Shelgu i varur me luleza është mjaft i qëndrueshëm ndaj të ftohtit, por dimërimi i mirë nuk duhet lënë krejt në dorë të rastësisë. Bimët e reja, bimët në vazo dhe ato të vendosura në vende të ekspozuara kanë nevojë për më shumë kujdes. Qëllimi i dimërimit është mbrojtja e rrënjëve, trungut, pikës së shartimit dhe degëve të varura nga dëmtimet fizike. Përgatitja fillon që në vjeshtë, jo vetëm kur ngricat kanë ardhur tashmë.
Përgatitja e bimës në vjeshtë
Në vjeshtë, bima duhet të hyjë në dimër pa stres të madh nga thatësira. Nëse reshjet mungojnë për një kohë të gjatë, ujitja e thellë është e dobishme para ngrirjes së tokës. Rrënjët e hidratuara përballojnë më mirë të ftohtin dhe erërat e thata. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për bimët e mbjella së fundmi.
Plehërimi me azot duhet ndalur në fund të verës. Rritja e re dhe e butë nuk piqet mirë para dimrit dhe mund të dëmtohet nga ngricat. Në vjeshtë, bima ka nevojë të kalojë gradualisht në pushim. Kujdesi i mirë dimëror fillon me mosnxitjen e rritjes së panevojshme.
Zona rreth trungut duhet pastruar nga gjethet e sëmura dhe mbetjet e infektuara. Kjo ul presionin e sëmundjeve në sezonin e ardhshëm. Gjethet e shëndetshme mund të përdoren me kujdes si pjesë e materialit organik, por jo të grumbullohen dendur mbi qafën e rrënjës. Ajrimi rreth bazës mbetet i rëndësishëm edhe në dimër.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Një shtresë mulçi mund të vendoset mbi zonën e rrënjëve. Ajo mbron tokën nga luhatjet e forta të temperaturës dhe ruan lagështinë. Mulçi duhet të jetë disa centimetra larg trungut. Kjo shmang kalbjen e lëvores dhe strehimin e dëmtuesve pranë bazës.
Mbrojtja nga ngricat dhe era
Bimët e vendosura në tokë zakonisht e përballojnë mirë dimrin nëse janë të shëndetshme. Problemet shfaqen më shpesh kur era e ftohtë than degët ose kur toka ngrin pas një periudhe shumë të thatë. Një vend i mbrojtur nga erërat veriore është gjithmonë përparësi. Në pozicione të ekspozuara, mund të përdoret mbrojtje e lehtë me material frymëmarrës.
Trungu i ri mund të pësojë çarje nga ndryshimet e shpejta mes diellit të dimrit dhe ngricës së natës. Mbrojtja me mbështjellës të posaçëm ose material natyror mund të ndihmojë. Mbështjellja nuk duhet të jetë plastike e mbyllur, sepse kondensimi krijon lagështi të dëmshme. Materiali duhet të lejojë ajrosje.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Pika e shartimit duhet mbrojtur nga goditjet dhe ngricat ekstreme, por nuk duhet varrosur. Nëse mbulohet me dhe, mund të krijohen probleme me kalbjen dhe lastarët e padëshiruar. Një mbrojtje e lehtë rreth saj është më e përshtatshme sesa mbulimi i plotë. Vëzhgimi pas dimrit tregon nëse ka dëmtime.
Degët e varura janë të bukura, por mund të thyhen nga bora e rëndë. Pas reshjeve të mëdha, bora duhet shkundur butësisht me dorë ose me një mjet të butë. Nuk duhet tërhequr fort, sepse degët e ngrira janë më të brishta. Kujdesi mekanik është po aq i rëndësishëm sa mbrojtja nga temperatura.
Dimërimi i bimëve në vazo
Shelgu i varur me luleza në vazo është më i ndjeshëm ndaj ngricës, sepse rrënjët janë më pak të izoluara. Enët ftohen nga të gjitha anët dhe substrati mund të ngrijë plotësisht. Për këtë arsye, vazoja duhet vendosur në një vend të mbrojtur, pranë muri ose në një kënd pa erë të fortë. Ngritja e enës mbi këmbëza ndihmon edhe kullimin.
Vazoja mund të mbështillet me jutë, rrogoz kallami ose material izolues të përshtatshëm. Qëllimi është mbrojtja e rrënjëve, jo ngrohja artificiale e kurorës. Materialet plastike të mbyllura duhet shmangur, sepse mund të mbajnë lagështi të tepërt. Ajrimi është i rëndësishëm edhe gjatë pushimit dimëror.
Substrati në vazo nuk duhet të thahet plotësisht. Në ditë pa ngricë, duhet kontrolluar lagështia dhe të ujitet lehtë nëse është e nevojshme. Uji i tepërt duhet të dalë lirshëm nga vrimat e kullimit. Një vazo e mbushur me ujë në dimër mund të dëmtojë rëndë rrënjët.
Bimët në vazo nuk duhet vendosur në ambiente shumë të ngrohta të brendshme. Ato kanë nevojë për pushim dimëror dhe ajër të freskët. Një garazh shumë i errët dhe i ngrohtë nuk është zgjidhje e mirë për periudha të gjata. Më i përshtatshëm është një vend i ftohtë, i ndritshëm dhe i mbrojtur nga ngricat ekstreme.
Kontrolli pas dimrit dhe rikuperimi
Në fund të dimrit ose në fillim të pranverës, bima duhet kontrolluar me kujdes. Degët e thara, të thyera ose të dëmtuara nga bora hiqen me prerje të pastra. Nuk duhet nxituar shumë herët me krasitje të fortë nëse ende priten ngrica të ashpra. Koha më e mirë për formim mbetet pas lulëzimit.
Nëse disa maja janë dëmtuar nga ngrica, bima shpesh rigjenerohet mirë. Lastarët e rinj mund të dalin nga pjesët e shëndetshme të kurorës. Ujitja e rregullt në pranverë ndihmon rikuperimin. Komposti i lehtë mund të mbështesë zhvillimin pa e rënduar bimën.
Pika e shartimit duhet parë për çarje, tharje ose lastarë të padëshiruar. Çdo rritje nga poshtë shartimit duhet hequr menjëherë. Nëse ajo lihet të rritet, mund të marrë energji nga kurora dekorative. Ky kontroll është pjesë e domosdoshme e kujdesit pas dimrit.
Pas një dimri të vështirë, bima nuk duhet shtyrë me plehra të forta. Më mirë është të rikthehet gradualisht me ujë të mirë, tokë të ajrosur dhe krasitje të matur. Rritja e shëndetshme do të vijë kur rrënjët të aktivizohen natyrshëm. Një fillim i kujdesshëm i pranverës siguron një sezon më të qëndrueshëm.