Dimërimi i margaritës së Livingstonit

Margarita e Livingstonit rritet më shpesh si bimë sezonale, sepse nuk e duron mirë të ftohtin dhe ngricat. Megjithatë, në kushte të mbrojtura, sidomos kur kultivohet në vazo, mund të tentohet ruajtja e saj gjatë dimrit. Suksesi varet nga temperatura, drita, lagështia dhe gjendja e bimës para hyrjes në periudhën e ftohtë. Dimërimi kërkon më pak ujë, më shumë kujdes ndaj kalbjes dhe një vend të ndritshëm pa ngrica.

Vlerësimi para dimërimit

Para se të vendoset ruajtja gjatë dimrit, duhet kontrolluar nëse bima është mjaftueshëm e shëndetshme. Një bimë e dobët, me rrënjë të dëmtuara ose me sëmundje të dukshme, zakonisht nuk dimëron mirë. Është më praktike të ruhen vetëm individët kompaktë, me gjethe të forta dhe pa shenja kalbjeje. Përzgjedhja e mirë rrit ndjeshëm mundësinë e suksesit.

Bimët në vazo janë më të lehta për t’u futur në vend të mbrojtur. Ato mund të zhvendosen para se temperaturat e natës të bien shumë. Bimët në tokë të hapur janë më të vështira për t’u ruajtur, sepse rrënjët ekspozohen ndaj lagështisë dhe të ftohtit. Nëse dëshirohet ruajtja e tyre, mund të merren pjesë të shëndetshme ose të zhvendosen me kujdes në enë.

Duhet bërë një pastrim i lehtë para futjes brenda. Lulet e venitura, gjethet e thata dhe pjesët e dëmtuara duhet të hiqen. Kjo ul rrezikun e mykut dhe dëmtuesve në ambientin e dimërimit. Pastrimi duhet të jetë i kujdesshëm, pa shkaktuar plagë të mëdha në lastarë.

Kontrolli për dëmtues është i domosdoshëm. Afidet, merimangat e kuqe dhe insektet e vogla mund të futen brenda bashkë me bimën. Në ambient të mbyllur, ato mund të shumohen më shpejt për shkak të mungesës së armiqve natyrorë. Një kontroll i imët i pjesëve të reja dhe i anës së poshtme të gjetheve është shumë i dobishëm.

Kushtet e përshtatshme gjatë dimrit

Vendi i dimërimit duhet të jetë i ndritshëm dhe pa ngrica. Një dritare e freskët, një verandë e mbrojtur ose një serë e lehtë mund të jenë zgjidhje të mira. Errësira e gjatë e dobëson bimën dhe shkakton zgjatje të lastarëve. Drita është e rëndësishme edhe kur rritja është ngadalësuar.

Temperatura duhet të jetë e freskët, por jo e ftohtë në nivel dëmtues. Një ambient shumë i ngrohtë nxit rritje të dobët dhe të zgjatur gjatë ditëve të shkurtra. Një ambient shumë i ftohtë mund të dëmtojë indet mishtore dhe rrënjët. Balanca më e mirë është freskia e butë me dritë të mjaftueshme.

Lagështia e tepërt është rreziku kryesor gjatë dimërimit. Bima përdor më pak ujë në këtë periudhë, ndaj substrati thahet më ngadalë. Ujitja duhet të bëhet rrallë dhe vetëm kur toka është tharë në pjesën e sipërme. Një vazo me kullim të dobët mund të shkaktojë humbjen e bimës edhe pa ngricë.

Ajrimi i butë është i rëndësishëm për të shmangur mykun. Ambientet e mbyllura dhe të lagështa krijojnë kushte të pafavorshme për këtë bimë. Dritarja mund të hapet herë pas here në ditë të buta, por bima nuk duhet ekspozuar ndaj rrymave shumë të ftohta. Ajrimi duhet të freskojë hapësirën, jo të krijojë stres termik.

Ujitja dhe kujdesi gjatë periudhës së qetësisë

Gjatë dimrit, ujitja duhet të jetë shumë më e rrallë se në verë. Qëllimi është të mos lejohet tharja ekstreme e rrënjëve, por edhe të mos krijohet lagështi e tepërt. Toka duhet të jetë më shumë e thatë sesa e lagur. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në temperatura të ulëta.

Nuk duhet plehëruar gjatë periudhës së qetësisë. Bima nuk ka rritje aktive të mjaftueshme për të përdorur ushqimin shtesë. Plehu në këtë fazë mund të grumbullohet në substrat dhe të dëmtojë rrënjët. Ushqimi rifillon vetëm kur drita rritet dhe shfaqen shenja të rritjes së re.

Gjethet dhe lastarët duhet kontrolluar rregullisht. Nëse shfaqen pjesë të zbutura, të errësuara ose të mykura, ato duhet larguar menjëherë. Ky kontroll i thjeshtë pengon përhapjen e kalbjes. Mjetet e përdorura duhet të jenë të pastra për të mos transferuar probleme nga një bimë te tjetra.

Nëse lastarët zgjaten shumë nga mungesa e dritës, bima mund të shkurtohet lehtë më vonë, por jo të stresohet vazhdimisht gjatë dimrit. Krasitja e fortë në kushte të dobëta mund ta lodhë më shumë. Më mirë është të përmirësohet drita dhe të mbahet rritja nën kontroll me ujitje të matur. Forma mund të rregullohet më mirë në pranverë.

Rikthimi në rritje në pranverë

Në pranverë, bima duhet zgjuar gradualisht nga periudha e qetësisë. Ujitja rritet ngadalë, në varësi të temperaturës dhe dritës. Nëse ujitet shumë menjëherë, rrënjët ende të ngadalta mund të dëmtohen. Ritmi gradual është më i sigurt dhe më natyral.

Kur shfaqen lastarë të rinj, mund të bëhet një pastrim dhe shkurtim i lehtë. Pjesët e dobëta, të zgjatura ose të thata hiqen për të nxitur rritje më kompakte. Kjo e ndihmon bimën të krijojë bazë më të mirë për sezonin e ri. Krasitja duhet bërë me kujdes që të mos hiqen të gjitha pikat aktive të rritjes.

Para nxjerrjes jashtë, bima duhet kalitur. Ajo nuk duhet vendosur menjëherë në diell të fortë pas muajsh në ambient të mbrojtur. Ekspozimi gradual ndaj ajrit dhe dritës së jashtme ul rrezikun e djegies dhe stresit. Fillimisht mjafton dielli i mëngjesit dhe një vend i mbrojtur nga era.

Plehërimi mund të rifillojë vetëm kur bima tregon rritje aktive. Një pleh i lehtë për bimë lulëzuese është i mjaftueshëm në fillim. Nëse substrati është i vjetër dhe i ngjeshur, rinovimi i pjesshëm ose ndërrimi i vazos mund të jetë më i dobishëm se plehërimi. Një nisje e kujdesshme pranverore mund ta kthejë bimën në gjendje dekorative për sezonin e ri.