Dimërimi i lakrës së kuqe përfshin të gjitha masat që duhen ndërmarrë për të mbrojtur bimën nga temperaturat negative dhe për të ruajtur produktin pas vjeljes. Megjithëse kjo kulturë është mjaft rezistente ndaj të ftohtit, ngricat e forta dhe të zgjatura mund të dëmtojnë strukturën e gjetheve. Nëse dëshiron të kesh lakër të freskët edhe në mes të dimrit, duhet të përgatitësh një strategji mbrojtjeje të mirëmenduar. Menaxhimi i duhur i periudhës së dimrit të lejon të zgjatësh sezonin e konsumit dhe të ruash vlerat ushqimore të produktit.

Lakra e kuqe
Brassica oleracea var. capitata f. rubra
Kujdes mesatar
Mesdheu / Evropë
Perime (Dyvjeçare)
Mjedisi dhe Klima
Nevoja për dritë
Diell i plotë
Nevoja për ujë
Lartë (Ujitje e rregullt)
Lagështia
Mesatare (60-70%)
Temperatura
Freskët (15-20°C)
Toleranca ndaj ngricës
Rezistent (-5°C)
Dimërimi
Jashtë (rezistent)
Rritja dhe Lulëzimi
Lartësia
30-50 cm
Gjerësia
40-60 cm
Rritja
Mesatar
Krasitja
Asnjë (vetëm vjelje)
Kalendari i lulëzimit
Maj - Qershor
J
S
M
P
M
Q
K
G
S
T
N
D
Toka dhe Mbjellja
Kërkesat e tokës
Argjilor, i pasur me lëndë ushqyese
pH i tokës
Neutral deri në alkalik (6.5-7.5)
Nevoja për lëndë ushqyese
Lartë (çdo 3 javë)
Vendndodhja ideale
Kopsht perimesh me diell
Veçoritë dhe Shëndeti
Vlera dekorative
Ulët (folie e purpurt)
Gjethet
Gjethe të purpurta, dyllore
Aroma
Asnjë
Toksiciteti
Jo-toksike (E ngrënshme)
Dëmtuesit
Tenja e lakrës, afidet
Shumimi
Farat

Përgatitja për temperaturat e ulëta

Sapo të vijnë shenjat e para të dimrit, ti duhet të kontrollosh gjendjen e bimëve që janë ende në fushë. Lakra e kuqe mund të përballojë ngrica të lehta, por temperaturat nën minus pesë gradë celsius fillojnë të bëhen të rrezikshme. Ti duhet të sigurohesh që bimët të kenë pasur një rritje të shëndetshme gjatë vjeshtës për të pasur rezistencë maksimale. Një bimë e ushqyer mirë me kalium ka mure qelizore më të forta që i rezistojnë ngrirjes së brendshme.

Nëse parashikohen ngrica të forta, mund të përdorësh mbulesa speciale mbrojtëse si agrotekstilet për të mbuluar bimët. Ti duhet t’i vendosësh këto mbulesa përpara se të perëndojë dielli për të mbajtur ngrohtësinë e mbetur të tokës. Mbulesat duhet të jenë të fiksuara mirë në tokë për të mos u larguar nga erërat e forta të dimrit. Ky veprim krijon një mikroklimë më të ngrohtë që mbron gjethet e jashtme nga djegia prej të ftohtit.

Ujitja e tokës përpara një ngrice të paralajmëruar mund të ndihmojë në mbrojtjen e rrënjëve të bimës. Ti duhet të dish se toka e lagur mban më shumë nxehtësi sesa toka e thatë, duke vepruar si një rezervuar termik. Kujdesu që uji të mos prekë gjethet sepse lagështia mbi to mund të shndërrohet në akull dëmtues. Një rrënjë e mbrojtur mirë lejon bimën të rikuperohet shpejt sapo temperaturat të rriten përsëri mbi zero.

Shtimi i një shtrese të trashë mulchi organik rreth bazës së bimës shërben si izolator termik për dherat. Ti mund të përdorësh gjethe të thata ose kashtë për të krijuar këtë barrierë mbrojtëse kundër ngrirjes së thellë të tokës. Ky proces parandalon gjithashtu lëvizjen e bimës për shkak të cikleve të ngrirjes dhe shkrirjes së dherave. Mbrojtja e sistemit rrënjor është jetike për mbijetesën e lakrës së kuqe gjatë muajve më të ashpër.

Mbrojtja e bimëve në fushë të hapur

Në zonat me dimër të butë, lakra e kuqe mund të lihet në fushë dhe të vjelet gradualisht sipas nevojës. Ti duhet të zgjedhësh varietete specifike dimërore që janë krijuar pikërisht për këtë lloj kultivimi afatgjatë. Këto varietete kanë gjethe më të trasha dhe një shtresë dylli më të dendur që i mbron nga lagështia e dimrit. Vëzhgo bimët rregullisht për të parë nëse kafshët e egra si lepujt po i përdorin ato si ushqim.

Gjatë ditëve me diell në dimër, sigurohu që bimët të marrin sa më shumë dritë të jetë e mundur. Ti duhet të heqësh borën e rëndë nga gjethet nëse ajo rrezikon të thyejë kërcellin ose të mbytë bimën. Një shtresë e hollë bore mund të veprojë si izolator, por bora e ngjeshur dhe e ngrirë është e dëmshme. Kujdesi i vazhdueshëm në fushë kërkon vullnet, por të shpërblen me perime të freskëta në janar.

Nëse vëren se kokat fillojnë të plasariten për shkak të ngricave, duhet t’i vjelësh ato menjëherë pa pritur më gjatë. Ti duhet të heqësh gjethet e dëmtuara nga i ftohti për të parandaluar kalbjen që mund të depërtojë në brendësi. Kokat e vjelura në këtë gjendje duhet të konsumohen sa më shpejt pasi nuk janë të përshtatshme për ruajtje. Një vlerësim i saktë i gjendjes së bimëve të ndihmon të minimizosh humbjet në kopshtin tënd.

Erërat e ftohta të veriut mund të thajnë gjethet e lakrës edhe nëse temperaturat nuk janë shumë të ulëta. Ti mund të ndërtosh gardhe mbrojtëse të përkohshme ose të përdorësh thasë për të thyer hovin e erës së fortë. Mbrojtja nga era redukton humbjen e lagështisë përmes gjetheve dhe mbron bimën nga stresi mekanik. Një kopsht i mbrojtur mirë fizikisht është një kopsht që lulëzon edhe në kushte të vështira atmosferike.

Ruajtja e lakrës pas vjeljes në dimër

Për ruajtje afatgjatë, lakra e kuqe duhet të vjelet përpara se të fillojnë ngricat e vërteta dhe të forta të dimrit. Ti duhet të zgjedhësh kokat më të forta dhe më të shëndetshme, duke shmangur ato që kanë shenja dëmtimi apo sëmundjeje. Lëri disa gjethe të jashtme mbrojtëse dhe mos e prish shtresën e dyllit natyral që mbulon kokën. Pastërtia gjatë vjeljes është e rëndësishme për të shmangur futjen e patogjenëve në ambientin e ruajtjes.

Ambienti ideal për ruajtjen e lakrës është një bodrum i freskët, i errët dhe me lagështi të lartë të ajrit. Ti duhet të mbash temperaturën sa më afër zero gradë celsius, por pa lejuar që produkti të ngrijë. Vendosi kokat në rafte druri ose në arka të ajrosura mirë, pa i ngjeshur ato me njëra-tjetrën. Qarkullimi i ajrit është i nevojshëm për të parandaluar grumbullimin e lagështisë që shkakton kalbjen e shpejtë.

Kontrollo kokat e ruajtura të paktën një herë në javë për të identifikuar ndonjë shenjë prishjeje të mundshme. Ti duhet të largosh menjëherë çdo kokë që tregon shenja zbutjeje ose njolla të errëta në gjethe. Një kokë e kalbur mund të infektojë shpejt të gjitha kokat e tjera që ndodhen pranë saj në depo. Ruajtja e suksesshme kërkon vëmendje dhe disiplinë gjatë gjithë muajve të ftohtë të vitit.

Nëse nuk ke bodrum, mund të përdorësh teknikën e gropave të ruajtjes në tokë, e cila është një metodë tradicionale efikase. Ti duhet të hapësh një gropë, ta shtrosh me kashtë, të vendosësh lakrat dhe t’i mbulosh me një shtresë tjetër kashte dhe dheu. Kjo metodë ruan një temperaturë konstante dhe lagështi të mjaftueshme për muaj të tërë rresht. Është një zgjidhje e shkëlqyer për kultivuesit që duan të përdorin energjinë e natyrës për ruajtjen e ushqimit.

Menaxhimi i lagështisë gjatë dimrit

Lagështia e lartë në depo është e domosdoshme që lakra e kuqe të mos humbasë ujin dhe të mos vyshket. Ti duhet të synosh një lagështi relative prej rreth nëntëdhjetë deri në nëntëdhjetë e pesë për qind në ambientin tënd. Nëse ajri është shumë i thatë, kokat do të bëhen të buta dhe do të humbasin kërcitjen e tyre karakteristike. Ti mund të spërkasësh dyshemenë me pak ujë ose të vendosësh enë me ujë për të rritur lagështinë.

Nga ana tjetër, lagështia e tepërt e kombinuar me mungesën e ajrosjes mund të nxisë zhvillimin e kërpudhave. Ti duhet të gjesh ekuilibrin e duhur duke hapur dritaret ose derën e bodrumit gjatë ditëve të freskëta. Ajrosja ndihmon gjithashtu në largimin e gazit etilen që bimët prodhojnë natyrshëm dhe që përshpejton pjekjen. Një menaxhim profesional i atmosferës së ruajtjes garanton një produkt cilësor edhe pas tre muajsh.

Lakra e kuqe nuk duhet të ruhet pranë frutave si mollët apo dardhat që prodhojnë shumë gaz etilen. Ti duhet t’i mbash perimet e familjes së lakrës të ndara për të parandaluar zverdhen e parakohshme të gjetheve. Organizimi i duhur i depos sate kursen humbjet dhe siguron që çdo produkt të ketë jetëgjatësi maksimale. Njohja e këtyre detajeve teknike bën dallimin midis një kopshtari amator dhe një profesionisti të vërtetë.

Në fund të dimrit, ndërsa temperaturat fillojnë të rriten, bëhu gati të përdorësh kokat e mbetura sa më shpejt. Ti do të vëresh se bima fillon të ndjejë ardhjen e pranverës dhe cilësia e saj mund të fillojë të bjerë. Shfrytëzo çdo kokë lakre që ke ruajtur me kaq shumë kujdes dhe përkushtim gjatë gjithë sezonit të ftohtë. Dimërimi i suksesshëm është kurora e gjithë ciklit të kultivimit të lakrës së kuqe në kopshtin tënd.