Procesi i mbjelljes dhe shumimit është një fazë kritike që përcakton suksesin e të gjithë ciklit të kultivimit. Zgjedhja e metodës së duhur të shumimit varet nga burimet në dispozicion dhe qëllimet e prodhimit. Fidanët e rinj kërkojnë një mjedis të kontrolluar për të zhvilluar një sistem rrënjor të fortë dhe të shëndetshëm. Një planifikim i saktë i kohës së mbjelljes ndihmon në shmangien e dëmeve nga kushtet e pafavorshme klimatike.
Për shumimin e suksesshëm të kësaj kulture, ekzistojnë tre metoda kryesore të provuara shkencërisht. Secila metodë ka avantazhet dhe disavantazhet e saj në varësi të shkallës së kultivimit të planifikuar. Shumimi i kujdesshëm garanton që tiparet e dëshiruara gjenetike të ruhen nga njëri brez në tjetrin. Higjiena gjatë këtij procesi parandalon kalimin e sëmundjeve kërpudhore te gjeneratat e reja bimore.
Hapi i parë i rëndësishëm është përgatitja e kontejnerëve dhe substratit të përshtatshëm mbjellës. Përdorimi i një dheu specifik për mbirje ofron ajrim dhe mbajtje të ekuilibruar të lagështisë. Enët e shumimit duhet të kenë vrima adekuate për kullimin e ujit të tepërt pas ujitjes. Një mjedis i pastër dhe i sterilizuar rrit në mënyrë dramatike përqindjen e suksesit në shumim.
Adaptimi i bimëve të reja me kushtet e fushës së hapur është hapi përmbyllës i shumimit. Ky kalim duhet të bëhet gradualisht duke i ekspozuar ato ndaj mjedisit të jashtëm për disa ditë. Procesi i kalitjes forcon strukturën qelizore dhe bën gjethet më rezistente ndaj diellit direkt. Pas kësaj faze përgatitore, bimët janë të gatshme për mbjelljen e tyre përfundimtare në parcelë.
Shumimi përmes farave
Mbjellja me fara është metoda më ekonomike për kultivimin masiv të parcelave të mëdha bujqësore. Farat e kësaj bime janë jashtëzakonisht të vogla dhe kërkojnë trajtim shumë të kujdesshëm. Ato duhet të shpërndahen në mënyrë të barabartë mbi sipërfaqen e dheut të njomur paraprakisht. Mbulimi i tyre duhet të jetë minimal, pasi ato kërkojnë praninë e dritës për të mbirë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Temperatura e dhomës së mbirjes duhet të mbahet vazhdimisht e ngrohtë, rreth njëzet gradë celsius. Lagështia sipërfaqësore ruhet duke e mbuluar enën me një shtresë plastike transparente të hollë. Spërkatja e ujit me një nebulizator shmang zhvendosjen mekanike të farave nga pozicioni i tyre. Mbirja e plotë zakonisht arrihet brenda dy ose tre javësh në kushte optimale mjedisore.
Pasi fidanët zhvillojnë gjethet e tyre të para të vërteta, ata kanë nevojë për rrallim. Lënia e hapësirës së duhur lejon zhvillimin e pandërprerë të atyre bimëve që janë më të forta. Kjo fazë kërkon lëvizje shumë të buta për të mos dëmtuar rrënjët e holla kapilare. Bimët e rralluara mund të zhvendosen në vazo të vogla individuale për rritje të mëtejshme.
Procesi i mbjelljes nga fara mundëson një diversitet gjenetik pak më të madh brenda plantacionit. Ky diversitet ofron një qëndrueshmëri më të mirë natyrale ndaj disa patogjenëve specifikë të zonës. Megjithatë, zhvillimi është më i ngadaltë krahasuar me metodat e tjera të shumimit vegjetativ. Planifikimi i hershëm në fillim të pranverës garanton një prodhim të bollshëm gjatë verës.
Ndarja e tufave rrënjore
Ndarja e sistemit rrënjor është një mënyrë efikase për shumimin dhe rinovimin e bimëve të vjetra. Ky proces zakonisht kryhet në fillim të pranverës ose në vjeshtë kur rritja vegjetative është e ngadaltë. Bima nënë nxirret me kujdes nga toka duke ruajtur një sasi të konsiderueshme dheu rreth rrënjëve. Kjo metodë siguron fidanë të rinj që janë gjenetikisht identikë me bimën origjinale amë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mjeti i përdorur për prerjen e sistemit rrënjor duhet të jetë shumë i mprehtë dhe i pastër. Pjesa qendrore e bimëve të vjetra zakonisht eliminohet pasi priret të bëhet drunore dhe joproduktive. Vetëm pjesët e jashtme, të pajisura me rrënjë aktive dhe sytha të rinj, përdoren për mbjellje. Çdo ndarje duhet të ketë një masë të mjaftueshme rrënjore për të mbijetuar pa vështirësi.
Pas ndarjes, bimët e reja duhet të rimbillen menjëherë për të shmangur tharjen e indit rrënjor. Zona e prerjes kërkon lagështi të mjaftueshme për të stimuluar formimin e qimeve të reja thithëse. Toka duhet ngjeshur lehtësisht rreth bazës për të eliminuar xhepat e ajrit nëntokësor. Një ujitje e bollshme e menjëhershme ndihmon në stabilizimin e fidanit në shtëpinë e tij të re.
Avantazhi kryesor i kësaj metode është shpejtësia e zhvillimit të një bime të pjekur e prodhuese. Bimët e fituara përmes kësaj teknike arrijnë madhësinë optimale shumë më shpejt se ato nga fara. Kjo praktikë rinovon gjithashtu plantacionin, duke ruajtur cilësinë e gjetheve për shumë sezone radhazi. Shumimi me ndarje është ideal për ata që kërkojnë rezultate të shpejta e të sigurta.
Përdorimi i copave vegjetative
Shumimi përmes copave, ose klonimi, është forma më e sigurt për ruajtjen e karakteristikave specifike. Për këtë qëllim, zgjidhen degë të reja dhe të shëndetshme, pa lule dhe pa shenja sëmundjeje. Prerja bëhet në një kënd të pjerrët për të maksimizuar sipërfaqen e kontaktit për formimin e rrënjëve. Gjatësia e copave duhet të jetë afërsisht shtatë deri në dhjetë centimetra për rezultate optimale.
Gjethet në pjesën e poshtme të kërcellit hiqen plotësisht për të shmangur kalbëzimin e tyre brenda substratit. Aplikimi i një hormoni rrënjëzues në zonën e prerjes mund të përshpejtojë ndjeshëm procesin natyror. Copat vendosen në një substrat të lehtë, kryesisht të përbërë nga perlit dhe pak torfe inerte. Ruajtja e lagështisë së lartë ajrore është thelbësore derisa rrënjët të formohen plotësisht.
Mjedisi i shumimit duhet të mbahet në hije të pjesshme për të reduktuar stresin e jashtëm klimatik. Gjethet e mbetura në copat e prera nuk duhet të prekin njëra-tjetrën për të parandaluar mykun. Brenda pak javësh, një tërheqje e lehtë do të tregojë rezistencë, duke sinjalizuar formimin e rrënjëve. Pas këtij momenti, plehërimi i lehtë i lëngshëm mund të aplikohet për të nxitur rritjen vegjetative.
Transferimi i tyre në kontejnerë më të mëdhenj bëhet kur sistemi rrënjor të jetë i formuar mirë. Bimët e reja të klonuara paraqesin uniformitet të plotë në madhësi, formë dhe përmbajtje aromatike. Ky nivel uniformiteti është jashtëzakonisht i kërkuar për prodhimin komercial me standarde strikte kualitative. Menaxhimi i këtyre fidanëve është tregues i një teknike agronomike tejet të specializuar e profesionale.