Mjellja dhe shumëzimi i koprës

Mbjellja e koprës fillon me kuptimin e ciklit të saj të shpejtë jetësor dhe kërkesave specifike për mbirje. Kjo bimë nuk e pëlqen transplantimin, prandaj mbjellja e drejtpërdrejtë në tokë është gjithmonë zgjedhja më e mirë. Suksesi varet kryesisht nga temperatura e tokës dhe thellësia e vendosjes së farave në dherat e përgatitur. Nëse ndjek hapat e duhur, do të shohësh filizat e parë brenda një kohe shumë të shkurtër.

Periudha më e mirë për të filluar mbjelljen është sapo të ketë kaluar rreziku i ngricave të fundit. Toka duhet të jetë ngrohur mjaftueshëm në mënyrë që farat të aktivizohen dhe të fillojnë procesin e rritjes. Një temperaturë rreth pesëmbëdhjetë deri në njëzet gradë Celsius është ideale për fillimin e sezonit. Mund të bësh mbjellje të njëpasnjëshme çdo dy javë për të pasur prodhim të vazhdueshëm.

Farat duhet të mbillen në një thellësi shumë të vogël, jo më shumë se një centimetër në tokë. Duke qenë se janë fara të vogla, ato kanë nevojë për dritë dhe pak lagështi për të shpërthyer. Pasi t’i kesh shpërndarë, mbuloji ato lehtësisht me një shtresë të hollë dheu të shkrifëruar. Shtypja e lehtë e sipërfaqes me dorë siguron që fara të jetë në kontakt të mirë me dherat.

Nëse dëshiron të fillosh më herët, mund t’i mbjellësh farat në vazo të degradueshme prej torfe. Kjo metodë lejon që bima të vendoset në kopsht pa dëmtuar sistemin e brishtë të rrënjëve. Rrënjët e koprës janë jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj lëvizjeve dhe mund të vdesin nëse preken. Prandaj, mbjellja e drejtpërdrejtë mbetet teknika më e rekomanduar nga ekspertët e bujqësisë.

Metodat e shumëzimit natyror

Shumëzimi i koprës bëhet ekskluzivisht përmes farave të cilat bima i prodhon në sasi të mëdha. Pasi lulet thahen, ato lënë pas qindra fara që mund të mblidhen lehtësisht nga kopshtari. Nëse i lihen natyrës, këto fara do të bien vetë në tokë dhe do të mbijnë vitin tjetër. Kjo vetë-mbjellje është një mënyrë fantastike për të pasur një kopsht që rinovohet vetë.

Për të siguruar farat më të mira, zgjidh bimët më të forta dhe më të shëndetshme të sezonit. Lejo që krerët e tyre të luleve të piqen plotësisht derisa të marrin një ngjyrë të errët. Prerja e krerëve duhet bërë me kujdes për të mos i shpërndarë farat para kohe në ajër. Vendosja e tyre në një vend të thatë dhe të ajrosur do të përfundojë procesin e tharjes.

Farat e mbledhura duhet të pastrohen nga mbetjet e luleve dhe të ruhen në kushte optimale. Lagështia është armiku kryesor i farave të ruajtura pasi mund të shkaktojë mykjen e tyre të shpejtë. Kavanozat prej qelqi ose qeset prej letre në një vend të ftohtë dhe të errët janë ideale. Farat e ruajtura mirë mund të mbajnë fuqinë e tyre mbirëse për dy deri në tre vjet.

Testimi i fuqisë mbirëse përpara mbjelljes së madhe mund të të kursejë shumë kohë dhe mund. Mund të vendosësh disa fara në një letër thithëse të lagur dhe të presësh disa ditë. Nëse shumica e tyre lëshojnë filiza, atëherë fara është e gatshme për t’u përdorur në kopsht. Ky kontroll i vogël siguron që puna jote në terren të mos shkojë dëm.

Përgatitja e shtretërve të mbjelljes

Sistemi i rreshtave është mënyra më e organizuar për të mbjellë koprën në një kopsht perimesh. Lënia e një hapësire prej tridhjetë centimetrash midis rreshtave lejon kalimin tënd për mirëmbajtje. Brenda rreshtit, farat mund të mbillet dendur dhe pastaj të rrallohen sipas nevojës së rritjes. Një organizim i tillë ndihmon edhe në identifikimin e shpejtë të barërave të këqija.

Dherat duhet të jenë pa gurë dhe pa copa të mëdha organike që pengojnë filizat e rinj. Një krehje e mirë e sipërfaqes me grumbullues krijon mjedisin perfekt për farat e vogla. Nëse toka jote është shumë e rëndë dhe argjilore, shto pak rërë për të përmirësuar strukturën. Kopra ka nevojë që uji të largohet shpejt nga zona e qafës së rrënjës.

Ujitja paraprake e tokës përpara mbjelljes siguron që fara të gjejë lagështinë e nevojshme menjëherë. Përdorimi i një spërkatësi me vrimë të vogël parandalon zhvendosjen e farave nga forca e ujit. Gjatë javës së parë, sipërfaqja e tokës nuk duhet të lihet asnjëherë të thahet plotësisht. Lagështia konstante është çelësi për një mbirje të njëtrajtshme dhe të shpejtë në kopsht.

Mbrojtja e zonës së mbjellë nga zogjtë mund të jetë e nevojshme në disa zona rurale. Zogjtë shpesh i pëlqejnë farat e sapombjella dhe mund të shkatërrojnë rreshtat brenda pak orësh. Përdorimi i rrjetave të holla ose mbulimi i lehtë me pëlhurë mund të shërbejë si një pengesë efikase. Pasi bimët të kenë arritur disa centimetra lartësi, ato nuk janë më në rrezik nga zogjtë.

Kujdesi pas mbirjes së filizave

Kur filizat arrijnë një lartësi prej pesë centimetrash, është koha për të bërë rrallimin e parë. Zgjidh bimët më të dobëta dhe hiqi ato duke i prerë në nivelin e tokës me gërshërë. Mos i shkul me rrënjë pasi mund të dëmtosh sistemin rrënjor të bimëve që dëshiron të mbash. Ky proces u jep bimëve të mbetura të gjithë hapësirën dhe dritën që u nevojitet.

Në këtë fazë, bima fillon të zhvillojë gjethet e para të vërteta me formën e tyre pendore. Nevoja për ujë rritet por duhet të kesh kujdes të mos krijosh pellgje rreth kërcellit. Toka duhet të jetë e lagur në thellësi, jo vetëm në sipërfaqen e dukshme të saj. Një rrënjë që rritet në thellësi e bën bimën më rezistente ndaj nxehtësisë së verës.

Ushqimi i parë me një pleh të lëngshëm të butë mund të bëhet rreth një muaj pas mbjelljes. Përdorimi i ekstrakteve të algave ose plehut të kompostit të holluar ndihmon në forcimin e kërcellit. Shmange përdorimin e plehrave me shumë azot që nxisin vetëm rritjen e gjetheve pa aromë. Një zhvillim i ngadaltë por i qëndrueshëm është gjithmonë më i mirë për bimët aromatike.

Gjatë kësaj kohe, vëzhgo me kujdes nëse ka shenja të kërmijve që pëlqejnë gjethet e reja. Këta dëmtues mund të zhdukin një mbjellje të tërë brenda një nate të vetme me lagështirë. Mund të përdorësh barriera fizike si hiri ose rëra rreth parcelës për t’i mbajtur ata larg. Mirëmbajtja e vazhdueshme siguron që investimi yt fillestar në mbjellje të japë frytet e kërkuara.