Bredhi kilian ka rezistencë të mirë ndaj të ftohtit, por kjo nuk do të thotë se çdo ekzemplar mund të lihet pa mbrojtje në çdo klimë. Fidanët e rinj, bimët në vazo dhe pemët e mbjella vonë janë shumë më të ndjeshme se pemët e rrënjosura. Dëmet e dimrit shkaktohen jo vetëm nga temperatura e ulët, por edhe nga era, dielli, toka e ngrirë dhe lagështia e tepërt. Përgatitja e saktë fillon që në fund të verës dhe vazhdon deri në rikthimin e temperaturave të qëndrueshme të pranverës.
Përgatitja para fillimit të dimrit
Nga fundi i verës, shmang plehrat me përmbajtje të lartë azoti. Ato nxisin filiza të rinj që nuk arrijnë të forcohen përpara ngricave. Rritja e ngadaltë dhe pjekja e indeve përmirësojnë rezistencën natyrore të pemës. Plehërimi i vonë mund ta bëjë kurorën më të ndjeshme edhe në një dimër mesatar.
Në vjeshtë të thatë, ujite pemën mirë përpara ngrirjes së tokës. Një sistem rrënjor me lagështi të mjaftueshme e përballon më mirë tharjen dimërore. Megjithatë, toka nuk duhet të mbetet e mbushur me ujë. Kullimi i mirë është po aq i rëndësishëm në dimër sa në verë.
Rifresko shtresën organike mbi zonën e rrënjëve, duke ruajtur një trashësi të moderuar. Kjo shtresë zbut ndryshimet e temperaturës dhe ngadalëson ngrirjen e thellë. Mos e grumbullo materialin rreth trungut, sepse lagështia e vazhdueshme dëmton lëvoren. Lëre qafën e rrënjës të dukshme dhe të ajrosur.
Kontrollo mbështetëset dhe lidhjet e fidanëve përpara stuhive dimërore. Një lidhje e ngushtë mund të presë lëvoren kur trungu lëviz. Përdor material të butë dhe siguro hapësirë për trashjen e trungut. Mbështetja duhet të stabilizojë topin rrënjor pa e bllokuar plotësisht lëvizjen natyrore.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mbrojtja e pemëve të reja në tokë
Fidanët e rinj mund të mbrohen me një ekran të ajrosur kundër erës së ftohtë. Materiali duhet të lejojë kalimin e ajrit dhe të mos mbështillet fort mbi gjethet e mprehta. Një strukturë e thjeshtë rreth bimës është më e sigurt se kontakti i vazhdueshëm me kurorën. Plastika e mbyllur nuk rekomandohet, sepse grumbullon lagështi dhe nxehet në ditët me diell.
Dielli dimëror mund të shkaktojë humbje uji nga gjethet, ndërsa rrënjët në tokë të ngrirë nuk funksionojnë plotësisht. Një ekran i vendosur në anën jugore ose nga drejtimi i erës mund ta zvogëlojë stresin. Mbrojtja është veçanërisht e dobishme në vende të hapura. Ajo duhet të jetë e qëndrueshme, por të mos pengojë qarkullimin e ajrit.
Dëbora e lehtë mund të izolojë tokën, por dëbora e rëndë dhe e lagësht mund të përkulë degët. Mos i godit degët e ngrira, sepse ato thyhen më lehtë. Largo dëborën me lëvizje të buta nga poshtë lart vetëm kur pesha bëhet e rrezikshme. Në shumë raste, është më mirë ta lësh të shkrijë natyrshëm.
Pas një ngrice të fortë, mos krasit menjëherë pjesët e nxira. Dëmtimi real bëhet i dukshëm vetëm kur fillon rritja e pranverës. Disa inde që duken të dëmtuara mund të mbeten funksionale. Prit derisa të dallosh qartë pjesën e vdekur nga ajo e gjallë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Dimërimi i bimëve në vazo
Rrënjët në vazo janë shumë më të ekspozuara ndaj ngricës se rrënjët në tokë. Ena mund të ngrijë nga të gjitha anët dhe temperatura e substratit bie shpejt. Vendose vazon pranë një muri të mbrojtur, por jo në një hapësirë të ngrohtë dhe të errët. Bredhi kilian ka nevojë për dritë dhe ajër të freskët edhe gjatë dimrit.
Mbështille enën me material izolues që nuk pengon kullimin. Mund të përdorësh shtresa natyrore ose mbështjellës izolues rreth anëve, duke lënë vrimat e poshtme të hapura. Ngrije vazon pak nga toka që uji të largohet lirshëm. Kontakti i drejtpërdrejtë me një sipërfaqe të ngrirë rrit humbjen e nxehtësisë.
Ujitja gjatë dimrit duhet të jetë e kufizuar, por nuk duhet ndërprerë plotësisht. Kontrollo substratin gjatë periudhave pa ngricë dhe ujit vetëm kur fillon të thahet. Mos lër ujë në pjatë ose në mbështjellësin izolues. Rrënjët e ftohta dhe të lagura janë shumë të ndjeshme ndaj kalbëzimit.
Në klimë shumë të ftohtë, vazoja mund të vendoset në një hapësirë të ndriçuar, të freskët dhe pa ngricë të fortë. Temperatura nuk duhet të jetë aq e lartë sa të nxisë rritje të dobët dimërore. Ajrosja është e rëndësishme për të parandaluar mykun dhe dëmtuesit. Kalimi në ambient të mbrojtur duhet bërë gradualisht.
Kujdesi në fund të dimrit dhe në pranverë
Mos e hiq mbrojtjen në ditën e parë të ngrohtë. Temperaturat e pranverës mund të ndryshojnë shpejt dhe ngricat e vona dëmtojnë rritjen e re. Hape mbrojtjen gradualisht për të rritur ajrosjen dhe ekspozimin ndaj dritës. Kjo e ndihmon bimën të përshtatet pa tronditje.
Kontrollo tokën sapo të fillojë shkrirja. Nëse uji qëndron rreth rrënjëve, krijo kanale të përkohshme largimi pa dëmtuar sistemin rrënjor. Toka e ngrirë në thellësi mund të pengojë kullimin edhe kur sipërfaqja duket e butë. Mos puno tokën rëndë derisa struktura të jetë stabilizuar.
Shiko majën udhëheqëse dhe degët pas rrezikut kryesor të ngricës. Pjesët e gjalla zakonisht ruajnë elasticitet dhe ind të shëndetshëm nën sipërfaqe. Degët krejtësisht të thata mund të hiqen me mjete të pastra. Mos e ndrysho formën natyrore duke prerë pjesë që mund të rikuperohen.
Rifillo ujitjen normale sipas lagështisë së tokës dhe jo vetëm sipas kalendarit. Plehërimi duhet të presë derisa rrënjët të jenë aktive dhe të shfaqet rritje e shëndetshme. Një pemë e dëmtuar nga dimri nuk duhet stimuluar me doza të larta plehu. Rimëkëmbja e ngadaltë dhe e qëndrueshme është më e sigurt se rritja e sforcuar.