Ujitja dhe plehërimi i shelgut të varur me luleza

Ujitja dhe plehërimi i shelgut të varur me luleza duhet të mbështeten në ritmin natyror të bimës, në llojin e tokës dhe në motin e sezonit. Kjo bimë e do lagështinë e qëndrueshme, por nuk e duron mirë mungesën e ajrit në rrënjë. Ushqimi duhet të jetë i matur, sepse rritja tepër e shpejtë mund të sjellë degë të buta dhe më të ndjeshme. Kur uji dhe lëndët ushqyese janë në ekuilibër, kurora mbetet e dendur, lulëzimi më i pasur dhe gjethja më e shëndetshme.

Nevojat për ujë sipas moshës së bimës

Bimët e reja kanë nevojë për ujitje më të rregullt sesa bimët e vjetra. Pas mbjelljes, rrënjët janë ende të kufizuara në topthin fillestar dhe nuk arrijnë të shfrytëzojnë një sipërfaqe të madhe toke. Në këtë fazë, tharja e plotë e tokës mund të shkaktojë stres serioz. Ujitja duhet të depërtojë thellë dhe të mos mbetet vetëm në sipërfaqe.

Në vitin e dytë dhe të tretë, bima zakonisht bëhet më e qëndrueshme. Megjithatë, gjatë periudhave të thata, ajo ende ka nevojë për ndihmë. Tokat ranore thahen shpejt dhe kërkojnë kontroll më të shpeshtë. Tokat argjilore mbajnë më shumë ujë, por duhet vëzhguar rreziku i ngopjes së tepërt.

Bimët e vendosura prej shumë vitesh përballojnë më mirë ndryshimet e motit. Kjo nuk do të thotë se mund të lihen pa ujë gjatë valëve të gjata të nxehtësisë. Gjethet e varura dhe skajet e thata janë shenja të qarta se rezerva e ujit nuk mjafton. Ndërhyrja e shpejtë ndihmon në shmangien e rënies së parakohshme të gjetheve.

Bimët në vazo janë shumë më të ndjeshme ndaj mungesës së ujit. Vëllimi i kufizuar i substratit thahet shpejt, sidomos në diell dhe erë. Në verë, mund të kërkohet kontroll i përditshëm i lagështisë. Enët duhet të kenë vrima kullimi, sepse uji i tepërt është po aq i dëmshëm sa thatësira.

Mënyra e duhur e ujitjes

Ujitja më e mirë bëhet ngadalë dhe në bazën e bimës. Kjo lejon që uji të depërtojë në zonën ku ndodhen rrënjët aktive. Lagia e shpejtë me sasi të vogël shpesh krijon vetëm një sipërfaqe të njomë, ndërsa pjesa e poshtme mbetet e thatë. Një ujitje e thellë nxit rrënjë më të forta.

Uji nuk duhet hedhur vazhdimisht mbi gjethe, sidomos në mbrëmje. Gjethet që mbeten të lagura gjatë natës krijojnë kushte të favorshme për sëmundje kërpudhore. Nëse përdoret spërkatës, ai duhet të punojë herët në mëngjes. Më mirë është përdorimi i zorrës pikëzuese ose ujitjes së drejtpërdrejtë në tokë.

Kontrolli i tokës me dorë është metodë e thjeshtë dhe e besueshme. Nëse shtresa e sipërme është e thatë, por poshtë ka ende lagështi, mund të pritet pak. Nëse toka është e thatë disa centimetra në thellësi, bima ka nevojë për ujë. Ky vlerësim është më i saktë sesa ndjekja mekanike e një kalendari.

Mulçi e përmirëson shumë efikasitetin e ujitjes. Ai zvogëlon avullimin dhe mban tokën më të freskët në ditët e nxehta. Shtresa organike gjithashtu kufizon barërat që konkurrojnë për ujë. Duhet vetëm kujdes që mulçi të mos prekë trungun, sepse lagështia e vazhdueshme mund të dëmtojë lëvoren.

Plehërimi pranveror dhe ushqimi organik

Pranvera është koha më e mirë për ushqimin kryesor. Komposti i pjekur është zgjedhje shumë e mirë, sepse përmirëson tokën dhe çliron lëndë ushqyese gradualisht. Ai nuk e shtyn bimën drejt rritjes së tepruar, por e mbështet në mënyrë të qëndrueshme. Përhapja bëhet rreth zonës së rrënjëve, jo e grumbulluar pranë trungut.

Në toka mesatarisht pjellore, një shtresë komposti në vit zakonisht mjafton. Nëse bima ka rritje të mirë, gjethe të gjelbra dhe lulëzim normal, nuk ka arsye për plehërim të fortë. Ushqimi i tepërt mund të prishë ekuilibrin mes rrënjëve dhe kurorës. Kopshtaria profesionale shpesh bazohet në vëzhgim, jo në shtim të panevojshëm të produkteve.

Plehërat organike me veprim të ngadaltë mund të përdoren nëse toka është e varfër. Ato ndihmojnë mikroorganizmat dhe përmirësojnë strukturën e tokës me kalimin e kohës. Rezultati nuk është i menjëhershëm si te plehrat minerale, por është më i qëndrueshëm. Kjo është veçanërisht e vlefshme për bimët dekorative shumëvjeçare.

Nëse përdoret pleh mineral, duhet zgjedhur një formulim i balancuar. Doza duhet respektuar me kujdes dhe toka duhet të jetë e lagësht para aplikimit. Plehrat nuk duhet vendosur mbi rrënjë të thata, sepse mund të shkaktojnë dëmtime. Pas plehërimit, një ujitje e mirë ndihmon shpërndarjen e lëndëve ushqyese.

Shenjat e mungesës dhe tepricës së ushqimit

Mungesa e lëndëve ushqyese shpesh shfaqet me rritje të dobët dhe gjethe më të zbehta. Megjithatë, zverdhja nuk do të thotë gjithmonë mungesë plehu. Ajo mund të vijë nga rrënjë të mbytura, tokë shumë e thatë ose dëmtime nga sëmundjet. Prandaj, diagnoza duhet bërë me kujdes.

Teprica e azotit krijon lastarë shumë të gjatë dhe të butë. Këta lastarë mund të duken të bukur në fillim, por janë më të ndjeshëm ndaj afideve, kërpudhave dhe të ftohtit. Kurora mund të humbasë formën kompakte dhe të bëhet e çrregullt. Kjo është arsyeja pse ushqimi i matur është më i vlefshëm se ushqimi i bollshëm.

Skajet e djegura të gjetheve mund të lidhen me kripëra të tepërta në tokë. Kjo ndodh më shpesh kur përdoren shumë plehra minerale ose kur bima në vazo nuk shpëlahet nga ujitja e bollshme. Në raste të tilla, duhet ndalur plehërimi dhe duhet kontrolluar kullimi. Substrati i dëmtuar në vazo mund të ketë nevojë për zëvendësim pjesor.

Një test i thjeshtë i tokës mund të ndihmojë në kopshte ku problemet përsëriten. Ai tregon vlerën ushqyese dhe mund të zbulojë pabarazi që nuk shihen me sy. Për një bimë dekorative të veçantë, ky informacion është shumë i dobishëm. Ai shmang trajtimet e verbra dhe e bën kujdesin më profesional.

Ujitja dhe plehërimi gjatë stinëve

Në pranverë, bima ka nevojë për lagështi të mirë për të mbështetur lulëzimin dhe hapjen e gjetheve. Kjo është edhe koha e përshtatshme për kompost ose pleh të butë. Pas krasitjes, furnizimi i ekuilibruar me ujë ndihmon rritjen e lastarëve të rinj. Nëse pranvera është e thatë, ujitja nuk duhet neglizhuar.

Në verë, ujitja bëhet puna më e rëndësishme. Temperaturat e larta dhe era e thatë e rrisin shumë avullimin. Bima duhet vëzhguar sidomos pas ditëve shumë të nxehta. Plehërimi i fortë gjatë vapës nuk rekomandohet, sepse mund të shtojë stresin.

Në vjeshtë, ujitja përshtatet me reshjet dhe temperaturën. Nëse moti është i thatë, një ujitje e thellë para dimrit ndihmon rrënjët. Plehrat me azot duhet shmangur, sepse nxisin rritje të re në kohë të papërshtatshme. Në këtë periudhë, më e rëndësishme është pjekja e indeve.

Në dimër, bima në tokë zakonisht nuk ka nevojë për ujitje të shpeshtë. Përjashtim bëjnë periudhat e gjata pa reshje, kur toka nuk është e ngrirë dhe bima është e re. Bimët në vazo duhet kontrolluar, sepse substrati mund të thahet edhe në mot të ftohtë. Uji duhet dhënë vetëm kur ka nevojë dhe kur enët mund të kullojnë lirshëm.