Dimërimi i suksesshëm i këtij bredhi është një proces që fillon shumë përpara se të shfaqen ngricat e para të sezonit. Ndonëse bima vjen nga rajone malore dhe është e mësuar me të ftohtin, kushtet e kopshtit janë të ndryshme nga ato natyrore. Përgatitja e duhur ndihmon në minimizimin e stresit termik dhe dëmtimeve fizike nga pesha e borës. Duke ndjekur disa hapa kyç, mund të sigurohesh që bredhi yt do të zgjohet i shëndetshëm në pranverë.
Përgatitja e pemës për të ftohtin
Gjatë vjeshtës, është e rëndësishme që pema të marrë sasinë e fundit të lëndëve ushqyese pa nxitur rritje të re. Ndërpritni plehërimin me azot që në fund të gushtit për të lejuar që degët e reja të forcohen (linjifikohen). Degët që mbeten të buta dhe jeshile në dimër do të vriten pothuajse me siguri nga ngricat e para. Ky forcim i indeve është thelbësor për mbijetesën e majave të rritjes gjatë temperaturave nën zero.
Ujitja e bollshme përpara se toka të ngrijë plotësisht është një nga hapat më të rëndësishëm të dimërimit. Rrënjët duhet të kenë akses në lagështi, pasi gjilpërat vazhdojnë të humbasin ujë përmes transpirimit edhe gjatë dimrit. Nëse toka është e thatë dhe e ngrirë, pema nuk mund të zëvendësojë ujin e humbur dhe mund të thahet. Kjo dukuri njihet si “tharje dimërore” dhe shpesh ngatërrohet gabimisht me dëmtimin nga i ftohti.
Shtimi i një shtrese të re mulchi rreth bazës së pemës shërben si një batanije izoluese për sistemin rrënjor. Përdorni materiale organike si lëvore pishe, gjethe të thara ose kompost të trashë për këtë qëllim. Kjo shtresë ndihmon në mbajtjen e një temperature më konstante të tokës dhe parandalon ciklet e ngrirjes dhe shkrirjes së shpejtë. Një trashësi prej 10-15 centimetrash është ideale për të ofruar mbrojtjen maksimale të nevojshme.
Nëse keni pemë të reja, ato mund të përfitojnë nga një mbështjellje e lehtë me pëlhurë mbrojtëse (vello kopshtarie). Kjo mbrojtje parandalon djegien nga dielli i dimrit dhe erërat e forta dhe të ftohta që mund të thajnë gjilpërat. Mos përdorni plastikë për mbështjellje, pasi ajo mund të krijojë një efekt sere që dëmton bimën në ditët me diell. Pëlhura duhet të lejojë ajrin të qarkullojë lirisht për të shmangur zhvillimin e kërpudhave.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Menaxhimi i dëmtimit nga bora dhe akulli
Bora e rëndë dhe e lagësht mund të jetë një rrezik serioz për strukturën e degëve të këtij bredhi. Pesha e madhe mund të bëjë që degët të përkulen deri në pikën e thyerjes ose të humbasin formën e tyre. Pas një rreshjeje të dendur bore, shkundni degët me kujdes duke përdorur një fshesë ose një shufër të butë. Gjithmonë veproni me lëvizje nga poshtë lart për të lehtësuar peshën pa shkaktuar sforcime shtesë.
Nëse degët janë mbuluar me akull pas një shiu të ngrirë, mos u mundoni ta hiqni atë me forcë apo duke e goditur. Akulli është i lidhur fort me gjilpërat dhe përpjekja për ta hequr do të shkaktonte thyerjen e tyre të menjëhershme. Në këtë rast, është më mirë të lini akullin të shkrijë natyrshëm kur të rriten temperaturat në ditët në vijim. Mund të mbështesni degët më të rrezikuara me shtylla druri përkohësisht derisa të kalojë rreziku.
Për pemët me formë shumë të rregullt, mund të përdorni spango për t’i lidhur degët lehtësisht drejt trungut. Kjo teknikë parandalon hapjen e kurorës nën peshën e borës dhe ruan formën piramidale karakteristike të bredhit. Lidhja duhet të jetë e lirshme sa të mos pengojë rritjen dhe duhet të hiqet menjëherë sapo të kalojë rreziku i borës. Ky është një proces që merr kohë por që kursen shumë dëme strukturore në kopsht.
Pas stuhive të dimrit, bëni gjithmonë një inspektim të shpejtë për të parë nëse ka degë të thqyera ose të dëmtuara. Degët e thqyera duhet të krasiten pastër për të parandaluar hyrjen e sëmundjeve kur të vijë pranvera. Një prerje e saktë ndihmon pemën të shërohet më shpejt dhe të rifillojë rritjen pa pengesa të panevojshme. Sigurohuni që të mos lini cungje të gjata që mund të kalben gjatë muajve të lagësht të mbetur.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mbrojtja nga dielli i dimrit
Dielli i fortë i janarit dhe shkurtit mund të shkaktojë një problem të quajtur “djegia e diellit” në trungun e pemës. Kjo ndodh kur dielli ngroh lëvoren gjatë ditës, duke zgjuar qelizat, të cilat pastaj ngrijnë papritur gjatë natës. Ky proces mund të shkaktojë çarje të gjata vertikale në trung që dobësojnë pemën dhe lejojnë infektimet. Mbrojtja e trungut me letër të bardhë ose lyerja me gëlqere mund të parandalojë këtë thithje të tepërt të nxehtësisë.
Gjilpërat e bredhit janë gjithashtu në rrezik nga reflektimi i dritës së diellit mbi borën e bardhë. Ky reflektim rrit intensitetin e dritës dhe mund të shkaktojë zbardhjen ose tharjen e anës jugore të pemës. Nëse bredhi juaj ndodhet në një pozicion shumë të ekspozuar, vendosja e një ekrani mbrojtës mund të ndihmojë. Ky ekran mund të bëhet me thurje artificiale ose thjesht duke vendosur disa degë pishash të tjera përpara.
Mungesa e lagështisë në ajër gjatë ditëve me diell dhe ngricë është një tjetër sfidë për bredhin grek. Ajri i thatë nxjerr lagështinë nga gjilpërat më shpejt se sa rrënjët mund ta marrin nga toka e ngrirë. Ky çekuilibër hidratimi është shkaku kryesor i gjilpërave që bëhen kafe në fund të dimrit. Një aplikim i spërkatjeve anti-transpirante në vjeshtë mund të krijojë një shtresë mbrojtëse që redukton këtë humbje uji.
Monitoroni ndryshimet e ngjyrës gjatë gjithë dimrit për të parë se si po përballon pema kushtet. Një ndryshim i lehtë drejt një nuance më të hirtë mund të jetë një reagim normal mbrojtës ndaj të ftohtit. Megjithatë, njollat e mëdha kafe kërkojnë vëmendje dhe mund të tregojnë nevojën për më shumë mbrojtje vitin e ardhshëm. Kuptimi i këtyre shenjave vjen me kalimin e kohës dhe vëzhgimin e vazhdueshëm të kopshtit tënd.
Kalimi drejt pranverës
Sapo temperaturat fillojnë të rriten dhe toka të shkrijë, hiqni gradualisht të gjitha mbrojtjet dimërore që keni vendosur. Mos i lini pëlhurat mbrojtëse shumë gjatë, pasi nxehtësia e tepërt nën to mund të nxisë një zgjim të parakohshëm. Pema duhet të ndjekë ritmin natyror të rritjes së temperaturës për të shmangur dëmtimet nga ngricat e vonshme. Heqja e mbrojtjeve duhet të bëhet në një ditë të vrenjtur për të mos shokuar bimën me dritë të fortë.
Kontrolloni shtresën e mulchit dhe largojeni pak nga trungu nëse ka lëvizur shumë afër gjatë dimrit. Qafa e rrënjës duhet të ketë hapësirë për të “marrë frymë” dhe për të parandaluar kalbëzimin nga lagështia e pranverës. Nëse mulchi është ngjeshur shumë, shkriftojeni atë me një grrethe për të lejuar ajrin dhe ujin të depërtojnë. Kjo ndihmon gjithashtu në ngrohjen më të shpejtë të tokës rreth rrënjëve aktive.
Ujitja e parë e pranverës duhet të jetë e bollshme për të shpëlarë kripërat e mundshme dhe për të rihidratuar plotësisht bimën. Ky është momenti kur pema fillon të kërkojë më shumë energji për të fryrë sythat e saj të rinj. Nëse pranvera është e thatë, mos prisni që shiu të bëjë punën tuaj, por ndërhyni vetë me ujitje të rregullt. Një fillim i mirë i sezonit garanton një rritje të hovshme dhe të shëndetshme gjatë gjithë verës.
Së fundmi, bëni një vlerësim të përgjithshëm të suksesit të strategjisë suaj të dimërimit. Shënoni çfarë funksionoi mirë dhe cilat pjesë të pemës pësuan më shumë dëmtime gjatë muajve të ftohtë. Kjo përvojë do t’ju ndihmojë të përmirësoni kujdesin vitin e ardhshëm dhe të mbroni investimin tuaj në kopsht. Çdo dimër është i ndryshëm, por një përgatitje solide mbetet gjithmonë çelësi i suksesit.