Procesi i mbjelljes së shalqirit fillon me përzgjedhjen e kujdesshme të farës dhe kuptimin e kushteve specifike që i duhen asaj për të mbirë. Ky është një nga hapat më emocionues në kopshtari, ku jeta fillon të zhvillohet nga një kokërr e vogël e zezë ose kafe. Për të pasur sukses, duhet të koordinoni temperaturën e tokës, lagështinë dhe kohën e duhur të mbjelljes me shumë saktësi. Një nisje e mbarë siguron një bimë të fortë që do të jetë në gjendje të përballojë sfidat e motit gjatë verës.

Shalqiri
Citrullus lanatus
Kujdes mesatar
Afrika Jugore
Vile vjetore
Mjedisi dhe Klima
Nevoja për dritë
Diell i plotë
Nevoja për ujë
Lartë (lagështi konstante)
Lagështia
Mesatare (50-70%)
Temperatura
Nxehtë (20-30°C)
Toleranca ndaj ngricës
Ndaj ngrirjes (0°C)
Dimërimi
Asnjë (Vjetore)
Rritja dhe Lulëzimi
Lartësia
20-40 cm
Gjerësia
200-400 cm
Rritja
Shpejtë
Krasitja
Minimal (krasitje majash)
Kalendari i lulëzimit
Qershor - Gusht
J
S
M
P
M
Q
K
G
S
T
N
D
Toka dhe Mbjellja
Kërkesat e tokës
Rënor, kullim i mirë
pH i tokës
Pakëz acid (6,0-7,0)
Nevoja për lëndë ushqyese
Lartë (çdo 2 javë)
Vendndodhja ideale
Kopsht perimesh me diell
Veçoritë dhe Shëndeti
Vlera dekorative
Ulët (fokus te fruti)
Gjethet
Gjeth i gjelbër i çarë
Aroma
Asnjë
Toksiciteti
Jo toksik (fruti ngrënshëm)
Dëmtuesit
Afidet, merimangat
Shumimi
Fara

Përzgjedhja e farës dhe përgatitja

Zgjedhja e varietetit të duhur është hapi i parë drejt një korrjeje të suksesshme në kushtet tona klimatike. Duhet të keni parasysh kohëzgjatjen e sezonit tuaj të rritjes dhe hapësirën që keni në dispozicion në kopsht. Ekzistojnë varietete që piqen shpejt, të cilat janë ideale për zonat me verë më të shkurtër dhe më pak të nxehtë. Gjithmonë blini fara nga burime të besueshme për të garantuar një shkallë të lartë të mbirjes dhe pastërti gjenetike.

Para mbjelljes, disa kopshtarë praktikojnë njomjen e farave në ujë të ngrohtë për disa orë. Ky proces mund të ndihmojë në zbutjen e lëvozhgës së jashtme të fortë dhe në përshpejtimin e procesit të mbirjes. Megjithatë, kjo duhet bërë me kujdes për të mos e lënë farën shumë gjatë në ujë, gjë që mund të shkaktojë kalbje. Fara e trajtuar duhet të mbillet menjëherë në tokën e përgatitur mirë dhe me lagështinë e duhur.

Testimi i fuqisë mbinëse të farave të vjetra është një praktikë e mirë për të shmangur hapësirat boshe në kopsht. Ju mund të vendosni disa fara midis dy letrave të lagura dhe t’i mbani në një vend të ngrohtë për disa ditë. Nëse shumica e tyre lëshojnë filiza, atëherë fara është ende e vlefshme për t’u përdorur në fushë të hapur. Ky test i thjeshtë ju jep siguri përpara se të filloni punën e rëndë të mbjelljes.

Kujdesi për temperaturën e ambientit ku ruhen farat është gjithashtu një faktor që ndikon në jetëgjatësinë e tyre. Farat e shalqirit duhet të mbahen në një vend të freskët, të thatë dhe larg dritës së drejtpërdrejtë të diellit. Lagështia e tepërt gjatë ruajtjes mund të aktivizojë proceset metabolike brenda farës përpara kohe, duke e dobësuar atë. Një farë e ruajtur mirë mund të ruajë aftësinë e saj mbinëse për disa vite me radhë.

Prodhimi i fidanëve në ambiente të mbrojtura

Në zonat ku pranvera është e ftohtë, nisja e fidanëve brenda shtëpisë ose në serë është një strategji e shkëlqyer. Kjo metodë ju lejon të fitoni disa javë kohë dhe t’i jepni bimës një avantazh ndaj barërave të këqija. Përdorni vazo të vogla të degradueshme ose gota plastike me vrima drenazhi për të mbjellë farat individualisht. Shalqiri nuk e pëlqen dëmtimin e rrënjëve, ndaj vazot që mund të mbillen direkt në tokë janë ideale.

Drita është faktori kyç për rritjen e fidanëve të shëndetshëm dhe jo të zgjatur jashtë mase. Nëse drita nuk është e mjaftueshme, fidanët do të bëhen të hollë dhe të dobët, duke u përkulur drejt burimit të dritës. Vendosini vazot në një dritare me orientim nga juglindja ose përdorni ndriçim artificial të specializuar për rritjen e bimëve. Mbajtja e temperaturës rreth 22-25 gradë Celsius siguron një zhvillim të shpejtë dhe të qëndrueshëm.

Ujitja e fidanëve duhet bërë me kujdes duke përdorur ujë në temperaturë dhome për të shmangur shokun termik. Toka duhet të jetë e lagësht por asnjëherë e qullur, pasi kjo nxit sëmundjet kërpudhore të qafës së rrënjës. Përdorimi i një substrateje cilësore dhe sterile parandalon shfaqjen e insekteve dhe patogjenëve në këtë fazë delikate. Fidanët janë gati për t’u nxjerrë jashtë kur kanë formuar të paktën dy gjethe të vërteta dhe të forta.

Kalitja e fidanëve është një proces i domosdoshëm përpara se t’i mbillni përfundimisht në kopsht. Kjo realizohet duke i nxjerrë bimët jashtë për disa orë çdo ditë, duke e rritur gradualisht kohën e qëndrimit. Ky proces i mëson bimët me rrezet ultraviolet dhe me lëvizjet e ajrit të jashtëm që janë më të forta. Pas një jave kalitje, fidanët do të jenë mjaftueshëm të fortë për t’i bërë ballë mjedisit të hapur pa u dëmtuar.

Mbjellja e drejtpërdrejtë në fushë

Mbjellja direkt në tokë është metoda më e thjeshtë dhe më pak stresuese për sistemin rrënjor të shalqirit. Megjithatë, kjo kërkon që temperatura e tokës të ketë arritur të paktën 18 gradë Celsius në mënyrë konstante. Nëse toka është e ftohtë, fara mund të kalbet përpara se të ketë mundësinë të mbijë dhe të zhvillohet. Kjo metodë zakonisht zbatohet në fund të muajit maj ose në fillim të qershorit në zonat tona.

Bimët shoqëruese
Citrullus lanatus
Udhëzues
Diell i plotë, të paktën 8 orë në ditë
Ujitje e thellë dhe e rregullt
Tokë e pasur me pleh organik dhe azot
Shoqërues perfektë
Rrepka
Raphanus sativus
Shkëlqyer
Ndihmon në largimin e brumbujve që sulmojnë degët e shalqinit.
J S M P M Q K G S T N D
Latinia
Tropaeolum majus
Shkëlqyer
Shërben si kurth për krahëbardhat dhe largon insektet dëmtuese.
J S M P M Q K G S T N D
Kalendula
Tagetes patula
Partner i mirë
Rrënjët e saj largojnë nematodat e dëmshme nga toka.
J S M P M Q K G S T N D
Rigon
Origanum vulgare
Partner i mirë
Aroma e fortë maskon bimën nga insektet fluturuese.
J S M P M Q K G S T N D
Fqinjë që duhen shmangur

Trangulli (Cucumis sativus)

Konkurron për të njëjtën hapësirë dhe tërheq dëmtues të ngjashëm.

Patatja (Solanum tuberosum)

Thith shumë lëndë ushqyese dhe nxit sëmundjet kërpudhore.

Kungulleshka (Cucurbita pepo)

Rritja agresive e kungulleshkës kufizon dritën për shalqinin.

Arra (Juglans regia)

Prodhon juglonë, një lëndë toksike për rritjen e shalqinit.

Përgatitja e foleve të mbjelljes duhet të bëhet me kujdes, duke krijuar grumbuj të vegjël dheu të pasuruar me pleh organik. Çdo fole duhet të ketë një distancë prej të paktën një metër e gjysmë nga tjetra për të lejuar përhapjen. Në çdo fole mbillen 3-4 fara në një thellësi prej rreth dy deri në tre centimetra. Ky numër farash garanton që të paktën një ose dy bimë do të mbijnë me sukses.

Pas mbirjes, duhet të bëhet rrallimi i bimëve për të lënë vetëm më të fortën në çdo fole. Kjo bëhet duke prerë bimët më të dobëta me gërshërë në nivelin e tokës në vend që t’i shkulni ato. Shkulja mund të dëmtojë rrënjët e bimës që dëshironi të mbani, pasi ato mund të jenë të gërshetuara. Pas rrallimit, bima e mbetur do të ketë të gjithë hapësirën dhe lëndët ushqyese për vete.

Mbulimi i zonës së mbjelljes me një qese plastike transparente mund të ndihmojë në rritjen e temperaturës së tokës. Kjo teknikë krijon një efekt mini-sere që përshpejton mbirjen nëse ditët janë ende pak të freskëta. Sapo të shihni filizat e parë që dalin, mbulimi duhet të hiqet për të parandaluar mbinxehjen. Ky kujdes fillestar siguron një start të fuqishëm që do të vërehet gjatë gjithë sezonit.

Hapësira dhe rregullat e mbjelljes

Hapësira midis rreshtave dhe midis bimëve është një nga vendimet më të rëndësishme që duhet të merrni gjatë mbjelljes. Shalqiri ka nevojë për shumë vend për t’u shtrirë dhe për të marrë dritën e nevojshme në çdo gjethe. Një distancë prej dy metrash midis rreshtave është e rekomandueshme për të lejuar kalimin e lehtë gjatë punimeve. Brenda rreshtit, bimët mund të mbillen në një distancë prej rreth një metër nga njëra-tjetra.

Orientimi i rreshtave duhet të jetë i tillë që të maksimizojë ekspozimin ndaj diellit gjatë gjithë ditës. Zakonisht, rreshtat e orientuar veri-jug lejojnë që bimët të marrin dritë të barabartë nga të dyja anët. Kjo parandalon hijëzimin e ndërsjellë të bimëve dhe ndihmon në tharjen e shpejtë të vesës së mëngjesit. Ajrosja e mirë midis rreshtave është mbrojtja më e mirë natyrale kundër shumë sëmundjeve kërpudhore.

Gjatë procesit të mbjelljes, sigurohuni që pika e rritjes së fidanit të jetë në nivelin e duhur me sipërfaqen e tokës. Mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë kalbjen e kërcellit, ndërsa shumë sipërfaqësore mund të thajë rrënjët. Përdorni duart për të ngjeshur lehtë tokën rreth fidanit për të eliminuar xhepat e ajrit. Një ujitje e lehtë menjëherë pas mbjelljes ndihmon në vendosjen e mirë të rrënjëve në shtëpinë e tyre të re.

Përdorimi i shënuesve për të identifikuar varietetet e ndryshme është një praktikë e dobishme për çdo kopshtar të organizuar. Kjo ju lejon të monitoroni cilin varietet po ecën më mirë dhe t’i vlerësoni ato në kohën e vjeljes. Shënimet mund të përfshijnë edhe datën e saktë të mbjelljes për të llogaritur kohën e mbetur deri në pjekje. Kjo qasje sistematike e kthen kopshtarinë në një proces shkencor dhe më pak të rastësishëm.