Procesi i mbjelljes dhe shumëzimit të kësaj bime kërkon një përgatitje të kujdesshme dhe njohuri mbi fiziologjinë e saj. Ti duhet të dish se momenti i duhur dhe teknika e saktë përcaktojnë shkallën e suksesit të zënies së rrënjëve. Kjo bimë është mjaft bujare nëse i ofron kushtet fillestare që i ngjasojnë mjedisit të saj origjinal pyjor. Në këtë artikull, do të mësosh metodat më efektive për të zgjeruar koleksionin tënd të bimëve pa shpenzime të tepërta.

Përgatitja e gropës së mbjelljes

Përpara se të marrësh bimën, ti duhet të përgatisësh një gropë që është dy herë më e gjerë se vëllimi i rrënjëve aktualë. Gërmimi i një grope të madhe lejon rrënjët e reja të depërtojnë më lehtë në tokën e punuar rreth tyre. Ti duhet të largosh të gjitha barërat e këqija dhe gurët e mëdhenj që mund të pengojnë rritjen. Një fillim i pastër në tokë është garancia më e mirë për zhvillimin e shpejtë të sistemit rrënjor.

Në fund të gropës, ti mund të shtosh një shtresë plehu organik të dekompozuar mirë për të pasuruar mjedisin. Ky pleh do të shërbejë si një rezervë ushqimore gjatë javëve të para pas mbjelljes në kopsht. Ti duhet ta përzihesh kompostin me tokën ekzistuese për të krijuar një tranzicion të butë për rrënjët. Një mjedis i pasur ushqyes nxit bimën të vendoset shpejt dhe të fillojë rritjen e lartë.

Nëse toka jote është shumë e rëndë dhe mban ujë, ti duhet të krijosh një shtresë kullimi në fund. Përdor zhavorr ose copa tullash të thyera për të siguruar që uji i tepërt të largohet shpejt. Ti do të parandalosh kështu kalbjen e rrënjëve delikate gjatë periudhave me shira të dendur vjeshtorë. Kullimi i mirë është jetik për shëndetin e kësaj ngjitëseje që nuk e pëlqen lagështinë stagnante.

Para se të vendosësh bimën, ti duhet ta lagësh mirë tokën brenda gropës së sapohapur. Ky veprim siguron që rrënjët të vijnë në kontakt me lagështinë menjëherë pas transferimit të tyre. Ti mund të shtosh edhe pak hiri druri nëse toka është shumë acide për këtë lloj. Përgatitja e duhur e vendit është hapi që ti nuk duhet ta anashkalosh kurrë për sukses.

Teknika e vendosjes në tokë

Kur nxjerr bimën nga vazoja, ti duhet të jesh shumë i kujdesshëm që të mos dëmtosh rrënjët e holla. Nëse rrënjët janë rrotulluar shumë brenda vazos, ti mund t’i hapësh ato lehtësisht me majat e gishtave. Vendose bimën në gropë në një thellësi pak më të madhe se sa ishte në vazo. Ti do të nxisni kështu formimin e rrënjëve shtesë nga pjesa e poshtme e kërcellit kryesor.

Mbushe hapësirën rreth rrënjëve me dheun e përgatitur, duke u siguruar që të mos mbeten xhepa ajri. Ti duhet ta shtypësh dheun lehtë me duar për të stabilizuar bimën në pozicionin e saj të ri. Mos e ngjesh dheun shumë fort, sepse kjo mund të vështirësojë qarkullimin e oksigjenit te rrënjët. Një kontakt i mirë mes rrënjës dhe dheut është thelbësor për thithjen e menjëhershme të ujit.

Menjëherë pas mbjelljes, ti duhet të bësh një ujitje të bollshme për të ndihmuar dheun të ulet natyrshëm. Ky ujë do të mbushë hapësirat e mbetura dhe do të freskojë bimën pas stresit të lëvizjes. Ti mund të shtosh një shtresë mulçimi rreth bazës për të mbajtur lagështinë dhe freskinë në tokë. Mulçimi ndihmon gjithashtu në parandalimin e rritjes së barërave të këqija që konkurrojnë për ushqim.

Nëse bima është tashmë e gjatë, ti duhet ta lidhësh atë menjëherë pas një mbështetëseje të përkohshme. Kjo parandalon që era ta lëkundë bimën dhe të dëmtojë rrënjët që sapo kanë filluar të fiksohen. Ti duhet të përdorësh lidhëse të buta që nuk e lëndojnë lëvoren e re dhe të njomë. Mbështetja e hershme ndihmon bimën të drejtohet menjëherë drejt lartësisë që ti dëshiron të arrijë.

Shumëzimi përmes me copëza

Shumëzimi me copëza është një nga mënyrat më të thjeshta dhe më të shpejta për të marrë bimë të reja. Ti duhet të zgjedhësh degë që janë gjysmë të drunjëzuara, zakonisht në mes të verës ose në fillim të vjeshtës. Prerja duhet të bëhet poshtë një nyjeje, pasi aty përqendrohen hormonet natyrore të rritjes së rrënjëve. Ti do të kesh kështu një material fillestar me potencial të lartë për suksesin e mëtutjeshëm.

Hiqi gjethet e poshtme të copëzës dhe lëre vetëm një ose dy gjethe në pjesën e sipërme. Ti mund të përdorësh një pluhur rooting (hormon rrënjëzimi) për të përshpejtuar procesin e krijimit të rrënjëve të reja. Vendosi copëzat në një përzierje të lehtë të torfës dhe rërës që mban lagështinë e duhur. Ti duhet t’i mbash ato në një vend me dritë, por larg rrezeve të drejtpërdrejta të diellit.

Mbulo vazo me një qese plastike transparente për të krijuar një efekt mini-serre dhe për të ruajtur lagështinë e ajrit. Ti duhet ta ajrosësh këtë mjedis çdo ditë për të parandaluar shfaqjen e mykut në gjethet e njoma. Pas disa javësh, ti do të vëresh shenjat e para të rritjes së re që tregojnë suksesin. Ky është momenti kur ti mund të fillosh t’i përshtatësh gradualisht me kushtet e jashtme të kopshtit.

Kur rrënjët të jenë zhvilluar mjaftueshëm, ti mund t’i transferosh bimët e reja në vazo individuale më të mëdha. Ti duhet t’u japësh kohë të forcohen përpara se t’i mbjellësh përfundimisht në vendin e tyre të përhershëm. Kjo metodë të lejon të prodhosh dhjetëra bimë të reja nga vetëm një bimë nënë ekzistuese. Ti kursen para dhe fiton kënaqësinë e të rriturit të diçkaje me duart e tua në kopsht.

Mbjellja me fara dhe shtresim

Mbjellja me fara kërkon më shumë durim, por të jep mundësinë të vëzhgosh të gjithë ciklin jetësor. Ti duhet t’i mbledhësh farat kur ato të jenë pjekur plotësisht dhe të kenë marrë ngjyrë kafe. Shumë fara të kësaj bime kanë nevojë për një periudhë të ftohtë (stratifizim) për të mbirë më pas. Ti mund t’i mbjellësh ato direkt në vjeshtë në një vend të mbrojtur jashtë kopshtit tënd.

Nëse zgjedh t’i mbjellësh brenda, vendosi farat në frigorifer për disa javë përpara se t’i futësh në dhe. Ti duhet t’i mbulosh farat me një shtresë shumë të hollë dheu pasi ato kanë nevojë për pak dritë. Mbaje dheun vazhdimisht të lagësht, por jo të qullur, deri sa të shfaqen filizat e parë të gjelbër. Procesi i mbinjes mund të jetë i çrregullt, ndaj mos u dorëzo nëse disa fara vonohen.

Shtresimi është një tjetër metodë natyrore ku ti përkul një degë të gjallë deri në tokë. Ti duhet të bësh një gërvishtje të vogël në pjesën e degës që do të prekë dheun e lagësht. Fiksoje degën me një kllapë metalike dhe mbulojeni me dhe të pasur në vendin e kontaktit. Ti do të shohësh se dega do të fillojë të nxjerrë rrënjë ndërsa është ende e lidhur me bimën.

Pas një viti, ti mund ta presësh degën nga bima mëmë dhe ta zhvendosësh si një individ të pavarur. Kjo metodë është pothuajse gjithmonë e suksesshme sepse filizi ushqehet nga nëna deri sa të bëhet i pavarur. Ti mund të përdorësh këtë teknikë për të mbuluar hapësira bosh rreth bimës kryesore shumë thjesht. Shumëzimi i bimëve shton diversitetin dhe bukurinë në çdo cep të kopshtit tënd personal.