Mbjellja dhe shumimi i lobelisë së kuqe flakë

Lobelia e kuqe flakë mbillet më me sukses kur i ofrohet një tokë e pasur, e freskët dhe e përgatitur mirë. Kjo bimë nuk duhet trajtuar si një lule e zakonshme për shtretër të thatë, sepse kërkon lagështi më të qëndrueshme. Mbjellja e saktë përcakton shpejtësinë e rrënjëzimit, forcën e kërcellit dhe cilësinë e lulëzimit. Shumimi mund të bëhet me ndarje, me farë ose me kujdes të veçantë nga filiza të rinj.

Zgjedhja e vendit dhe koha e mbjelljes

Koha më e mirë për mbjellje është pranvera, kur toka është ngrohur dhe rreziku i ngricave të forta ka kaluar. Në zona me klimë më të butë, mbjellja mund të bëhet edhe në fillim të vjeshtës. Vjeshta lejon rrënjëzim të qetë, por bima duhet të ketë kohë të mjaftueshme për t’u vendosur para të ftohtit. Mbjellja në vapë të madhe është më e rrezikshme, sepse stresi i ujit bëhet më i lartë.

Vendndodhja duhet të ketë tokë që ruan freski edhe pas disa ditësh pa shi. Pranë pellgjeve, vijave të kullimit ose shtretërve me mulç organik, bima zakonisht përshtatet mirë. Nëse vendi është plotësisht i thatë, duhet menduar për përmirësim të tokës ose për një sistem ujitjeje. Një vend i gabuar nuk korrigjohet lehtë vetëm me plehërim.

Drita duhet të jetë e bollshme, por jo gjithmonë përvëluese. Në klimë të freskët, dielli i plotë mund të japë lulëzim të fortë. Në zona të nxehta, hijëzimi i lehtë pasdite e mbron bimën nga venitja. Vendosja e bimës në një mikroklimë të ekuilibruar është më e rëndësishme se ndjekja e një rregulli të ngurtë.

Para mbjelljes, bima në vazo duhet ujitur mirë. Një top rrënjor i thatë e ka më të vështirë të bashkohet me tokën përreth. Nëse rrënjët janë shumë të ngjeshura, ato mund të lirohen butësisht me gishta. Ky veprim ndihmon rrënjët të përhapen më shpejt në tokën e re.

Përgatitja e tokës dhe teknika e mbjelljes

Toka duhet punuar në thellësi që të krijohet një zonë e lirshme për zhvillimin e rrënjëve. Komposti i pjekur është ndër shtesat më të mira, sepse përmirëson strukturën dhe ushqimin njëkohësisht. Në tokë ranore, ai rrit aftësinë për të mbajtur ujë. Në tokë argjilore, ndihmon në uljen e ngjeshjes dhe krijon më shumë pore ajri.

Gropa e mbjelljes duhet të jetë më e gjerë se topi rrënjor. Thellësia duhet të jetë e tillë që qafa e bimës të mbetet në nivelin e tokës. Mbjellja shumë e thellë mund të favorizojë kalbjen, sidomos në tokë të lagësht. Mbjellja shumë e cekët i ekspozon rrënjët ndaj tharjes dhe temperaturave të larta.

Pas vendosjes së bimës, toka duhet shtypur lehtë me dorë. Qëllimi nuk është ngjeshja e fortë, por heqja e boshllëqeve të mëdha ajrore rreth rrënjëve. Menjëherë pas mbjelljes, ujitja duhet të jetë e bollshme dhe e ngadaltë. Uji ndihmon tokën të ulet natyrshëm rreth sistemit rrënjor.

Distanca mes bimëve duhet të lejojë qarkullim ajri dhe zhvillim të plotë. Mbjellja shumë e dendur jep efekt të shpejtë, por rrit lagështinë mes gjetheve. Në kushte të tilla, sëmundjet kërpudhore mund të shfaqen më lehtë. Një hapësirë e matur jep bimë më të forta dhe kompozim më të qëndrueshëm.

Shumimi me ndarje dhe me farë

Ndarja është një mënyrë praktike për shumimin e bimëve të vendosura mirë. Ajo bëhet zakonisht në pranverë, para se rritja të ketë avancuar shumë. Bima nxirret me kujdes nga toka dhe masa rrënjore ndahet në pjesë të shëndetshme. Çdo pjesë duhet të ketë rrënjë aktive dhe disa sytha rritjeje.

Pas ndarjes, pjesët e reja duhet të mbillen menjëherë. Rrënjët nuk duhet të qëndrojnë gjatë në diell ose në erë, sepse thahen shpejt. Ujitja pas mbjelljes është vendimtare për rikuperimin. Në javët e para, toka duhet mbajtur e lagësht dhe bima duhet mbrojtur nga stresi i madh.

Shumimi me farë kërkon më shumë durim dhe kontroll. Farat janë të imëta dhe nuk duhet të mbulohen rëndë me substrat. Ato mbillen në sipërfaqe ose mbulohen me një shtresë shumë të hollë materiali të lehtë. Lagështia duhet të jetë e qëndrueshme, por jo aq e madhe sa të krijojë myk.

Fidanët e rinj rriten ngadalë në fillim dhe kërkojnë dritë të mirë. Kur krijojnë disa gjethe të vërteta, mund të pikohen me kujdes në enë të veçanta. Forcimi gradual para mbjelljes në kopsht është i rëndësishëm. Kalimi i menjëhershëm nga mjedisi i mbrojtur në diell, erë dhe ndryshime temperature mund t’i dëmtojë.

Kujdesi pas mbjelljes dhe vendosja e suksesshme

Javët e para pas mbjelljes janë vendimtare për suksesin afatgjatë. Bima duhet kontrolluar shpesh për lagështinë e tokës, sepse rrënjët ende nuk janë përhapur mirë. Edhe nëse moti duket i butë, shtresa përreth rrënjëve mund të thahet shpejt. Ujitja e rregullt ndihmon në krijimin e një sistemi rrënjor të qëndrueshëm.

Mulçi vendoset pasi toka është ujitur mirë. Ai ruan lagështinë dhe ul luhatjet e temperaturës në zonën rrënjore. Një shtresë shumë e trashë mund të mbajë lagështi të tepërt pranë qafës së bimës. Për këtë arsye, mulçi duhet shpërndarë me kujdes dhe të mos mbulojë bazën.

Nëse bima duket e varur pas mbjelljes, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht dështim. Stresi i transplantimit është normal, sidomos në ditë të ngrohta. Me ujitje të mirë dhe hijëzim të lehtë të përkohshëm, ajo shpesh rikuperohet. Gjethet e dëmtuara mund të hiqen vetëm kur është e qartë se nuk do të rigjallërohen.

Në vitin e parë, qëllimi kryesor është vendosja e mirë e bimës. Lulëzimi mund të jetë më modest, por rrënjët po ndërtojnë bazën për sezonet e ardhshme. Plehërimi duhet të jetë i butë dhe jo nxitës i tepërt. Një lobeli e mbjellë me kujdes bëhet më e fuqishme dhe më dekorative me kalimin e kohës.