Mbjellja dhe shumëzimi i livandës franceze

Procesi i mbjelljes së livandës franceze fillon me zgjedhjen e duhur të periudhës kohore dhe përgatitjen e terrenit. Kjo bimë preferon temperaturat e moderuara të pranverës kur rreziku i ngricave ka kaluar plotësisht. Mbjellja në këtë kohë i jep rrënjëve mundësinë të zhvillohen para se të vijë nxehtësia e madhe e verës. Një fillim i mbarë është thelbësor për jetëgjatësinë e kësaj shkurreje dekorative në kopshtin tuaj.

Përpara se të vendosni bimën në tokë duhet të vlerësoni me kujdes cilësinë e substratit. Livanda franceze kërkon një tokë që thërrmohet lehtë dhe që nuk krijon pellgje uji pas shiut. Mund të shtoni pak rërë lumi për të rritur porozitetin e tokës ekzistuese nëse është e nevojshme. Ky hap i thjeshtë do të parandalojë shumë probleme me kalbjen e rrënjëve në të ardhmen.

Gropat e mbjelljes duhet të jenë dy herë më të gjera se masa e rrënjëve të bimës. Kjo i lejon rrënjëve të reja të depërtojnë më lehtë në tokën e sapopunuar rreth tyre. Në fund të gropës mund të vendosni një shtresë të hollë guralecësh për të garantuar kullimin. Mos e mbuloni qafën e rrënjës shumë thellë sepse bima ka nevojë për ajrim në atë pikë.

Pas mbjelljes bima duhet të ujitet mirë për të eliminuar xhepat e ajrit në tokë. Ky është rasti i vetëm kur livanda franceze ka nevojë për një sasi më të madhe uji menjëherë. Pas kësaj ujitja duhet të jetë e moderuar derisa të shihni rritje të reja në majat e degëve. Kujdesi fillestar përcakton forcën me të cilën bima do të përballojë sezonet e ardhshme.

Teknikat e shumëzimit me stika

Shumëzimi me stika ose copa është metoda më e suksesshme dhe më e shpejtë për të shtuar livandën. Koha më e mirë për këtë proces është fundi i verës kur degët janë paksa të drunëzuara. Zgjidhni degë të shëndetshme që nuk kanë lule për të siguruar një rrënjosje më të mirë. Çdo stikë duhet të jetë rreth dhjetë deri në pesëmbëdhjetë centimetra e gjatë për sukses maksimal.

Hiqni gjethet nga pjesa e poshtme e stikës për të lënë rreth pesë centimetra kërcell të zhveshur. Ky kërcell i zhveshur do të futet në një përzierje rëre dhe torfe të lagësht. Përdorimi i një hormoni rrënjosës mund të përshpejtojë procesin por nuk është absolutisht i domosdoshëm. Sigurohuni që mjedisi ku i vendosni stikat të jetë i ngrohtë dhe pa rrymë ajri.

Gjatë javëve të para stikat duhet të mbahen në hije të pjesshme dhe toka të jetë gjithmonë pak e lagur. Mund të mbuloni vazon me një qese plastike transparente për të krijuar një efekt mini-serre. Duhet të bëni disa vrima në qese për të lejuar ajrosjen dhe parandaluar krijimin e mykut. Pas rreth katër deri në gjashtë javë rrënjët e reja duhet të fillojnë të formohen.

Pasi stikat të jenë rrënjosur mirë ato mund të transferohen në vazo individuale më të mëdha. Mos i mbillni direkt në kopsht derisa të kenë krijuar një sistem rrënjor mjaftueshëm të fortë. Ky proces kërkon durim por ju jep mundësinë të keni shumë bimë të reja falas. Kjo metodë ruan të gjitha karakteristikat e bimës mëmë në pasardhësit e saj.

Shumëzimi përmes farave

Mbjellja nga farat është një proces më i gjatë dhe kërkon më shumë përkushtim nga ana e kopshtarit. Farat e livandës franceze shpesh kanë nevojë për një periudhë të ftohtë para se të mbijnë. Ju mund t’i vendosni farat në frigorifer për disa javë para se t’i mbillni në vazo. Ky proces njihet si stratifikim dhe imiton ciklin natyral të stinëve të ftohta.

Mbillni farat në një sipërfaqe toke të imët dhe mbulojini ato vetëm me një shtresë shumë të hollë dherash. Farat kanë nevojë për pak dritë për të filluar procesin e mbirjes në mënyrë efektive. Mbajeni temperaturën e dhomës rreth njëzet gradë celsius për rezultatet më të mira të mundshme. Mbirja mund të zgjasë nga dy javë deri në një muaj e gjysmë në disa raste.

Kur fidanët e vegjël të kenë dy palë gjethe të vërteta mund t’i holloni ose t’i lëvizni. Tregoni kujdes ekstrem me rrënjët e tyre të holla dhe shumë delikate gjatë kësaj faze. Fidanët e rinj kanë nevojë për shumë dritë por jo diell direkt shumë të fortë që në fillim. Gradualisht mësojini ato me kushtet e jashtme duke i nxjerrë jashtë për disa orë çdo ditë.

Shumëzimi me fara mund të rezultojë në bimë me variacione të vogla në ngjyrë ose formë. Kjo mund të sjellë një diversitet interesant në kopshtin tuaj nëse ju pëlqejnë surprizat natyrale. Megjithatë mbani mend se bimët e rritura nga fara lulëzojnë zakonisht vetëm në vitin e dytë. Durimi juaj do të shpërblehet me një shkurre të fortë dhe të përshtatur mirë me mjedisin.

Këshilla për suksesin e mbjelljes në vazo

Nëse nuk keni kopsht livanda franceze mund të rritet shumë mirë edhe në vazo në ballkon. Zgjidhni një enë që është mjaftueshëm e madhe për të lejuar zhvillimin e rrënjëve për dy vitet e ardhshme. Fundi i vazos duhet të mbushet me një shtresë të trashë materialesh kulluese si argjila e ekspanduar. Përdorimi i një dheu cilësor për bimë mesdhetare do të bëjë diferencën në rritje.

Vazot e vendosura në ballkon nxehen më shpejt se toka e kopshtit gjatë ditëve të verës. Prandaj duhet të kontrolloni lagështinë e dheut më shpesh se sa do të bënit në kopsht. Edhe pse livanda është rezistente ndaj thatësirës në vazo ajo varet plotësisht nga ju për ujë. Shmangni vendosjen e vazos direkt mbi sipërfaqe që reflektojnë nxehtësi ekstreme si betoni i zhveshur.

Gjatë dimrit vazot mund të jenë më të ndjeshme ndaj ngrirjes së rrënjëve sesa bimët në tokë. Mund t’i mbështillni vazot me materiale izoluese ose t’i afroni pranë mureve të shtëpisë për ngrohtësi. Sigurohuni që uji të mos grumbullohet në pjatën poshtë vazos gjatë ditëve me shi. Lagështia e tepërt në dimër është armiku kryesor i livandës në enë.

Mbjellja në vazo ju jep lirinë për të lëvizur bimën sipas lëvizjes së diellit gjatë stinëve. Ju mund të krijoni kompozime të bukura duke kombinuar disa vazo me madhësi të ndryshme. Mos harroni të shtoni pak rërë në përzierjen e dheut edhe për mbjelljet në vazo. Kjo do të mbajë strukturën e substratit të hapur dhe të ajrosur për një kohë të gjatë.