Mbjellja dhe shumëzimi i lakrës dekorative

Mbjellja e lakrës dekorative është një proces që kërkon planifikim të saktë kohor për të siguruar një rezultat spektakolar. Kjo bimë nuk mbillet në të njëjtën kohë me perimet e tjera të kopshtit nëse dëshiron që ajo të shkëlqejë në dimër. Suksesi fillon që me zgjedhjen e farës së duhur dhe përgatitjen e substratit ku ajo do të bëjë rrënjë. Një kopshtar profesionist e di se çdo ditë vonese në mbjellje mund të ndikojë në madhësinë përfundimtare të bimës. Duhet të kuptosh fiziologjinë e saj për të krijuar kushtet perfekte për germimin e farave.

Përzgjedhja e varietetit është hapi i parë që duhet të marrësh në konsideratë përpara se të fillosh punën. Ka varietete me gjethe të rrudhosura, me gjethe të lëmuara ose me forma që ngjajnë me puplat. Çdo varietet ka kërkesa paksa të ndryshme për hapësirën dhe kohën e zhvillimit deri në pjekuri. Ti duhet të lexosh me kujdes etiketat e farave për të kuptuar karakteristikat e secilës prej tyre.

Koha më e mirë për të filluar me mbjelljen e farave është zakonisht mesi i verës, rreth korrikut ose gushtit. Kjo lejon që bima të zhvillohet mjaftueshëm përpara se të vijnë ngricat e para të vjeshtës. Nëse i mbjell shumë herët, ato mund të rriten shumë dhe të humbasin formën e tyre kompakte. Nëse i mbjell shumë vonë, nuk do të kenë kohë të mjaftueshme për të formuar rozetën e tyre karakteristike.

Substrati i mbjelljes duhet të jetë i imët, i ajrosur dhe i sterilizuar për të shmangur sëmundjet e hershme. Mund të përdorësh një përzierje të gatshme për farëra ose ta krijosh vetë duke përdorur torfë dhe perlit. Farat e lakrës dekorative kanë nevojë për një mjedis që ruan lagështinë por nuk mbetet i qullët. Përgatitja e mirë e tokës në fazën fillestare garanton një përqindje të lartë të mbirjes.

Procesi i mbjelljes së farave dhe kujdesi fillestar

Kur fillon të mbjellësh farat, duhet t’i vendosësh ato në një thellësi shumë të vogël, pothuajse në sipërfaqe. Farat e kësaj bime kanë nevojë për dritë për të stimuluar procesin e germimit në mënyrë efektive. Mjafton t’i shtypësh lehtë mbi tokën e lagur pa i mbuluar me një shtresë të trashë dherash. Kjo është një pikë ku shumë fillestarë gabojnë duke i mbuluar farat shumë thellë.

Temperatura e mjedisit ku do të qëndrojnë vazot me farëra duhet të jetë rreth njëzet gradë Celsius. Në kushte të tilla, lakrat dekorative zakonisht mbin brenda pesë deri në dhjetë ditëve të para. Ti duhet të sigurohesh që toka të mbetet vazhdimisht e lagësht, por jo e përmbytur me ujë. Përdorimi i një spërkatësi me ujë të vakët është metoda më e mirë për këtë fazë.

Sapo të shfaqen gjethet e para të vërteta, duhet të rritësh sasinë e dritës që marrin fidanët. Nëse drita është e pamjaftueshme, fidanët do të zgjaten dhe do të bëhen të dobët e të paqëndrueshëm. Mund t’i vendosësh në një dritare me shumë dritë ose të përdorësh ndriçim artificial për kopshtari. Një fidan i fortë ka një kërcell të shkurtër dhe gjethe të shëndetshme me ngjyrë të gjelbër të errët.

Hollimi i fidanëve është i domosdoshëm nëse ke mbjellë shumë fara në një hapësirë të vogël. Duhet të lësh vetëm bimët më të forta dhe të heqësh ato që duken më të dobëta ose të deformuara. Kjo i jep mundësi bimëve të mbetura të kenë më shumë hapësirë për rrënjët dhe ushqimin. Mos u trego i dhimbshëm në këtë proces, pasi dendësia e madhe shkakton sëmundje dhe rritje të dobët.

Trasplantimi i fidanëve në vendin e përhershëm

Kur fidanët kanë arritur një madhësi prej rreth dhjetë centimetrash, është koha për t’i zhvendosur në kopsht. Ky proces duhet bërë me shumë kujdes për të mos dëmtuar sistemin delikat të rrënjëve të reja. Zgjidh një ditë të vrenjtur ose bëje trasplantimin në orët e vona të pasdites për të reduktuar stresin. Dielli i fortë menjëherë pas mbjelljes mund të shkaktojë tharjen e parakohshme të fidanit.

Hapësira midis bimëve duhet të jetë të paktën tridhjetë deri në dyzet centimetra, varësisht nga varieteti. Lakra dekorative ka nevojë për hapësirë që gjethet e saj të hapen plotësisht pa u shtypur nga fqinji. Nëse i mbjell shumë afër, qarkullimi i ajrit do të jetë i dobët dhe rreziku i sëmundjeve do të rritet. Një planifikim i mirë i distancave krijon një pamje të rregullt dhe profesionale në kopsht.

Gjatë mbjelljes në tokë, sigurohu që ta vendosësh fidanin deri në nivelin e gjetheve të para të poshtme. Kjo ndihmon në stabilizimin e bimës dhe nxit rritjen e rrënjëve shtesë përgjatë kërcellit të mbuluar. Shtype tokën lehtë rreth bazës për të hequr xhepat e ajrit që mund të thajnë rrënjët. Ujitja e menjëhershme pas trasplantimit është jetike për të ndihmuar bimën të ambientohet.

Nëse planifikon t’i rritësh në vazo, zgjidh enë me vrima kullimi të mjaftueshme dhe madhësi të përshtatshme. Një vazo shumë e vogël do të kufizojë rritjen e bimës dhe do të kërkojë ujitje shumë të shpeshtë. Përdor një substrat cilësor për vazo që mban lagështinë por që është i pasur me lëndë ushqyese. Lakrat dekorative duken shkëlqyeshëm në kompozime me bimë të tjera vjeshtore si krizantemat.

Shumëzimi i lakrës dekorative me metoda të tjera

Edhe pse shumëzimi me fara është metoda më e zakonshme, ekzistojnë edhe mënyra të tjera eksperimentale. Shumëzimi përmes rrënjosjes së kërcellit është i mundur, por kërkon kushte laboratorike ose përvojë të madhe. Kjo metodë përdoret rrallë nga kopshtarët amatorë për shkak të shkallës së lartë të dështimit. Megjithatë, për qëllime profesionale, kjo mund të sigurojë ruajtjen e karakteristikave të sakta të një bime mëmë.

Mbledhja e farave nga bimët e tua është një mënyrë tjetër për të vazhduar ciklin vitin e ardhshëm. Duhet të lësh bimën të lulëzojë në pranverë dhe të presësh derisa bishtajat e farave të thahen plotësisht. Ki parasysh se nëse ke disa varietete, ato mund të kryqëzohen dhe rezultati mund të jetë i ndryshëm. Ky proces kërkon durim pasi bima do të humbasë pamjen e saj të bukur gjatë lulëzimit.

Ruajtja e farave të mbledhura duhet bërë në një vend të freskët, të thatë dhe të errët. Mund të përdorësh zarfe letre ose vazo qelqi me mbyllje hermetike për të ruajtur vitalitetin e tyre. Mos harro të vendosësh etiketa me emrin e varietetit dhe datën e mbledhjes në çdo paketim. Farat e ruajtura mirë mund të kenë një shkallë të lartë mbirjeje edhe pas dy apo tre vitesh.

Blerja e fidanëve të gatshëm nga fidanishtet është gjithashtu një opsion i mirë nëse nuk ke kohë për farat. Kur zgjedh fidanë, kërko ato që kanë kërcell të trashë dhe nuk kanë shenja të dëmtuesve. Evito bimët që kanë filluar të zverdhen ose që janë shumë të rritura për vazon ku ndodhen. Fidanët e shëndetshëm dhe të rinj do të ambientohen shumë më shpejt në kopshtin tënd të ri.