Het planten en vermeerderen van de higan-sierkers

Wanneer je besluit een higan-sierkers aan te planten, is de timing de meest kritische factor voor een succesvolle start in je tuin. De ideale periode voor het planten van deze boom is het late najaar of het vroege voorjaar, wanneer de plant in rust is. Tijdens deze maanden is de verdamping via de takken minimaal, waardoor alle energie naar de vorming van nieuwe wortels kan gaan. Als de grond niet bevroren is, biedt het najaar het voordeel dat de bodem nog relatief warm is van de zomer.

Het planten in de herfst geeft de boom een voorsprong, omdat de wortels zich al kunnen vestigen voordat de actieve groei in het voorjaar begint. Je zult merken dat bomen die in november zijn geplant, vaak sterker uitlopen dan bomen die pas in april de grond in gaan. Toch is het voorjaar een prima alternatief, mits je bereid bent om tijdens de eerste droge periodes extra water te geven. Vermijd in ieder geval het planten tijdens de hete zomermaanden, omdat de stress voor de boom dan simpelweg te groot is.

Bij het bepalen van de plantdatum moet je ook rekening houden met de lokale weersverwachting voor de komende dagen. Een bewolkte dag met weinig wind en een voorspelling van lichte regen is perfect voor het plantproces. Deze omstandigheden voorkomen dat de fijne haarwortels uitdrogen terwijl de boom uit de pot of kluit wordt gehaald. Het is een goed idee om de plantplaats al enkele dagen van tevoren voor te bereiden, zodat je op het juiste moment direct aan de slag kunt.

Professionele kwekers adviseren vaak om bomen met een zogenaamde ‘kale wortel’ uitsluitend in de wintermaanden te verplaatsen. Bomen die in een container zijn gekweekt, zijn iets flexibeler qua timing, maar ook zij gedijen het beste bij een koelere start. Je moet er altijd naar streven om de tijd tussen de aankoop en de uiteindelijke aanplant zo kort mogelijk te houden. Hoe sneller de wortels weer in contact komen met vochtige aarde, hoe groter de kans op een voorspoedige aanslag.

De techniek van het planten

Het graven van een goed plantgat is een taak die vaak wordt onderschat, maar essentieel is voor de toekomstige stabiliteit van de boom. Het gat moet minstens twee keer zo breed zijn als de kluit van de boom, maar zeker niet dieper. De higan-sierkers moet namelijk precies op dezelfde diepte worden geplant als deze op de kwekerij stond. Te diep planten kan leiden tot stamrot, terwijl te ondiep planten de wortels blootstelt aan uitdroging en vorstschade.

Voordat je de boom in het gat plaatst, is het verstandig om de bodem en de wanden van het gat een beetje los te maken met een spade. Dit zorgt ervoor dat de nieuwe wortels makkelijker kunnen doordringen in de omliggende, onbewerkte tuingrond. Meng de uitgegraven grond met wat kwalitatieve aanplantgrond of compost om de jonge boom direct van de juiste voedingsstoffen te voorzien. Plaats de boom voorzichtig in het midden van het gat en controleer of deze vanuit alle hoeken mooi recht staat.

Het plaatsen van een boompaal is bij de higan-sierkers zeer aan te raden, vooral op winderige locaties. De paal moet aan de zijde van de meest voorkomende windrichting worden geplaatst, meestal de zuidwestkant, om schuren tegen de stam te voorkomen. Gebruik brede, flexibele boombanden die niet in de schors snijden wanneer de stam dikker wordt gedurende het groeiseizoen. De steun zorgt ervoor dat de kluit niet beweegt, waardoor de nieuwe haarwortels niet steeds afscheuren bij een stevige bries.

Nadat het gat is opgevuld met aarde, moet je de grond voorzichtig aandrukken met je voet om grote luchtpockets te verwijderen. Geef direct na het planten een ruime hoeveelheid water, zelfs als het regent, om het contact tussen de wortels en de aarde te optimaliseren. Dit eerste waterbad helpt ook om de grond verder te laten bezinken rondom de kluit op een natuurlijke manier. Werk de bovenlaag af met een dunne laag mulch om de verdamping tegen te gaan en de wortels koel te houden.

Vermeerdering via stekken

Het zelf vermeerderen van de higan-sierkers is een fascinerend proces dat geduld en precisie vereist van de enthousiaste tuinier. De meest gangbare methode voor particulieren is het nemen van half-verhoute stekken in de nazomer of het vroege najaar. Je kiest hiervoor gezonde, jonge scheuten van het huidige jaar die aan de basis al een beetje stevig beginnen te worden. De stekken moeten ongeveer tien tot vijftien centimeter lang zijn en bij voorkeur in de vroege ochtend worden gesneden.

Verwijder de onderste bladeren van de stek, zodat er alleen aan de top nog een paar blaadjes overblijven om de verdamping te beperken. Het gebruik van stekpoeder kan de wortelvorming aanzienlijk versnellen en beschermt de snijwond tegen schimmelinfecties in de bodem. Plaats de stekken in een mengsel van scherp zand en turfvrije potgrond in een kweekbakje of onder een plastic kapje. De luchtvochtigheid moet hoog blijven, maar de grond mag absoluut niet kletsnat zijn om rotting te voorkomen.

Zet de kweekbak op een lichte plek, maar vermijd direct zonlicht dat de stekken binnen korte tijd kan laten uitdrogen. Na enkele weken kun je voorzichtig testen of er al wortelvorming plaatsvindt door heel lichtjes aan een stek te trekken. Als je weerstand voelt, is dat een goed teken dat de eerste wortels zich aan het ontwikkelen zijn in het substraat. Zodra de stekken stevig geworteld zijn, kun je ze voorzichtig overpotten naar individuele potjes met voedzamere grond.

Het duurt vaak een tot twee jaar voordat de nieuwe plantjes sterk genoeg zijn om permanent in de volle grond te worden geplaatst. Gedurende deze periode moeten ze extra beschermd worden tegen strenge vorst en uitdrogende windvlagen in de winter. Het is een prachtig gezicht om een boom te zien groeien die je volledig zelf hebt opgekweekt uit een klein takje. Deze methode garandeert bovendien dat de nieuwe boom exact dezelfde eigenschappen heeft als de moederplant waarvan je de stek nam.

Vermeerdering via enten

Vermeerdering via enten is de meest professionele methode en wordt vaak gebruikt om specifieke groeivormen of variëteiten van de higan-sierkers te behouden. Bij deze techniek combineer je een takje van de gewenste boom met een sterke, ziekteresistente onderstam van een verwante kersensoort. Het succes van een enting hangt grotendeels af van het nauwkeurig op elkaar aansluiten van de cambiumlagen van beide plantdelen. Dit vereist een zeer scherp entmes en een vaste hand tijdens het uitvoeren van de handeling.

De meest gebruikte methode is de zogenaamde ‘copulatie’ of de ‘oculatie’, afhankelijk van het tijdstip in het jaar en de dikte van het materiaal. Bij oculatie breng je in de zomer een enkel oog (knop) van de sierkers aan onder de schors van de onderstam. Als de verbinding slaagt, zal de knop in het volgende voorjaar uitlopen en de nieuwe kroon van de boom gaan vormen. Het is een efficiënte manier om op grote schaal identieke bomen te produceren met een gegarandeerde kwaliteit.

Na het uitvoeren van de enting moet de verbinding goed worden beschermd tegen uitdroging en infecties met speciale entwas of elastische bandjes. De boom moet in de periode na de ingreep optimaal worden verzorgd om de vergroeiing tussen de twee delen te bevorderen. Je moet regelmatig controleren of de onderstam geen eigen scheuten produceert onder de entplaats, omdat deze de geënte variëteit kunnen overwoekeren. Deze ‘wilde’ scheuten moeten direct worden weggebroken om alle energie naar de gewenste tak te sturen.

Het voordeel van enten is dat de boom vaak sneller tot bloei komt dan wanneer deze uit een stek of zaad wordt opgekweekt. Ook kun je door de keuze van de onderstam de uiteindelijke hoogte en groeikracht van de boom tot op zekere hoogte beïnvloeden. Voor de gemiddelde tuinier is enten een uitdagende vaardigheid die veel oefening vergt, maar de resultaten zijn zeer de moeite waard. Het is de methode die ervoor zorgt dat we wereldwijd kunnen genieten van de prachtige, constante bloei van de higan-sierkers.