në serra të ftohta gjatë dimrit të parë. Eshtë një proces që kërkon durim dhe monitorim të vazhdueshëm për të parë nëse sythi ka zënë dhe ka filluar të rritet. Suksesi varet shumë nga përputhshmëria midis nënshartesës dhe mbishartesës së zgjedhur.

Pasi bima e shartuar të ketë krijuar lidhjen e saj, ajo mund të transferohet në vendin e përhershëm pas një ose dy vitesh. Gjatë kësaj kohe, rrënja barishtore shërben si një “pompë” që furnizon me ushqim pjesën drunore deri sa ajo të krijojë rrënjët e veta. Kjo është arsyeja pse mbjellja e thellë është kaq e rëndësishme për bimët e shartuara që blihen nëpër fidanishte. Me kalimin e kohës, rrënja fillestare mund të mbetet aktive ose të zëvendësohet plotësisht nga sistemi i ri rrënjor.

Shumëzimi me farë dhe sfidat e tij

Shumëzimi me farë është një proces magjepsës por kërkon shumë durim, pasi mund të duhen vite deri në lulëzimin e parë. Farat e mbledhura duhet të jenë të freskëta dhe të pjekura plotësisht, zakonisht në fund të gushtit ose shtator. Ato kanë një mekanizëm të dyfishtë të fjetjes që kërkon periudha specifike të ngrohta dhe të ftohta për të mbirë. Ky proces natyror siguron që bima të mos mbijë në një kohë të papërshtatshme për mbijetesën e saj.

Farat duhet të mbillen menjëherë pas mbledhjes në një tabaka me dhe të pasur dhe të mbifiltruar mirë. Gjatë dimrit të parë, farat zakonisht zhvillojnë vetëm rrënjën, ndërsa gjethet e para shfaqen vetëm pas dimrit të dytë. Eshtë e rëndësishme që mjedisi të mbetet i lagësht por jo i mbytur me ujë gjatë gjithë kësaj periudhe të gjatë pritjeje. Shënimi i saktë i vendit ku janë mbjellë farat parandalon dëmtimin aksidental të tyre gjatë punimeve në kopsht.

Një nga veçoritë e shumëzimit me farë është se bimët e reja nuk do të jenë identike me prindërit e tyre. Kjo hap derën për zbulimin e varieteteve të reja me ngjyra ose forma lulesh të papritura dhe unike. Megjithatë, për dikë që kërkon një ngjyrë specifike, kjo metodë mund të jetë zhgënjyese për shkak të variacionit gjenetik. Shumica e bimëve të rritura nga fara lulëzojnë për herë të parë pas pesë deri në shtatë viteve.

Kujdesi për fidanët e rinj kërkon vëmendje ndaj dritës dhe mbrojtjes nga dëmtuesit e vegjël si kërmijtë. Gjatë viteve të para, bima është shumë e ndjeshme dhe nuk duhet të ekspozohet ndaj diellit të fortë mesditës. Përdorimi i një plehu shumë të holluar mund të ndihmojë në përshpejtimin e rritjes pa rrezikuar djegien e rrënjëve të imëta. Transplantimi në vendin e përhershëm duhet të bëhet vetëm kur bima të ketë një strukturë të mirë drunore.

Ndarja e shkurres dhe përpjesëtimi

Ndarja e një bozhureje drunore të vjetër është një procedurë drastike që duhet bërë vetëm në raste të veçanta. Ndryshe nga llojet barishtore, bozhurja drunore nuk e pëlqen ndërhyrjen në sistemin e saj rrënjor të pjekur. Megjithatë, nëse një bimë është bërë shumë e madhe ose duhet të zhvendoset, ndarja mund të jetë një opsion. Kjo punë duhet të bëhet gjatë vjeshtës kur bima ka hyrë në fazën e qetësisë vegjetative.

Procesi fillon me gërmimin e kujdesshëm rreth e rrotull bimës për të nxjerrë të gjithë masën e rrënjëve pa i dëmtuar ato. Pasi të keni nxjerrë bimën, shkundni ose lani dheun për të parë qartë strukturën e rrënjëve dhe sytheve. Përdorni një sharrë të pastër ose një thikë të madhe për të ndarë shkurren në pjesë më të vogla. Çdo pjesë e re duhet të ketë një sasi të mirë rrënjësh dhe të paktën dy ose tre kërcell drunorë.

Prerjet e freskëta në rrënjë duhet të trajtohen me pluhur qymyri ose fungicid për të parandaluar kalbjen pas rimbjelljes. Bimët e ndara duhet të mbillen menjëherë në vendet e tyre të reja për të mos lejuar tharjen e rrënjëve delikate. Ujitja e bollshme pas mbjelljes është thelbësore për të rritur shanset e kapjes së suksesshme të bimëve të reja. Prisni që këto bimë të kenë një periudhë stanjacioni prej një ose dy vitesh para se të lulëzojnë përsëti.

Kjo metodë siguron bimë që janë gjenetikisht identike me origjinalen dhe që kanë tashmë moshën për të prodhuar lule. Eshtë një mënyrë e mirë për të rinovuar një bimë shumë të vjetër që mund të ketë filluar të humbasë fuqinë e saj. Megjithatë, për shkak të rrezikut të humbjes së bimës mëmë, ndarja duhet të konsiderohet gjithmonë si zgjidhja e fundit. Kopshtarët me përvojë preferojnë shartimin ose marcotage-in si metoda më pak stresuese për bimën.