Karagana vajtuese është e njohur për qëndrueshmërinë e mirë ndaj të ftohtit, por dimërimi i suksesshëm varet nga gjendja e bimës para hyrjes në sezonin e ftohtë. Një bimë e ushqyer me masë, e ujitur siç duhet dhe me inde të pjekura e përballon dimrin shumë më mirë. Rreziqet kryesore nuk lidhen vetëm me temperaturën e ulët, por edhe me erën, lagështinë e tepërt, ngricat e vona dhe dëmtimet mekanike. Kujdesi i vjeshtës është prandaj po aq i rëndësishëm sa mbrojtja gjatë vetë dimrit.
Përgatitja në vjeshtë
Në vjeshtë, bima duhet të lejohet të ngadalësojë rritjen natyrshëm. Plehërimi me azot duhet të ndalet shumë më herët, sepse lastarët e rinj dhe të butë janë më të ndjeshëm ndaj ngricës. Karagana ka nevojë që indet të piqen para të ftohtit. Ky proces ndihmon në uljen e dëmtimeve dimërore.
Ujitja në vjeshtë duhet të përshtatet me reshjet. Nëse ka shi të mjaftueshëm, nuk ka nevojë për ndërhyrje. Nëse vjeshta është shumë e thatë, një ujitje e thellë para ngricave mund të ndihmojë rrënjët. Bima nuk duhet të hyjë në dimër as e tharë plotësisht, as në tokë të mbytur.
Pastrimi rreth bazës është i rëndësishëm para dimrit. Gjethet e sëmura, barërat e këqija dhe mbeturinat e dendura mund të mbajnë lagështi dhe dëmtues. Një zonë e rregullt e bën më të lehtë kontrollin e bimës gjatë dimrit. Kjo masë është e thjeshtë, por shumë praktike.
Krasitjet e mëdha nuk duhet të bëhen vonë në vjeshtë. Prerjet e freskëta mund të jenë më të ndjeshme ndaj të ftohtit. Më mirë është të hiqen vetëm degët e thyera ose të rrezikshme. Krasitja formuese mund të presë deri në fund të dimrit ose fillimin e pranverës.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mbrojtja e rrënjëve dhe bazës
Rrënjët e karaganës janë zakonisht të qëndrueshme, por bimët e reja përfitojnë nga një mbrojtje e lehtë. Një shtresë mulçi rreth zonës së rrënjëve ndihmon në stabilizimin e temperaturës së tokës. Kjo ul luhatjet e forta ndërmjet ngrirjes dhe shkrirjes. Luhatjet e tilla mund të dëmtojnë rrënjët e imëta.
Mulçi nuk duhet të vendoset në formë grumbulli mbi trung. Kjo është një praktikë e gabuar që mund të mbajë lagështi pranë lëvores. Duhet lënë një hapësirë e vogël e lirë rreth bazës. Kështu ruhet mbrojtja e tokës pa krijuar rrezik kalbëzimi.
Në zona me erë të fortë, trungu i ri mund të ketë nevojë për mbështetje. Lëkundja e vazhdueshme në tokë të lagësht ose të ngrirë mund të dëmtojë rrënjët. Mbështetësja duhet të jetë e qëndrueshme, por lidhja duhet të mbetet elastike. Ajo nuk duhet të shtrëngojë trungun gjatë rritjes.
Nëse bima është në vazo, dimërimi është më i vështirë se në tokë. Rrënjët në enë ekspozohen më shumë ndaj ngricës. Vazoja duhet mbrojtur me material izolues dhe vendosur në një pozicion më të qetë. Ujitja duhet të jetë shumë e matur, por substrati nuk duhet të thahet plotësisht.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Dëmtimet nga ngrica dhe era
Dëmtimet dimërore mund të shfaqen si maja të thata, çarje të vogla në lëvore ose vonesë në shpërthimin e sythave. Jo çdo dëmtim kërkon ndërhyrje të menjëhershme. Në pranverë duhet pritur derisa të shihet qartë cilat pjesë janë gjallë. Krasitja shumë e hershme mund të heqë degë që ende mund të rikuperohen.
Era e ftohtë mund të thajë indet, sidomos në vende të hapura. Edhe pse karagana është rezistente, bimët e reja janë më të ndjeshme. Një mbrojtje e përkohshme nga era mund të jetë e dobishme në dimrin e parë. Ajo nuk duhet të mbështjellë kurorën aq fort sa të pengojë ajrimin.
Bora e rëndë mund të grumbullohet mbi degët e varura. Nëse shtresa është shumë e madhe, mund të shkaktojë thyerje ose deformim. Bora mund të shkundet me kujdes, pa goditur degët. Degët e ngrira janë më të brishta, ndaj lëvizjet duhet të jenë të buta.
Ngricat e vona pranverore mund të dëmtojnë rritjen e re. Nëse sythat janë hapur dhe vjen një valë e ftohtë, majat e njoma mund të nxihen. Zakonisht bima nxjerr rritje të re më vonë. Kujdesi pas dëmtimit duhet të jetë i qetë, me ujitje të matur dhe pa plehërim të fortë.
Rimëkëmbja pas dimrit
Në fund të dimrit, duhet kontrolluar struktura e kurorës. Degët e thyera, të thata ose të dëmtuara mund të hiqen me prerje të pastër. Është e rëndësishme të mos pritet në mënyrë të panevojshme e gjithë kurora. Karagana ruan bukurinë kur forma e saj natyrore respektohet.
Në pranverë, bima mund të ndihmohet me një shtresë të hollë komposti. Kjo nuk duhet të jetë plehërim i rëndë, por mbështetje e butë për tokën. Pas një dimri të vështirë, rrënjët kanë nevojë për kushte të qëndrueshme. Ujitja duhet nisur vetëm kur toka thahet dhe moti ngrohet.
Nëse disa degë nuk shpërthejnë në të njëjtën kohë me të tjerat, duhet pritur pak. Disa pjesë të kurorës mund të zgjohen më vonë. Kontrolli bëhet duke gërvishtur lehtë lëvoren në një zonë të vogël. Nëse poshtë saj ka ind të gjelbër, dega ende është e gjallë.
Rimëkëmbja e mirë pas dimrit varet nga gjendja e përgjithshme e bimës. Një karaganë e mbjellë mirë dhe e mbajtur pa teprime zakonisht rikthehet shpejt. Problemet e përsëritura dimërore shpesh tregojnë vend të papërshtatshëm ose ushqim të vonshëm me azot. Korrigjimi i këtyre faktorëve është më i rëndësishëm se çdo trajtim i përkohshëm.