Krasitja është një nga proceset më të rëndësishme për të mbajtur mandarinën tuaj në formë dhe për të siguruar një prodhim cilësor. Kjo teknikë profesionale ndihmon në rregullimin e rritjes së pemës dhe në përmirësimin e qarkullimit të ajrit brenda kurorës. Një pemë e krasitur mirë është jo vetëm më e bukur, por edhe më pak e ndjeshme ndaj sëmundjeve dhe dëmtuesve. Në këtë artikull, do të shqyrtojmë metodat dhe kohën e duhur për të kryer këtë ndërhyrje delikate.

Shumë njerëz kanë frikë të krasitin mandarinën sepse mendojnë se do ta dëmtojnë atë, por e vërteta është e kundërta. Pa krasitje, pema bëhet shumë e dëndur dhe frutat fillojnë të mbeten të vogla dhe pa shije. Krasitja stimulon rritjen e degëve të reja ku do të formohen lulet dhe frutat e sezonit të ardhshëm. Është një art që kërkon mjete të mprehta dhe një vizion të qartë se si dëshironi të duket pema juaj.

Në vijim do të flasim për ndryshimin midis krasitjes së mirëmbajtjes dhe krasitjes kthyese që përdoret për rinovimin e pemëve të vjetra. Do të mësoni se si të hiqni degët e tepërta pa shkaktuar stres të panevojshëm te bima. Gjithashtu, do të diskutojmë për higjienën e veglave, e cila është thelbësore për të parandaluar infeksionet. Një ndërhyrje e saktë në kohën e duhur kursen shumë punë në të ardhmen.

Krasitja nuk ka të bëjë vetëm me estetikën, por është një mjet menaxhimi për shëndetin afatgjatë të agrumve. Çdo prerje që bëni duhet të ketë një qëllim, qoftë largimi i pjesëve të sëmura apo rritja e ekspozimit ndaj diellit. Me pak praktikë dhe njohuri profesionale, do të jeni në gjendje të drejtoni rritjen e mandarinës suaj drejt suksesit. Le të fillojmë me parimet bazë të kësaj pune kaq të rëndësishme.

Koha dhe mjetet e duhura për krasitje

Koha më e mirë për të krasitur mandarinën është në fund të dimrit ose në fillim të pranverës, përpara se të fillojë lulëzimi. Në këtë periudhë, rreziku i ngricave ka kaluar dhe pema ka energji të mjaftueshme për të shëruar plagët e prerjeve. Shmangni krasitjen gjatë vjeshtës së vonë, pasi kjo mund të stimulojë rritje të re që do të digjej nga të ftohtët. Nëse pema juaj ka ende fruta, prisni derisa t’i vjelni ato përpara se të merrni gërshërët në dorë.

Për një krasitje profesionale, ju duhen mjete cilësore dhe shumë të mprehta për të bërë prerje të pastra. Gërshërët e kopshtit (sekatorët) janë të mjaftueshëm për degët e holla, ndërsa një sharre e vogël mund të duhet për degët më të trashë. Prerjet e pastra shërohen më shpejt dhe janë më pak të prirura për t’u prekur nga kërpudhat dhe bakteret. Gjithmonë dezinfektoni veglat tuaja me alkool përpara se të kaloni nga një pemë te tjetra për të shmangur përhapjen e sëmundjeve.

Gjatë krasitjes, duhet të bëni prerjet në një kënd prej 45 gradësh, rreth një centimetër mbi një syth që drejtohet jashtë. Kjo formë prerjeje lejon ujin e shiut të rrëshqasë poshtë dhe të mos grumbullohet mbi plagë. Drejtimi i sythit përcakton se nga do të rritet dega e re, kështu që zgjidhni gjithmonë drejtimin që hap kurorën. Një krasitje e saktë nuk lë “bishta” të gjatë që mund të kalben me kalimin e kohës.

Për plagët e mëdha (mbi 2-3 centimetra), mund të përdorni dyll special për pemëtari për të mbyllur vendin e prerjes. Ky lloj “fashimi” mbron indet e ekspozuara nga tharja dhe nga sulmet e insekteve shpuese. Megjithatë, për degët e vogla, pema zakonisht shërohet vetë mjaft mirë nëse prerja është bërë saktë. Higjiena dhe mprehtësia e veglave janë sekreti i çdo kopshtari të suksesshëm agrumesh.

Krasitja e mirëmbajtjes dhe formësimit

Qëllimi kryesor i krasitjes së mirëmbajtjes është të hiqen degët e thara, të dëmtuara ose të sëmura. Këto degë vetëm harxhojnë energjinë e bimës dhe mund të shërbejnë si burim infeksioni për pjesën tjetër të kurorës. Gjithashtu, duhet të hiqni të ashtuquajturit “thithës” – degë të forta që rriten vertikalisht dhe nuk prodhojnë fruta. Këto degë rriten shumë shpejt dhe marrin ushqimin që i duhet degëve prodhuese.

Një rregull tjetër i rëndësishëm është heqja e degëve që rriten drejt qendrës së pemës ose që fërkohen me njëra-tjetrën. Degët që fërkohen krijojnë plagë në lëkurë ku mund të hyjnë lehtësisht sëmundjet. Duke hapur qendrën e pemës, ju lejoni dritën e diellit dhe ajrin të qarkullojnë lirisht në të gjithë hapësirën. Kjo “formë vazoje” është ideale për mandarinën, pasi ndihmon në pjekjen e barabartë të të gjithë frutave.

Për pemët e reja, krasitja shërben për të krijuar një strukturë të fortë degësh kryesore që do të mbajnë peshën e frutave në të ardhmen. Zgjidhni 3 deri në 4 degë kryesore që rriten në drejtime të ndryshme dhe hiqni pjesën tjetër. Shkurtoni pak majat e këtyre degëve për të nxitur degëzimin anësor dhe për të krijuar një kurorë më kompakte. Një nisje e mirë në vitet e para kursen shumë probleme strukturore kur pema të rritet dhe të rëndohet.

Mos e krasitni mandarinën tuaj më shumë se sa duhet; hiqni vetëm rreth 15 deri në 20 për qind të kurorës në një sezon. Krasitja e tepërt mund të shkaktojë një stres të madh dhe të reduktojë prodhimin e frutave për vitin e ardhshëm. Pema ka nevojë për gjethet e saj për të prodhuar energjinë e nevojshme përmes fotosintezës. Mbani një ekuilibër midis pastrimit të pemës dhe ruajtjes së masës së saj të gjelbër.

Krasitja kthyese dhe rinovimi

Krasitja kthyese përdoret për pemët e vjetra ose ato që janë neglizhuar për një kohë të gjatë dhe kanë humbur formën. Kjo metodë përfshin prerjen e degëve kryesore në një lartësi më të ulët për të nxitur rritjen e degëve të reja dhe të fuqishme. Është një ndërhyrje drastike që duhet bërë vetëm nëse pema është e shëndetshme në rrënjë. Pas një krasitjeje të tillë, mandarina mund të mos prodhojë fruta për një ose dy vite, por do të jetë shumë më e fortë më pas.

Kjo teknikë është shumë e dobishme edhe nëse pema ka pësuar dëmtime serioze nga ngrica gjatë dimrit. Prisni derisa të shihni shenjat e para të rritjes së re në pranverë për të kuptuar se deri ku ka shkuar dëmi. Pritini të gjitha pjesët e thara deri në pikën ku fillon indi i gjallë dhe i gjelbër. Shpesh, pema mund të mbijetojë dhe të rindërtohet plotësisht nga pjesët e poshtme të shëndetshme.

Gjatë procesit të rinovimit, plehërimi dhe ujitja duhet të jenë shumë të kujdesshme për të mbështetur rritjen e re. Pema e krasitur rëndë është më e ndjeshme ndaj djegies nga dielli, pasi trungu i brendshëm ekspozohet papritur. Mund të lyeni trungun me një bojë të bardhë speciale me bazë uji për të reflektuar nxehtësinë dhe për të mbrojtur lëkurën e hollë. Ky mbrojtës vepron si një krem dielli për mandarinën tuaj gjatë kohës që ajo po rimëkëmbet.

Monitoroni me kujdes degët e reja që do të shfaqen pas krasitjes kthyese dhe zgjidhni ato më të mirat për strukturën e re. Shumë sythe do të shpërthejnë menjëherë, dhe ju duhet t’i rralloni ato për të mos lejuar që pema të bëhet përsëri një lëmsh degësh. Rinovimi i suksesshëm kërkon durim dhe një ndjekje të vazhdueshme gjatë dy-tre viteve të ardhshme. Me këtë kujdes profesional, mandarina juaj e vjetër do të rifitojë rininë dhe produktivitetin e saj.