Mbjellja dhe shumimi i zymbylit gjigant me lule të gjelbra

Mbjellja e saktë e qepëve përcakton në masë të madhe shëndetin, qëndrueshmërinë dhe aftësinë e bimës për të lulëzuar. Qepa duhet trajtuar si një organ i gjallë që ka nevojë për oksigjen, kullim të mirë dhe temperaturë të përshtatshme. Shumimi mund të bëhet me qepëza anësore ose me fara, por këto metoda kanë ritme shumë të ndryshme. Për rezultate të sigurta, puna duhet të kryhet me materiale të shëndetshme dhe mjete të pastra.

Përzgjedhja dhe përgatitja e qepëve

Qepët cilësore duhet të jenë të forta, të rënda në raport me përmasën dhe pa zona të buta. Shtresa e jashtme mund të jetë e thatë, por poshtë saj indet duhet të duken të plota dhe të shëndetshme. Njollat e lagështa, aroma e pakëndshme dhe fundi i dëmtuar tregojnë rrezik kalbjeje. Qepët e dyshimta nuk duhet të vendosen pranë materialit të shëndetshëm.

Para mbjelljes hiqen vetëm luspat e jashtme që janë krejtësisht të shkëputura. Nuk duhet zhveshur qepa deri te indi i freskët, sepse shtresat e thata shërbejnë si mbrojtje. Rrënjët e vjetra mund të shkurtohen vetëm nëse janë plotësisht të thara ose të dëmtuara. Çdo prerje duhet të bëhet me mjet të dezinfektuar.

Qepët e blera ose të ruajtura kontrollohen për dëmtime mekanike dhe shenja sëmundjeje. Një dëmtim i vogël mund të lihet të thahet në ajër para mbjelljes. Nëse zona është e thellë ose e lagësht, qepa mund të mos jetë e përshtatshme për kultivim. Mbjellja e një qepë të kalbur mund të kontaminojë tokën dhe qepët fqinje.

Madhësia e qepës ndikon në shpejtësinë e lulëzimit. Qepët e mëdha dhe të pjekura kanë rezerva të mjaftueshme për të prodhuar kërcell lulesh. Qepëzat e vogla zakonisht kanë nevojë për disa sezone rritjeje para se të lulëzojnë. Ato duhet trajtuar si material për zhvillim dhe jo si bimë që do të japin menjëherë efekt dekorativ.

Koha dhe vendi i mbjelljes

Koha e mbjelljes përshtatet me ciklin e rritjes dhe klimën e zonës. Në vende me dimër të butë, qepët mund të mbillen para fillimit të periudhës së freskët. Në rajone me ngrica të forta, mbjellja në vazo ofron kontroll më të mirë. Qepët e ruajtura duhet të mbillen para se të fillojnë të humbasin tepër lagështi.

Toka përgatitet në thellësi që rrënjët të depërtojnë pa pengesa. Duhet të hiqen gurët e mëdhenj, mbetjet e rrënjëve dhe shtresat e ngjeshura. Në tokë të rëndë punohet një sipërfaqe më e gjerë, jo vetëm vrima e mbjelljes. Kjo parandalon formimin e një ene natyrore ku mund të grumbullohet ujë.

Vendi duhet të marrë dritë të bollshme gjatë periudhës së rritjes. Një zonë që hijezohet nga gjethet e pemëve vetëm gjatë verës mund të jetë e përshtatshme, sepse atëherë bima mund të jetë në pushim. Megjithatë, hijëzimi i dendur gjatë zhvillimit të gjetheve dobëson qepën. Duhet marrë parasysh edhe drejtimi i erërave të forta që mund të përkulin kërcellin.

Në vazo zgjidhet një enë me bazë të qëndrueshme, sepse kërcelli mund të bëhet i lartë. Vrimat e kullimit duhet të mbeten të hapura gjatë gjithë sezonit. Një copë rrjete mund të vendoset mbi to për të mos humbur substratin. Nuk është e nevojshme të krijohet një shtresë shumë e trashë gurësh në fund, nëse vetë përzierja është e përshkueshme.

Teknika e mbjelljes në tokë dhe në vazo

Thellësia e mbjelljes duhet të jetë e mjaftueshme për ta mbajtur qepën të qëndrueshme dhe për ta mbrojtur nga luhatjet e temperaturës. Në përgjithësi, qepa mbulohet me një shtresë toke që është afërsisht një deri në dy herë sa lartësia e saj. Në toka të rënda mbillet pak më cekët, ndërsa në toka të lehta mund të vendoset pak më thellë. Maja e qepës duhet të orientohet lart.

Qepa vendoset pa forcë mbi tokën e liruar, në mënyrë që baza të ketë kontakt të mirë me substratin. Nuk duhet shtypur fort, sepse mund të dëmtohen indet ose rrënjët e reja. Toka mbushet rreth saj dhe ngjeshet shumë lehtë me gishta. Hapësirat e mëdha të ajrit duhen shmangur, por substrati nuk duhet bërë kompakt.

Pas mbjelljes bëhet një ujitje e kontrolluar për të vendosur tokën rreth qepës. Sasia e ujit nuk duhet të jetë aq e madhe sa substrati të mbetet i qullët. Ujitja e radhës kryhet vetëm kur shtresa e sipërme fillon të thahet. Nëse qepa nuk ka hyrë ende në rritje aktive, nevojat e saj për ujë janë të kufizuara.

Distanca ndërmjet qepëve duhet të lejojë zhvillimin e rrënjëve dhe formimin e qepëzave anësore. Në një mbjellje dekorative ato mund të vendosen relativisht afër, por jo në kontakt të drejtpërdrejtë. Nëse synohet shumimi, hapësira më e madhe e lehtëson nxjerrjen dhe ndarjen e tyre. Etiketimi i grupit është veçanërisht i dobishëm gjatë periudhës së pushimit.

Shumimi me qepëza dhe fara

Shumimi me qepëza anësore është metoda më e shpejtë dhe më e parashikueshme. Qepëzat formohen pranë qepës mëmë dhe mund të ndahen kur kanë arritur madhësi të mjaftueshme. Ndarja bëhet zakonisht gjatë pushimit, pasi gjethet janë tharë. Qepëzat shumë të vogla mund të lihen edhe një sezon pranë qepës mëmë.

Gjatë ndarjes, qepët nxirren me kujdes pa prerë bazën dhe rrënjët e reja. Qepëza shkëputet vetëm nëse ndahet lehtë dhe ka ind të plotë në pjesën e poshtme. Një plagë e madhe duhet lënë të thahet para rimbjelljes. Sipërfaqet e lagështa dhe të dëmtuara janë më të ndjeshme ndaj kalbjes.

Qepëzat mbillen në një substrat të kulluar dhe mbahen në dritë të mirë gjatë rritjes. Ato mund të prodhojnë vetëm gjethe për disa sezone para lulëzimit të parë. Plehërimi duhet të jetë i moderuar, sepse rritja e tepërt dhe e butë nuk krijon domosdoshmërisht qepë më të shëndetshme. Synimi kryesor është formimi gradual i rezervave.

Shumimi me fara kërkon më shumë kohë dhe durim. Farat mbillen të freskëta në një përzierje të lehtë dhe mbulohen me një shtresë të hollë substrati. Fidanët e rinj janë të vegjël dhe duhet të mbrohen nga tharja e plotë dhe lagështia e tepërt. Mund të kalojnë disa vite para se bimët e rritura nga fara të arrijnë pjekurinë e lulëzimit.