Dimërimi i sallatës iceberg kërkon një planifikim të mirë dhe njohje të varieteteve që mund të përballojnë të ftohtit. Edhe pse sallata preferon motin e freskët, temperaturat nën zero mund të shkaktojnë dëme serioze nëse bima nuk është e mbrojtur. Çelësi i suksesit qëndron në mbjelljen në kohën e duhur në mënyrë që bima të ketë një madhësi të caktuar para se të vijnë ngricat e para. Një sallatë që ka formuar një sistem rrënjor të fortë ka shanse shumë më të larta për të mbijetuar.
Në zonat me dimër të butë, sallata iceberg mund të kultivohet gjatë gjithë sezonit me mbrojtje minimale. Gjethet mund të ngrijnë gjatë natës, por ato shpesh shkrijnë dhe rimëkëmben sapo del dielli. Është e rëndësishme të mos i prekni bimët kur janë të ngrira, pasi indet janë shumë të brishta dhe thyhen lehtë. Prisni derisa ato të jenë plotësisht të buta përpara se të kryeni çdo lloj mirëmbajtjeje.
Zgjedhja e varieteteve “dimërore” është e domosdoshme për këtë periudhë të vitit. Këto lloje kanë gjethe më të trasha dhe një përbërje qelizore që parandalon çarjen e mureve qelizore gjatë ngrirjes. Ata rriten më ngadalë, por ofrojnë një korrje të freskët në një kohë kur kopshti zakonisht është i zbrazët. Sigurohuni që vendi i mbjelljes të ketë ekspozimin maksimal ndaj diellit të dimrit.
Gjatë dimrit, rritja pothuajse ndalon kur temperaturat bien nën pesë gradë Celsius. Bima hyn në një gjendje gjumi relativ, ku thjesht ruan strukturën e saj ekzistuese. Qëllimi i dimërimit nuk është rritja e shpejtë, por mbajtja e bimës gjallë dhe të shëndetshme deri në pranverë. Me kujdesin e duhur, do të keni sallatë të freskët shumë më herët se fqinjët tuaj.
Metodat e mbrojtjes gjatë dimrit
Mbulesat prej pëlhure agrotekstili (vello) janë mjeti më i përdorur për të mbrojtur sallatën nga të ftohtit. Kjo pëlhurë e lehtë lejon depërtimin e dritës dhe ujit, por mban nxehtësinë e tokës brenda. Mund të vendoset direkt mbi bimë ose të mbështetet mbi harqe të vogla për të krijuar një distancë. Në netët me ngrirje të fortë, mund të përdorni një shtresë të dyfishtë për mbrojtje shtesë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mulçërimi i tokës rreth bimëve me gjethe të thara ose kashtë ndihmon në izolimin e rrënjëve. Toka që nuk ngrin thellë lejon rrënjët të vazhdojnë të thithin lagështinë e nevojshme. Sigurohuni që mulçi të mos mbulojë gjethet e sallatës, pasi kjo mund të shkaktojë kalbje për shkak të mungesës së ajrimit. Kjo shtresë mbrojtëse mund të hiqet gradualisht kur vjen pranvera dhe temperaturat rriten.
Barrierat kundër erës janë gjithashtu të rëndësishme, pasi era e ftohtë mund të thajë gjethet me shpejtësi. Një gardh i thjeshtë prej dërrasash ose një rresht me bimë më të larta mund të shërbejë si mbrojtje. Era rrit efektin e të ftohtit dhe mund të shkaktojë “djegie” nga dimri në gjethet delikate. Mbrojtja e kopshtit nga rrymat e forta rrit ndjeshëm shkallën e mbijetesës së sallatës.
Nëse keni mundësi, përdorni kapakë qelqi ose plastikë (cloches) për bimë individuale. Këto veprojnë si mini-sera dhe krijojnë një mjedis shumë të mbrojtur për çdo kokë sallate. Mos harroni t’i hapni ose t’i hiqni ato në ditët me diell për të parandaluar mbinxehjen. Kontrolli i temperaturës nën këto mbulesa është kyç për të shmangur stresin termik të panevojshëm.
Përdorimi i tuneleve plastike dhe serave
Tunelet e ulëta plastike janë një zgjidhje e shkëlqyer për dimërimin e sallatës iceberg në shkallë më të gjerë. Ato janë të lehta për t’u ndërtuar duke përdorur tuba plastikë dhe folie të tejdukshme. Plastika mbron bimët nga shiu i ftohtë, breshëri dhe era, duke mbajtur një temperaturë disa gradë më të lartë. Është e rëndësishme që folia të jetë e fiksuar mirë që të mos fluturojë nga era e fortë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Në sera, sallata iceberg mund të rritet pa probleme edhe gjatë muajve më të ftohtë. Megjithatë, menaxhimi i lagështisë në serë është sfidues, pasi ajri i lagësht mund të shkaktojë sëmundje kërpudhore. Duhet të siguroni ajrim në ditët kur dielli e ngroh serën mbi pesëmbëdhjetë gradë. Një serë e mbyllur plotësisht mund të bëhet shumë e lagësht, gjë që nuk i pëlqen sallatës iceberg.
Ujitja në serë gjatë dimrit duhet të bëhet me shumë kursim dhe vetëm kur toka është dukshëm e thatë. Përdorni ujë që ka qëndruar në temperaturën e ambientit për të mos shkaktuar shok te rrënjët. Ujitni herët në mëngjes në mënyrë që çdo lagështi e tepërt të avullojë para perëndimit të diellit. Kujdesi për detajet në serë garanton një cilësi superiore të sallatës.
Nëse temperaturat jashtë bien në mënyrë ekstreme, mund të shtoni një shtresë agrotekstili edhe brenda serës. Kjo “mbrojtje e dyfishtë” krijon një mjedis shumë të sigurt për bimët tuaja. Sigurohuni që plastika e serës të jetë e pastër për të lejuar depërtimin maksimal të dritës së pakët të dimrit. Drita është po aq e rëndësishme sa nxehtësia për mbijetesën e bimës.
Menaxhimi i lagështisë në dimër
Lagështia e tepërt është shpesh armiku më i madh i sallatës gjatë procesit të dimërimit. Në mot të ftohtë, uji avullon shumë ngadalë dhe toka tenton të mbetet e ngopur për kohë të gjatë. Kjo mund të çojë në kalbjen e rrënjëve dhe të bazës së sallatës përpara se të keni mundësinë ta vjelni. Sigurohuni që vendi ku dimëroni sallatën të ketë kullim të shkëlqyer natyror.
Nëse përdorni mbulesa, hiqini ato sa herë që moti është i butë dhe i thatë. Kjo lejon ajrosjen e bimëve dhe largimin e lagështisë së grumbulluar nën plastikë. Ajri i freskët forcon indet e bimës dhe parandalon zhvillimin e kërpudhave parazitare. Një regjim i mirë i ajrimit është po aq i rëndësishme sa mbrojtja nga i ftohti.
Kontrolloni vazhdimisht gjethet e poshtme që prekin tokën dhe hiqni ato që fillojnë të zverdhen ose të kalben. Këto pjesë të vdekura mund të bëhen burim infeksioni për të gjithë bimën në kushtet e dimrit. Mbajtja e higjienës rreth sallatës redukton rrezikun e humbjeve gjatë sezonit të ftohtë. Një pastrim i vogël çdo javë mund të bëjë diferencën midis suksesit dhe dështimit.
Në fund të dimrit, bini kujdes kur filloni të rritni sasinë e ujit. Ndërsa ditët zgjaten, bima fillon të kërkojë më shumë lagështi për rritjen e re. Megjithatë, bëjeni këtë tranzicion gradualisht për të shmangur plasaritjen e kokave të formuara. Dimërimi i suksesshëm mbyllet me një vjelje të hershme që ju sjell shijen e parë të pranverës.