Kereviz kış şartlarına dayanıklı bir bitki olsa da aşırı donlardan korunması gereken bir yapısı vardır. Özellikle yumru kısmının donup çözülmesi dokusunun bozulmasına ve çürümesine neden olur. Kış aylarında ürününü korumak için uygulayacağın yöntemler taze tüketime devam etmeni sağlar. Bölgenin iklim sertliğine göre en uygun koruma stratejini seçmelisin.
Toprakta bırakılan kerevizlerin soğuğa karşı direncini artırmak mümkündür. Havaların soğumasıyla birlikte bitkinin etrafını toprakla tepeleme yaparak yumruyu izole edebilirsin. Toprak mükemmel bir yalıtım malzemesi görevi görerek donun derine inmesini geciktirir. Bu basit yöntem hafif kış geçiren bölgelerde oldukça etkilidir.
Hasat zamanını geciktirmek istiyorsan bitkilerin üzerini saman veya kuru yaprakla kapatabilirsin. Yaklaşık yirmi santimetrelik bir örtü tabakası ısıyı korumada büyük fark yaratır. Bu tabakanın rüzgarla uçmaması için üzerine ince bir file veya dal parçaları yerleştirebilirsin. Doğal malzemeler bitkinin nefes almasını sağlarken soğuktan da korur.
Kışlatma sürecinde toprağın çok su tutmamasına özellikle dikkat etmelisin. Soğuk ve ıslak toprak kök çürümelerini hızlandıran en tehlikeli ortamdır. İyi bir drenaj sistemi sayesinde fazla suyun uzaklaşmasını sağlamak bitki sağlığı için şarttır. Toprak yapısını kışa girmeden önce gevşeterek bu riski azaltabilirsin.
Don koruma yöntemleri ve örtü altı sistemleri
Sert donların beklendiği gecelerde bitkilerin üzerine agril gibi tarım örtüleri serebilirsin. Bu örtüler bitki çevresinde birkaç derecelik sıcaklık farkı yaratarak donmayı engeller. Gündüz hava ısındığında örtüleri açarak bitkilerin güneş almasını ve havalanmasını sağlamalısın. Geçici örtü kullanımı esnek ve pratik bir koruma yöntemidir.
Bu konudaki diğer makaleler
Mini tüneller kurarak kerevizlerini kış boyunca koruma altına alabilirsin. Plastik veya camdan yapılan bu tüneller sera etkisi yaratarak iç sıcaklığı korur. Tünel içindeki nem dengesini kontrol etmek için güneşli günlerde uç kısımlarını açmalısın. Bu sistemle kış ortasında bile taze kereviz yaprakları hasat edebilirsin.
Saksıda kereviz yetiştiriyorsan saksıları korunaklı bir yere veya seraya taşıyabilirsin. Saksıların etrafını kabarcıklı naylonla sarmak kök bölgesinin donmasını önler. Beton zeminle saksı arasına ahşap bir plaka koyarak soğuk iletimini kesebilirsin. Taşınabilir bahçeler kış bakımı açısından büyük bir esneklik sağlar.
Kışın sulama miktarını önemli ölçüde azaltman gerektiğini unutmamalısın. Bitkinin metabolizması soğukta yavaşlar ve su ihtiyacı minimuma iner. Sadece toprağın tamamen kurumasını engelleyecek kadar su vermek yeterli olacaktır. Gereğinden fazla su kışın bitkiyi korumak yerine ona zarar verecektir.
Toprak altı depolama teknikleri
Geleneksel bir yöntem olan hendek depolama kerevizleri kışın saklamak için harikadır. Bahçenin su tutmayan bir köşesinde derin bir çukur açarak kerevizleri buraya yerleştirebilirsin. Kerevizleri dik bir şekilde yan yana dizerek aralarını nemli kumla doldurmalısın. Kum nemi korurken yumruların birbirine temas ederek çürümesini önler.
Bu konudaki diğer makaleler
Hendeğin üzerini kalın bir saman tabakası ve tahta ile kapatarak dış dünyadan izole etmelisin. Bu yöntem kerevizin doğal tazeliğini ve gevrekliğini aylarca korumasını sağlar. İhtiyacın olduğunda hendeği açıp birkaç tane alarak tekrar güvenle kapatabilirsin. Doğanın kendi soğutma sistemini kullanmak hem ekonomik hem de verimlidir.
Eğer bahçende uygun yer yoksa bu işlemi bir ahşap sandık içinde de yapabilirsin. Sandığın altına bir kat nemli kum serip kerevizleri dizdikten sonra üzerlerini tekrar kumla örtmelisin. Sandığı don görmeyen ama serin olan bir depoda veya bodrumda saklayabilirsin. Nem dengesini korumak için kumun üstünü ara sıra hafifçe fısfıslayabilirsin.
Depolanan kerevizleri periyodik olarak kontrol ederek çürüme belirtisi gösterenleri ayırmalısın. Bir tek bozuk yumru kısa sürede diğerlerine de hastalık bulaştırabilir. Havalandırma kalitesi depolama başarısını belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Serin, karanlık ve hafif nemli bir ortam kereviz için ideal kış uykusu alanıdır.
Hasat sonrası muhafaza ve dondurma
Hasat ettiğin kerevizleri kısa sürede tüketmeyeceksen doğru muhafaza yöntemlerini kullanmalısın. Yumruları yıkamadan topraklarından arındırıp nemli bir kağıt havluya sararak buzdolabında tutabilirsin. Bu şekilde kerevizler yaklaşık iki ile üç hafta boyunca tazeliğini koruyacaktır. Yaprakları yumrudan ayırarak saklamak su kaybını azaltan bir yöntemdir.
Daha uzun süreli saklama için kerevizleri dondurmayı tercih edebilirsin. Kerevizleri küçük küpler halinde doğrayıp kısa bir süre şok haşlama (blanching) işleminden geçirmelisin. Haşlanan parçaları hemen buzlu suya alarak pişme sürecini durdurmalısın. Kuruladıktan sonra porsiyonlar halinde buzdolabı poşetlerine koyarak dondurucuya atabilirsin.
Dondurulmuş kerevizler yemeklerde ve çorbalarda tadını büyük oranda korur. Ancak dokusu yumuşayacağı için salatalarda taze kullanımı kadar başarılı olmayabilir. Kış boyunca kendi bahçenin mahsulünü kullanmak mutfakta büyük bir keyif sağlar. Emeğinin karşılığını bu şekilde her mevsime yayarak değerlendirebilirsin.
Kereviz yapraklarını da kurutarak baharat olarak kullanabileceğini unutmamalısın. Yaprakları gölge ve havadar bir yerde kurutup ufalayarak kavanozlarda saklayabilirsin. Bu kurutulmuş yapraklar çorbalara harika bir aroma ve derinlik katar. Bitkinin hiçbir parçasını israf etmeden her yönüyle yararlanmalısın.