Planting av båtorkidé krev eit luftig vekstmedium, ei stødig potte og varsam handtering av røtene. Planten trivst ikkje i vanleg tett jord, fordi røtene treng både fukt og oksygen. Ved ompotting handlar det om å fornye mediumet, gi plass til nye skot og fjerne rotdelar som ikkje lenger fungerer. Formeiring skjer oftast ved deling, og det bør gjerast når planten er stor nok til å tole inngrepet.

Den beste tida for ompotting er vanlegvis etter bløming eller når nye røter byrjar å vise aktivitet. Då kan planten raskare etablere seg i nytt medium. Ompotting midt under knopputvikling kan stresse planten og forkorte bløminga. Det er betre å vente til blomestenglane er ferdige dersom planten elles verkar frisk.

Ei god potte skal vere litt større enn rotklumpen, men ikkje overdriven romsleg. For stor potte held på for mykje fukt og gjer det vanskelegare å styre vatninga. Båtorkidé liker ofte å stå nokså fast, så lenge nye skot har plass til å utvikle seg. Dreneringshol i botnen er heilt nødvendige.

Vekstmediumet bør bestå av grove, stabile delar. Bork, grov kokosfiber, perlite, pimpstein eller leirkuler kan inngå i blandinga. Poenget er å lage holrom der luft kan sirkulere mellom røtene. Eit medium som bryt raskt ned, blir tett og bør skiftast før røtene tek skade.

Ompotting steg for steg

Start med å vatne planten lett dagen før ompotting. Då blir røtene meir smidige og toler handtering betre. Ta planten forsiktig ut av potta utan å rive i nye skot. Dersom potta sit fast, kan ein klemme sidene eller skjere potta opp.

Fjern gammalt medium så langt det går utan å skade friske røter. Daude røter er mjuke, hòle eller brune og kan klippast bort med reint verktøy. Friske røter er faste og lyse eller grøne når dei er fuktige. Det er betre å la ein usikker rot vere att enn å fjerne for mykje.

Plasser planten slik at dei eldste knollane står nær kanten av potta. Nye skot skal ha vekstrom inn mot den ledige delen. Knollane bør ikkje gravast djupt ned, for basis må få luft. Mediumet skal pakkast fast nok til at planten står stødig, men ikkje så hardt at luftromma forsvinn.

Etter ompotting bør vatninga vere moderat dei første dagane. Skadde røter treng tid til å lukke sårflater. For mykje vatn med ein gong kan gi råte i kutt og brotne rotspissar. Når planten viser ny rotvekst, kan normal vatning gradvis takast opp att.

Deling av store plantar

Deling er den mest praktiske måten å formeire båtorkidé på. Planten bør vere stor og ha fleire modne knollar før han blir delt. Kvar del bør helst ha minst tre til fire sunne knollar og eit aktivt vekstpunkt. Små delar brukar ofte lang tid på å kome i blomsterdyktig storleik.

Før deling må ein sjå på vekstretninga til planten. Båtorkidé veks sympodialt, noko som betyr at nye skot kjem frå sida av eldre knollar. Delinga bør følgje naturlege brotpunkt i rotklumpen. Ein ryddig deling gir mindre skade og raskare etablering.

Bruk ein rein, skarp kniv eller sekatør når rotklumpen må skjerast. Verktøyet bør desinfiserast for å redusere smittefare. Snittflater kan få tørke litt før planting. Nokre dyrkarar brukar fint kol eller kanel på sår, men god hygiene og luftig medium er viktigare.

Delte plantar skal behandlast varsamt den første perioden. Dei har færre røter til å forsyne blada med vatn. Difor bør dei stå lyst, men ikkje i hard sol. Når nye røter kjem, kan planten gradvis få sterkare vekstvilkår.

Val av potte og vekstmedium

Tunge keramikkpotter gir god stabilitet for store båtorkidéar. Planten kan bli topptung når blomestenglane utviklar seg. Samstundes må potta ha gode dreneringshol og ikkje halde for mykje kulde rundt våte røter. Plastpotter er lettare å handtere og gjer det enklare å kontrollere fukt.

Gjennomsiktige potter er ikkje nødvendige, men dei kan hjelpe ein å sjå røtene. Båtorkidé har ikkje same behov for lys på røtene som enkelte andre orkidéar. Det viktigaste er struktur, luft og rett fuktnivå. Ei potte med fleire hol kan vere nyttig i fuktige rom.

Borkbaserte blandingar passar mange dyrkarar godt. Dei gir luft, men krev jamn vatning fordi dei tørkar relativt raskt. Tilsetjing av perlite eller pimpstein kan betre drenering og stabilitet. Litt fuktbevarande materiale kan brukast dersom klimaet er svært tørt.

Mediumet må skiftast når det blir nedbrote. Mørkt, smuldrete og surt medium er eit varselteikn. Då held blandinga meir vatn og mindre oksygen enn røtene treng. Regelmessig ompotting er difor ein førebyggjande del av godt stell.

Etterstell etter planting

Etter planting bør planten stå stabilt utan å rugge. Rørsle i potta kan skade nye rotspissar før dei festar seg. Ein støttepinne eller ekstra tyngd i potta kan vere nyttig for store plantar. Støtta bør fjernast eller justerast når planten har festa seg.

Lysnivået skal vere godt, men ikkje ekstremt rett etter ompotting. Røtene har vore forstyrra og kan ikkje forsyne planten fullt ut med ein gong. Sterk sol kan då gi unødig fordamping frå blada. Filtrert lys gir tryggare nyetablering.

Gjødsling bør haldast svak i starten. Nye rotspissar er følsame for høg saltkonsentrasjon. Når planten viser aktiv vekst, kan ein byrje med mild orkidé- eller grøneplantegjødsel i låg dose. Det er betre å gjødsle svakt og jamt enn sterkt og sjeldan.

Kontroll etter nokre veker er viktig. Sjå etter faste skot, friske røter og medium som tørkar i passe tempo. Dersom potta luktar surt eller held seg våt lenge, må vatninga justerast. Ein vellukka planting merkast ved at planten står stødig og startar ny vekst utan bladfall.