Procesi i mbjelljes dhe zgjerimit të koleksionit tuaj të bimëve përmes shumëzimit është një përvojë mjaft shpërblyese për çdo adhurues të kopshtarisë. Ky aktivitet kërkon njohuri mbi kohën e duhur dhe teknikat që sigurojnë zënien e suksesshme të fidanëve të rinj. Nëse ndiqni rregullat bazë të agronomisë, do të keni mundësi të krijoni gardhe të gjalla ose pika fokale mahnitëse. Çdo fillim i ri në kopsht mbart me vete premtimin e një lulëzimi të mrekullueshëm në të ardhmen.
Zgjedhja e kohës ideale për mbjellje
Koha më e përshtatshme për të vendosur këtë shkurre në tokë është gjatë periudhave të qetësisë vegjetative. Pranvera e hershme, sapo toka të jetë shkrirë, ofron kushtet më të mira për zhvillimin e rrënjëve. Në këtë kohë, bima ka mjaftueshëm lagështi natyrore dhe temperaturat nuk janë ende shumë të larta. Kjo i jep fidanit mundësinë të ambientohet përpara se të fillojë procesi i vrullshëm i lulëzimit.
Vjeshta është një tjetër alternativë e shkëlqyer për kopshtarët që duan të fitojnë kohë për vitin tjetër. Mbjellja në tetor ose nëntor lejon që rrënjët të stabilizohen gjatë gjithë dimrit në tokë. Kur vjen pranvera, bima është tashmë e gatshme për të filluar rritjen pa pësuar stresin e transportit. Sigurohuni vetëm që mbjellja të kryhet të paktën gjashtë javë përpara ngricave të para të forta.
Shmangni mbjelljen gjatë muajve të nxehtë të verës pasi rreziku i tharjes është shumë i lartë. Edhe me ujitje të rregullt, dielli i fortë mund të dëmtojë indet e reja të bimës që sapo është zhvendosur. Nëse jeni të detyruar të mbillni në verë, duhet të siguroni hije artificiale për disa javë. Është gjithmonë më mirë të punoni me ritmin e natyrës sesa kundër saj.
Gjithashtu, merrni parasysh lagështinë e ajrit dhe kushtet specifike të motit në ditën e mbjelljes. Një ditë e vrenjtur dhe pa erë është ideale për të mbajtur rrënjët e ekspozuara të freskëta. Era e fortë mund të thajë rrënjët e imëta brenda pak minutave gjatë procesit të zhvendosjes. Përgatitni gjithçka paraprakisht që bima të kalojë sa më pak kohë jashtë tokës.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Teknika e duhur e hapjes së gropës
Gropa ku do të vendoset bima duhet të jetë të paktën dy herë më e gjerë se sistemi aktual rrënjor. Kjo hapësirë e shtuar lejon mbushjen me tokë të punuar mirë dhe të pasuruar me lëndë ushqyese. Thellësia duhet të jetë e tillë që bima të qëndrojë në të njëjtin nivel siç ishte në vazo. Mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë kalbjen e bazës së trungut dhe vdekjen e bimës.
Përpara se të vendosni bimën, është mirë që muret e gropës të gërvishten pak me një mjet kopshtarie. Kjo parandalon efektin e “vazos prej balte” ku rrënjët e kanë të vështirë të depërtojnë në tokën e fortë. Në fund të gropës mund të shtoni një sasi të vogël plehu organik të dekompozuar plotësisht. Kjo do të shërbejë si një rezervë ushqimore për fazën e parë të rritjes kritike.
Kur vendosni fidanin, sigurohuni që rrënjët të jenë të përhapura natyrshëm dhe të mos jenë të përdredhura. Mbushni hapësirën rreth rrënjëve gradualisht, duke e ngjeshur lehtë dheun me dorë për të hequr xhepat e ajrit. Ajri i tepërt rreth rrënjëve mund të shkaktojë tharjen e tyre dhe të pengojë marrjen e ujit. Një ngjeshje e lehtë me këmbë në fund siguron stabilitetin e nevojshëm mekanik.
Menjëherë pas mbjelljes, bima duhet të ujitet me bollëk për të ndihmuar stabilizimin e dheut rreth rrënjëve. Ky ujitje e parë është thelbësore për të krijuar kontaktin e duhur midis rrënjës dhe tokës së re. Mund të krijoni një rreth të vogël prej dheu rreth bimës për të mbajtur ujin në zonën e rrënjëve. Kjo teknikë siguron që çdo pikë uji të shkojë atje ku është më e nevojshme.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Shumëzimi përmes prerjeve të degëve
Mënyra më e shpejtë dhe më e suksesshme për të marrë bimë të reja identike është përmes prerjeve. Prerjet gjysmë-drunore merren zakonisht gjatë verës së vonë kur rritja e re ka filluar të forcohet. Zgjidhni degë të shëndetshme që nuk kanë lule apo fruta në momentin e marrjes së materialit. Prerja duhet të ketë një gjatësi prej rreth dhjetë deri në pesëmbëdhjetë centimetra.
Hiqni gjethet nga pjesa e poshtme e prerjes për të lënë vetëm dy ose tre gjethe në majë. Përdorimi i një hormoni rrënjëzimi mund të rrisë ndjeshëm shanset e suksesit për këtë specie. Vendosini prerjet në një përzierje rëre dhe torfe që mban lagështinë por lejon kullimin e ujit. Një mjedis i mbyllur, si një serë e vogël, ndihmon në ruajtjen e lagështisë së nevojshme të ajrit.
Gjatë periudhës së rrënjëzimit, prerjet duhet të mbahen në një vend me dritë të fortë por pa diell direkt. Dielli i drejtpërdrejtë mund t’i thajë ato përpara se të kenë mundësi të formojnë rrënjët e para. Kontrolloni lagështinë e substratit rregullisht për të siguruar që ai të mbetet gjithmonë i freskët. Pas disa javësh, mund të provoni t’i tërhiqni lehtë për të parë nëse janë krijuar rrënjët.
Sapo të vëreni rritje të re në majë, kjo është shenja se rrënjët janë formuar dhe funksionojnë. Në këtë pikë, mund të filloni t’i mësoni gradualisht me ajrin e jashtëm duke hapur mbulimin. Transferimi në vazo individuale duhet bërë me shumë kujdes për të mos dëmtuar rrënjët e brishta. Këto bimë të reja do të jenë gati për mbjellje në kopsht pas një viti rritjeje të kontrolluar.
Kujdesi për fidanët e rinj pas mbjelljes
Viti i parë pas mbjelljes ose shumëzimit është periudha më delikate për këtë shkurre të re. Ju duhet të jeni shumë vigjilentë ndaj nevojave të saj për ujë, sidomos gjatë valëve të nxehtësisë. Rrënjët nuk janë ende të shtrira thellë, ndaj bima varet plotësisht nga ndërhyrjet tuaja manuale. Një monitorim javor është minimumi që duhet të bëni për të siguruar mbijetesën.
Mbrojtja nga konkurrenca e barërave të këqija është jetike për zhvillimin e shpejtë të fidanit. Barërat e këqija mund të thithin të gjithë ujin dhe mineralet përpara se bima juaj t’i arrijë ato. Pastrimi i zonës përreth duhet bërë me dorë për të shmangur dëmtimin e rrënjëve sipërfaqësore me mjete të mprehta. Një shtresë e hollë mulçi mund të jetë shumë e dobishme edhe për fidanët e vegjël.
Shmangni krasitjen e rëndë gjatë dy viteve të para për të lejuar bimën të grumbullojë energji. Vetëm degët e dëmtuara ose ato që rriten në drejtim të gabuar duhet të hiqen me kujdes. Sa më shumë gjethe të ketë bima, aq më shumë ushqim mund të prodhojë përmes fotosintezës. Fokusohuni në ndërtimin e një strukture të fortë rrënjore dhe jo në formën estetike të menjëhershme.
Nëse shihni se bima e re fillon të lulëzojë shumë herët, mund të konsideroni heqjen e disa luleve. Kjo e detyron bimën të përdorë energjinë për rritjen e degëve dhe rrënjëve në vend të prodhimit të farave. Megjithëse është e vështirë të hiqni lulet e bukura, ky veprim do të rezultojë në një bimë më të fortë. Me kalimin e kohës, investimi juaj në kujdes do të shpërblehet me një shkurre madhështore.