Mbjellja e saktë është hapi i parë dhe më kritik për të garantuar që kjo bimë madhështore të zërë rrënjë dhe të lulëzojë në mënyrë të qëndrueshme. Koha më e mirë për të kryer këtë proces është vjeshta, kur temperaturat e tokës fillojnë të ftohen, por toka është ende e punueshme. Ky periudhë lejon që bulbet të zhvillojnë një sistem rrënjor të fortë përpara se të vijë ngrirja e parë e dimrit. Një fillim i mbarë në vjeshtë do të përkthehet në një rritje energjike dhe lulëzim spektakolar gjatë pranverës së ardhshme.
Përzgjedhja e bulbeve është hapi tjetër ku duhet të tregosh kujdes maksimal për të shmangur dështimet e mundshme. Kërko bulbe që janë të forta në prekje, të rënda për madhësinë e tyre dhe pa shenja myku ose dëmtimesh fizike. Shmang bulbet që duken të thara, të buta ose që kanë erë të pakëndshme, pasi këto rrallëherë mbijnë me sukses. Cilësia e materialit fillestar është përcaktuesi kryesor i shëndetit të bimës tënde në të ardhmen e afërt.
Thellësia e mbjelljes është një parametër që shpesh neglizhohet, por që ka një ndikim të drejtpërdrejtë në mbijetesën e bimës. Si rregull i përgjithshëm, bulbet duhet të mbillen në një thellësi që është sa tre herë lartësia e vetë bulbit. Kjo do të thotë që baza e bulbit duhet të jetë rreth dhjetë deri në pesëmbëdhjetë centimetra nën sipërfaqen e tokës. Kjo thellësi i mbron ata nga lëkundjet e temperaturës dhe nga dëmtuesit që mund t’i gërmojnë.
Hapësira midis bulbeve duhet të planifikohet me mendjen te rritja e tyre e ardhshme në vitet që vijnë. Lënia e një distance prej rreth pesëmbëdhjetë centimetrash lejon që çdo bimë të ketë qasje të barabartë në dritë dhe ushqim. Nëse mbillen shumë afër, konkurrenca për burime mund të çojë në lule më të vogla dhe kërcell më të dobët. Një planifikim i mirë i hapësirës do të rezultojë në një pamje më profesionale dhe të balancuar të kopshtit.
Teknikat e përgatitjes së vendit të mbjelljes
Përpara se të vendosësh bulbet në tokë, është e rëndësishme që terreni të punohet mirë me një lopatë ose sfurk kopshti. Thërrmimi i plisave të mëdhenj të dheut ndihmon rrënjët e reja të depërtojnë me lehtësi dhe të gjejnë lagështinë e nevojshme. Nëse toka është shumë e ngjeshur, bima do të ketë vështirësi të rritet dhe mund të mbetet e vogël. Një tokë e tregtueshme dhe e ajrosur mirë është mjedisi ideal për këtë specie bullgare.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Pasurimi i tokës me lëndë organike si komposti i vjetruar ose plehu i dekompozuar mund të bëjë mrekulli për zhvillimin e bimës. Këto shtesa jo vetëm që ofrojnë ushqim, por edhe përmirësojnë aftësinë e tokës për të mbajtur lagështinë pa u mbytur. Shpërndaje plehun në mënyrë të barabartë dhe përzieje atë me dhenë origjinal në thellësinë ku do të qëndrojnë rrënjët. Kjo do të krijojë një rezervuar ushqyesish që bima do t’i shfrytëzojë gjatë gjithë sezonit të rritjes.
Kullimi është ndoshta faktori më kritik për shëndetin e bulbeve gjatë periudhës së lagësht të vitit. Nëse dyshon se zona ka kullim të dobët, mund të shtosh një shtresë rëre të trashë ose zhavorr të imët në fund të gropës së mbjelljes. Kjo masë parandaluese mbron fundin e bulbit nga qëndrimi në ujë të palëvizur, gjë që shkakton kalbjen. Shumë kopshtarë profesionistë e përdorin këtë teknikë për të garantuar suksesin në toka të vështira.
Pasi t’i kesh vendosur bulbet me majën lart, mbulo me kujdes me dhe dhe ngjeshe lehtë me duar. Mos e shtyp tokën me forcë me këmbë pasi kjo mund të dëmtojë strukturën delikate të bulbit ose të thyejë majën e tij rritëse. Një ujitje e lehtë menjëherë pas mbjelljes do të ndihmojë dheun të vendoset rreth bulbit dhe të eliminojë xhepat e ajrit. Tani bima është gati për të filluar rrugëtimin e saj në kopshtin tënd të ri.
Riprodhimi përmes ndarjes së bulbeve
Mënyra më e shpejtë dhe më e sigurt për të shtuar numrin e këtyre bimëve është përmes ndarjes së bulbeve të rritur. Me kalimin e kohës, një bulb i vetëm do të prodhojë disa bulbe të vegjël “fëmijë” rreth bazës së tij. Këta mund të ndahen me kujdes gjatë periudhës së pushimit, kur gjethet janë tharë plotësisht. Ky proces jo vetëm që të jep bimë të reja, por edhe ruan vitalitetin e bimës mëmë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Gërmimi i tufës duhet të bëhet në një rreth të gjerë për të shmangur dëmtimin aksidental të bulbeve me vegla. Pasi të kesh nxjerrë masën e bulbeve, shiko me kujdes se si janë të lidhur dhe ndaji ata butësisht me duar. Secili bulb i ndarë duhet të ketë pjesën e tij të bazës (diskun bazal) që të mund të zhvillojë rrënjë të reja. Nëse një bulb dëmtohet gjatë ndarjes, është më mirë ta hedhësh për të shmangur infeksionet.
Bulbet e reja që sapo ke ndarë duhet të mbillen sa më parë për të shmangur humbjen e lagështisë së tyre të brendshme. Nëse nuk mund t’i mbjellësh menjëherë, ruaji ato në një vend të freskët, të thatë dhe të ajrosur mirë në qese letre. Shmang përdorimin e qeseve plastike pasi ato mbajnë lagështinë dhe nxisin rritjen e mykut shkatërrues. Mbjellja e menjëhershme është gjithmonë opsioni i preferuar për të pasur një përqindje të lartë suksesi.
Kjo metodë e riprodhimit garanton që bimët e reja do të jenë identike me prindin e tyre në ngjyrë dhe formë. Është një teknikë që çdo kopshtar pasionant duhet ta zotërojë për të mbajtur kopshtin e tij të pasur dhe të gjallë. Pas ndarjes, bimët e reja mund të kërkojnë një vit shtesë për të arritur madhësinë e plotë të lulëzimit. Me pak durim, do të shohësh se si numri i luleve në kopshtin tënd do të rritet në mënyrë eksponenciale.
Shumëzimi me fara dhe sfida e tij
Shumëzimi me fara është një proces më i gjatë dhe kërkon më shumë përkushtim, por mund të jetë shumë shpërblyes. Farat duhet të mblidhen kur kapsulat janë bërë kafe dhe fillojnë të hapen natyrshëm. Farat e freskëta kanë shkallën më të lartë të mbirjes, prandaj është mirë t’i mbjellësh ato menjëherë pas vjeljes. Mbjellja bëhet në vazo ose në një shtrat të përgatitur mirë me dhe të lehtë dhe të kulluar.
Për të mbirë me sukses, farat e kësaj bime shpesh kërkojnë një periudhë të ftohtë (stratifikim) që imiton dimrin natyral. Nëse i mbjell jashtë në vjeshtë, natyra do ta kryejë këtë punë për ty në mënyrë perfekte. Mbuloji farat me një shtresë shumë të hollë dheu ose vermikulit për t’i mbajtur në vend dhe për t’i mbrojtur. Sigurohu që mjedisi të mbetet paksa i lagësht por kurrë i qullur gjatë gjithë dimrit dhe pranverës.
Kur të shfaqen filizat e vegjël, ata do të duken si fije bari shumë të holla dhe delikate. Gjatë vitit të parë, bima e re do të formojë vetëm një gjethe të vogël dhe një bulb të vogël sa një kokërr piperi. Është jetike t’i mbrosh këto bimë të reja nga barërat e këqija që mund t’i mbytin me rritjen e tyre më të shpejtë. Ushqimi i lehtë me një pleh të holluar mund të ndihmojë në përshpejtimin e rritjes së tyre fillestare.
Duhet të kesh parasysh se bimët e rritura nga farat mund të kërkojnë katër deri në pesë vjet për të lulëzuar për herë të parë. Ky është një ushtrim i vërtetë durimi për çdo kopshtar, por rezultati është shumë kënaqës. Gjithashtu, ka një mundësi të vogël që bimët e reja të kenë variacione të lehta nga bima mëmë, gjë që shton diversitetin. Ky është një proces magjik që të lejon të shohësh të gjithë ciklin e jetës së kësaj bime unike.