Mbjellja dhe shumëzimi i asterit të Anglisë së Re

Mbjellja e saktë e kësaj bime shumëvjeçare është hapi themelor që përcakton fatin e saj për shumë vite në vijim në kopshtin tënd. Nuk bëhet fjalë vetëm për hapjen e një grope në dhe, por për krijimin e një mjedisi mikpritës që stimulon zhvillimin e rrënjëve. Nëse i kushton vëmendjen e duhur procesit të fillimit, bima do të të falënderojë me një rritje të shpejtë dhe lulëzim të pasur. Ky artikull do të të tregojë teknikat më të mira për mbjelljen dhe mënyrat se si mund të shtosh numrin e këtyre luleve në mjedisin tënd.

Përgatitja e tokës dhe koha e duhur

Përpara se të marrësh lopatën në dorë, është jetike të zgjedhësh momentin më të mirë të vitit për të kryer këtë proces. Pranvera e hershme, sapo toka të jetë ngrohur pak dhe rreziku i ngricave të forta të ketë kaluar, është periudha ideale. Në këtë kohë, bima është në fazën e zgjimit dhe ka të gjithë energjinë e nevojshme për t’u përshtatur me vendin e ri. Gjithashtu, mbjellja në vjeshtë është e mundur, por kërkon më shumë kujdes që rrënjët të stabilizohen përpara dimrit të ftohtë.

Toka ku do të mbillet asteri duhet të punohet thellë për të thyer çdo shtresë të ngjeshur që mund të pengojë rrënjët. Rekomandohet të shtosh një sasi bujare komposti të vjetëruar ose pleh organik për të përmirësuar strukturën dhe pjellorinë e dheut. Një tokë e shkrifët lejon depërtimin e lehtë të ujit dhe oksigjenit, dy elemente thelbësore për shëndetin e rrënjëve të reja. Mos harro se një fillim i mirë në një tokë të pasur redukton nevojën për plehërim artificial gjatë vitit të parë.

Nëse toka jote është e rëndë dhe me përmbajtje të lartë balte, duhet të shtosh rërë lumi ose zhavorr të imët për të përmirësuar kullimin. Uji i tepërt që qëndron rreth rrënjëve mund të shkaktojë kalbjen e tyre, veçanërisht gjatë muajve të lagësht të pranverës. Krijo një mjedis ku lagështia ruhet por nuk stagnon, duke i dhënë bimës kushtet që ajo gjen në habitatin e saj natyror. Një përgatitje e kujdesshme e terrenit është investimi më i mirë që mund të bësh për jetëgjatësinë e bimës.

Pas përgatitjes së dheut, lëre zonën të pushojë për disa ditë përpara se të fillosh mbjelljen e vërtetë. Kjo lejon që toka të ulet natyrshëm dhe që lëndët ushqyese të fillojnë të ndërveprojnë me mikroorganizmat e dheut. Gjatë kësaj kohe, mund të planifikosh me saktësi pozicionimin e çdo bime duke pasur parasysh madhësinë e tyre kur të rriten plotësisht. Një kopshtar i duruar gjithmonë korr rezultate më të mira se ai që nxiton proceset natyrore.

Procesi teknik i mbjelljes

Kur vjen dita e mbjelljes, sigurohu që bima në vazon e saj të jetë e ujitur mirë në mënyrë që rrënja të dalë lehtësisht. Gropa që do të hapësh duhet të jetë dy herë më e gjerë se vazoja, por jo më e thellë se lartësia e saj aktuale. Është shumë e rëndësishme që qafa e rrënjës të jetë në të njëjtin nivel me sipërfaqen e tokës përreth. Mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë mbytjen e kërcellit, ndërsa shumë e cekët mund të thajë rrënjët delikate.

Pasi ta kesh vendosur bimën në qendër të gropës, fillo ta mbushësh hapësirën anësore me dheun e përgatitur më parë. Shtype lehtë dheun me duar për të eliminuar xhepat e ajrit, por pa e ngjeshur aq shumë sa të bllokosh qarkullimin. Ky kontakt i ngushtë midis rrënjëve dhe dheut është kritik për thithjen e menjëhershme të lagështisë. Menjëherë pas mbjelljes, jepi bimës një sasi të bollshme uji për të ndihmuar në stabilizimin e saj në shtëpinë e re.

Nëse po mbjell disa bimë së bashku, ruaj një distancë prej rreth 60 centimetrash midis tyre për të lejuar rritjen e lirshme. Kjo hapësirë mund të duket e madhe në fillim, por do të mbushet shpejt brenda një ose dy sezonesh rritjeje. Ajrosja e mirë midis bimëve është mbrojtja jote më e mirë kundër sëmundjeve kërpudhore që pëlqejnë mjediset e dendura. Planifikimi i duhur i hapësirës tregon një qasje profesionale dhe largpamëse në dizajnin e kopshtit.

Gjatë javëve të para pas mbjelljes, vëzhgoje bimën çdo ditë për të parë nëse ka shenja stresi ose tharjeje. Toka duhet të qëndrojë vazhdimisht e lagësht, por jo e qullur, derisa të vëresh shenjat e para të rritjes së re. Gjethet e reja që dalin janë treguesi më i mirë se bima është “kapur” mirë dhe ka filluar të eksplorojë territorin e ri. Kjo fazë fillestare kërkon përkushtim, por është periudha më emocionuese për çdo dashurues të luleve.

Shumëzimi përmes ndarjes së rrënjëve

Mënyra më e lehtë dhe më efektive për të shtuar numrin e këtyre luleve është ndarja e shkurreve ekzistuese. Ky proces duhet të bëhet çdo tre ose katër vjet për të rinovuar bimën prind dhe për të parandaluar dobësimin e qendrës së saj. Koha më e mirë për ndarje është pranvera e hershme, sapo të shfaqen majat e para të gjelbra mbi sipërfaqen e tokës. Me një lopatë të mprehtë, nxirre me kujdes të gjithë masën e rrënjëve nga toka, duke u munduar të mos dëmtosh fijet anësore.

Pasi ta kesh nxjerrë, mund ta ndash masën e rrënjëve në disa pjesë më të vogla duke përdorur një thikë kopshti ose vetë lopatën. Çdo pjesë e re duhet të ketë të paktën dy ose tre sytha rritjeje dhe një sistem rrënjor të shëndetshëm e të fortë. Pjesët e vjetra dhe të drunjta që ndodhen në qendër të shkurres zakonisht hidhen, pasi ato nuk kanë më fuqi prodhuese. Kështu, ti merr bimë të reja dhe energjike që do të lulëzojnë me bollëk që në vitin e parë.

Mbjellja e këtyre pjesëve të ndara bëhet në të njëjtën mënyrë siç u përshkrua për bimët e reja nga vazoja. Avantazhi i kësaj metode është se ti merr bimë që janë tashmë të përshtatura me klimën dhe kushtet e kopshtit tënd. Është një mënyrë ekonomike dhe mjaft e kënaqshme për të zgjeruar zonat me lule pa pasur nevojë të blesh vazhdimisht. Ndarja e rregullt gjithashtu mban bimën prind në formë të shkëlqyer dhe plot gjallëri.

Pas ndarjes dhe rimbjelljes, është e rëndësishme t’i trajtosh bimët e reja me kujdes të shtuar derisa të stabilizohen. Ato mund të shfaqin njëfarë vyshkjeje në ditët e para, por me lotim të rregullt do të rimëkëmben shpejt. Kjo teknikë është një nga sekretet e kopshtarëve profesionistë për të pasur një kopsht gjithmonë të ri dhe dinamik. Ndarja e bimëve është një proces që nderon ciklin natyror të jetës dhe rritjes së vazhdueshme.

Shumëzimi me fara dhe kërcell

Nëse ke durim dhe dëshiron të provosh diçka më sfiduese, shumëzimi me fara është një opsion interesant. Farat mund të mblidhen nga lulet e thara në vjeshtë dhe të mbillen në vazo gjatë dimrit në mjedise të mbrojtura. Duhet të kesh parasysh se bimët e rritura nga fara mund të mos jenë identike me prindin e tyre në aspektin e ngjyrës apo lartësisë. Ky diversitet gjenetik mund të sjellë surpriza të bukura dhe unike në kopshtin tënd nëse të pëlqen eksperimentimi.

Farat kërkojnë një periudhë të ftohtë për të mbirë mirë, prandaj shumë kopshtarë i mbjellin ato jashtë në fund të vjeshtës. Mbuloji lehtë me një shtresë të hollë dherash dhe lëri natyrën të bëjë punën e saj gjatë muajve të dimrit. Kur pranvera të vijë, do të shohësh filizat e vegjël që dalin dhe kërkojnë dritën e diellit me forcë. Kjo metodë kërkon më shumë kohë derisa të shohësh lulëzimin e parë, zakonisht në vitin e dytë të rritjes.

Një tjetër teknikë është përdorimi i kërcellit të butë për të krijuar fidanë të rinj gjatë fundit të pranverës. Merren pjesë nga majat e reja të bimës, rreth 10 centimetra të gjata, dhe hiqen gjethet e poshtme përpara mbjelljes. Vendosini këto pjesë në një përzierje rëre dhe torfe dhe mbajini në një vend me hije dhe lagështi të lartë. Brenda pak javësh, këto pjesë do të zhvillojnë rrënjë të reja dhe do të jenë gati për t’u transferuar në vazo individuale.

Kjo metodë me prerje kërcelli të lejon të prodhosh shumë kopje identike të një bime që të pëlqen veçanërisht. Është një mënyrë e shkëlqyer për të ndarë bukurinë e kopshtit tënd me miqtë dhe fqinjët e apasionuar pas luleve. Çdo metodë shumëzimi ka avantazhet e veta dhe zgjedhja varet nga koha dhe dëshira jote për të eksperimentuar. Mësimi i këtyre teknikave të bën një kopshtar më të kompletuar dhe të lidhur me magjinë e jetës bimore.