Krasitja është ndërhyrja më e rëndësishme vjetore që ti duhet të kryesh për të mbajtur livandën angleze të re dhe produktive. Pa një krasitje të rregullt dhe të saktë, bima do të bëhet shumë shpejt një shkurre drunore dhe e çrregullt. Kuptimi i teknikave të duhura të prerjes të lejon të kontrollosh formën, të stimulosh lulëzimin dhe të zgjasësh jetën e bimës. Ky artikull do të të udhëzojë hap pas hapi në procesin profesional të krasitjes dhe përtëritjes së livandës.
Veglat dhe higjiena e tyre
Përdorimi i veglave të duhura është kushti i parë për një krasitje të suksesshme dhe të pastër. Ti duhet të përdorësh gërshërë kopshti (sekatorë) që janë jashtëzakonisht të mprehta për të shmangur shtypjen e kërcejve. Prerjet e shtypura dhe të çrregullta kërkojnë më shumë kohë për t’u shëruar dhe janë pika hyrëse për sëmundjet. Për sipërfaqe të mëdha, ti mund të përdorësh edhe gërshërë të mëdha dore për gardhe që krijojnë formë uniforme.
Higjiena e veglave është po aq e rëndësishme sa mprehtësia e tyre gjatë gjithë punës në kopsht. Ti duhet të dezinfektosh tehet e gërshërëve me alkool ose një solucion zbardhues të holluar pas çdo bime. Kjo parandalon transferimin e sporeve të kërpudhave ose viruseve nga një bimë e sëmurë te një e shëndetshme. Një kopshtar profesionist nuk e anashkalon kurrë këtë hap, pasi ai mbron investimin e tij afatgjatë.
Mirëmbajtja e veglave pas përfundimit të punës siguron jetëgjatësinë e tyre dhe cilësinë e prerjes pasardhëse. Ti duhet t’i pastrosh mbetjet e lëngut të bimës dhe rrëshirës që mund të ngjiten në tehet e gërshërëve. Lyerja e lehtë me vaj e pjesëve lëvizëse parandalon ndryshkun dhe garanton një lëvizje të qetë dhe precize. Veglat e mirëmbajtura e bëjnë procesin e krasitjes më pak të lodhshëm dhe shumë më efikas për ty.
Gjatë krasitjes, ti duhet të kesh pranë edhe një shportë ose qese për mbledhjen e mbetjeve të prera. Ti nuk duhet t’i lësh degët e prera të qëndrojnë mbi tokë rreth bazës së bimëve të livandës angleze. Grumbullimi i mbetjeve të krasitjes mund të bllokojë ajrosjen dhe të shërbejë si strehë për dëmtuesit e padëshiruar. Pastërtia gjatë procesit të krasitjes pasqyron disiplinën dhe kujdesin tënd profesional ndaj bimëve dhe mjedisit.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Krasitja e formësimit vjetor
Koha më e mirë për krasitjen kryesore vjetore është fundi i verës, menjëherë pas përfundimit të lulëzimit. Ti duhet të presësh kërcejtë e luleve së bashku me rreth dy deri në tre centimetra të rritjes së re jeshile. Qëllimi është të formosh një “kupolë” të rregullt që lejon dritën të arrijë në qendër të shkurres. Kjo ndërhyrje stimulon bimën të prodhojë sytha të rinj përpara se të hyjë në fazën e qetësisë dimërore.
Ti duhet të kesh shumë kujdes të mos presësh kurrë në pjesën drunore dhe të vjetër të degëve. Livanda angleze rrallëherë nxjerr sytha të rinj nga druri i vjetër që nuk ka më gjethe jeshile. Nëse pret shumë thellë, rrezikon të krijosh “vrima” të përhershme në formën e shkurres tënde aromatike. Një krasitje e kujdesshme ndjek kufirin midis pjesës jeshile dhe asaj që ka filluar të drunjëzohet.
Gjatë pranverës, ti mund të bësh një krasitje të dytë, por shumë më të lehtë dhe korrigjuese. Ti duhet të heqësh vetëm majat që mund të jenë dëmtuar nga i ftohti ose ngricat e fundit. Kjo ndihmon në nxitjen e një lulëzimi më uniform dhe më të dendur gjatë sezonit që po vjen. Krasitja pranverore duhet bërë herët, përpara se bima të fillojë të shpenzojë energji për rritje të madhe.
Formësimi i bimës ndikon edhe në mënyrën se si ajo do të përballojë kushtet e vështira të motit. Ti duhet të synosh një formë të rrumbullakosur që nuk lejon mbledhjen e ujit apo borës në qendër. Degët e jashtme duhet të jenë pak më të shkurtra se ato qendrore për të krijuar një profil harmonik. Një shkurre e mirë-krasitur mbetet tërheqëse vizualisht edhe gjatë muajve kur nuk ka lule mbi të.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Përtëritja e bimëve të vjetra
Bimët e vjetra që janë neglizhuar për vite me radhë kërkojnë një strategji të veçantë për t’u rikthyer në formë. Ti nuk mund ta krasitësh një livandë shumë të drunjëzuar në mënyrë drastike brenda një viti të vetëm. Metoda më profesionale është krasitja graduale përtëritëse që zgjat gjatë dy ose tre sezoneve të rritjes. Ti duhet të presësh rreth një të tretën e degëve më të vjetra çdo vit për të inkurajuar rritje të re.
Kur zgjedh degët për t’i prerë, kërko ato që kanë të paktën disa pika të vogla jeshile në bazën e tyre. Ti duhet ta bësh prerjen pak mbi këto pika për të orientuar energjinë e bimës drejt tyre. Nëse bima nuk ka asnjë shenjë jete në pjesët e poshtme, shpëtimi i saj bëhet shumë i vështirë dhe i pasigurt. Përtëritja kërkon durim dhe një monitorim të vazhdueshëm të reagimit të bimës ndaj ndërhyrjeve.
Gjatë procesit të përtëritjes, bima ka nevojë për pak më shumë vëmendje sa i përket lotimit dhe ushqimit. Ti duhet ta mbështesësh rritjen e re jeshile pa e tepruar me plehrat që mund të shkaktojnë stres shtesë. Vëzhgo nëse degët e reja janë të forta dhe nëse ato po fillojnë të mbulojnë pjesët e zhveshura drunore. Një rikuperim i suksesshëm mund t’i japë bimës sate edhe pesë deri në shtatë vite të tjera jete produktive.
Nëse bima është shumë e vjetër dhe e çarë në mes, ndonjëherë zëvendësimi është opsioni më i mirë profesional. Ti duhet të vlerësosh nëse koha dhe energjia e shpenzuar për përtëritje do të japin vërtet rezultatin e dëshiruar. Mbjellja e një bime të re të rritur nga copat e vjetra është një mënyrë e shkëlqyer për të ruajtur varietetin. Krasitja e mirë dhe në kohë është sekreti që parandalon nevojën për krasitje drastike kthyese në të ardhmen.
