Mbjellja dhe shumimi i bredhit kilian në kushte kopshti

Mbjellja e bredhit kilian duhet planifikuar me shumë kujdes, sepse një fidan i vogël mund të shndërrohet në një pemë të madhe me kurorë të gjerë. Zgjedhja e vendit, përgatitja e tokës dhe ruajtja e rrënjëve ndikojnë drejtpërdrejt në mbijetesën e tij. Shumimi është i mundur kryesisht me fara, por kërkon material të freskët dhe durim. Me një teknikë të saktë, mund të krijosh një bimë të fortë që përshtatet gradualisht me kushtet e kopshtit.

Koha dhe vendi i mbjelljes

Koha më e përshtatshme për mbjellje është pranvera, pasi të ketë kaluar rreziku i ngricave të forta. Në rajone me vjeshtë të gjatë dhe dimër të butë, mbjellja mund të bëhet edhe në fillim të vjeshtës. Fidani duhet të ketë kohë të zhvillojë rrënjë të reja përpara motit ekstrem. Shmang mbjelljen gjatë vapës, thatësirës ose kur toka është e ngrirë.

Zgjidh një vend me dritë të mirë dhe hapësirë të mjaftueshme për kurorën e ardhshme. Mos e vendos pranë themeleve, linjave elektrike ose pemëve që do ta hijëzojnë plotësisht. Distanca duhet llogaritur sipas përmasave të pemës së rritur dhe jo sipas madhësisë së fidanit. Korrigjimi i një vendimi të gabuar bëhet shumë i vështirë pasi rrënjët forcohen.

Toka duhet të kullojë mirë edhe pas reshjeve të vazhdueshme. Nëse uji qëndron në sipërfaqe për shumë orë, vendi nuk është i përshtatshëm pa ndërhyrje për përmirësimin e kullimit. Një terren pak i ngritur është më i sigurt se një gropë natyrore. Rrënjët e bredhit kilian janë të ndjeshme ndaj mungesës së oksigjenit në tokë të tejngopur.

Para mbjelljes, ujite mirë fidanin në enën e tij. Një top rrënjor i lagësht qëndron më kompakt dhe dëmtohet më pak gjatë nxjerrjes. Mos e tërhiq bimën nga trungu, por mbështete enën dhe çliro rrënjët me kujdes. Gjethet janë të mprehta, ndaj përdor doreza të trasha dhe veshje mbrojtëse.

Përgatitja e gropës dhe vendosja e fidanit

Gropa duhet të jetë afërsisht dy herë më e gjerë se topi rrënjor, por jo shumë më e thellë. Fundi i gropës duhet të jetë i fortë mjaftueshëm që fidani të mos ulet pas mbjelljes. Qafa e rrënjës duhet të mbetet në të njëjtin nivel me tokën përreth. Mbjellja tepër e thellë kufizon ajrosjen dhe favorizon kalbëzimin e bazës.

Liro faqet e gropës kur toka është e ngjeshur ose e lëmuar nga lopata. Rrënjët e reja e kanë më të lehtë të depërtojnë në një sipërfaqe të ashpër. Përdor kryesisht tokën e nxjerrë për mbushje, duke e përmirësuar me një sasi të moderuar komposti. Një përzierje tepër e pasur mund t’i mbajë rrënjët brenda gropës dhe të vonojë përhapjen e tyre.

Nëse rrënjët janë rrotulluar rreth topit, liroji me shumë kujdes përpara vendosjes. Rrënjët e trasha nuk duhen shqyer ose shkurtuar pa nevojë. Vendose fidanin drejt dhe kontrolloje nga disa kënde përpara se të mbushësh gropën. Një trung i anuar korrigjohet vështirë pasi toka të jetë ngjeshur dhe ujitur.

Mbush gropën gradualisht dhe shtyp tokën lehtë me duar, pa e ngjeshur fort me këmbë. Ujit gjatë procesit që boshllëqet e mëdha të ajrit të mbyllen natyrshëm. Pas mbjelljes, krijo një zonë të cekët ujitjeje rreth topit rrënjor. Përfundo me një shtresë organike, por lëre bazën e trungut të lirë.

Shumimi me fara

Farat e bredhit kilian e humbin aftësinë mbirëse relativisht shpejt, ndaj duhen mbjellë sa më të freskëta. Zgjidh fara të plota, të rënda dhe pa shenja myku ose tharjeje të skajshme. Materiali i vjetër mund të duket normal nga jashtë, por embrioni mund të ketë humbur gjallërinë. Ruajtja e gjatë në temperaturë të lartë ul ndjeshëm suksesin.

Para mbjelljes, farat mund të zhyten në ujë për rreth një ditë. Farat që mbeten të forta dhe të rënda zakonisht kanë mundësi më të mira për mbirje. Përdor një substrat të ajrosur, të pastër dhe me kullim të mirë. Përzierja duhet të mbajë lagështi pa u ngjeshur rreth farës.

Vendose farën me majën poshtë ose pak të pjerrët dhe mos e gropos shumë thellë. Një pjesë e sipërme mund të mbetet pranë nivelit të substratit, në varësi të madhësisë së farës. Ena duhet të jetë mjaft e thellë, sepse rrënja fillestare zhvillohet shpejt në drejtim vertikal. Vazot e cekëta mund ta deformojnë rrënjën dhe ta vështirësojnë transplantimin.

Mbaje substratin njëtrajtësisht të lagësht dhe në temperaturë të moderuar. Mbirja mund të jetë e ngadaltë dhe jo të gjitha farat reagojnë në të njëjtën kohë. Mos e hap vazhdimisht substratin për të kontrolluar farën, sepse rrënja e re thyhet lehtë. Ajrosja e mirë dhe pastërtia ndihmojnë në parandalimin e mykut.

Kujdesi për fidanët dhe metodat e tjera të shumimit

Fidanët e rinj kanë nevojë për dritë të bollshme, por duhen mbrojtur nga dielli përvëlues i mesditës. Substrati duhet të jetë i lagësht në mënyrë të qëndrueshme, pa qëndrim uji në pjatën e vazos. Rrënjët e reja janë shumë të ndjeshme ndaj tepricës së ujit. Një enë me vrima të mëdha kullimi është e domosdoshme.

Transplantimi duhet bërë vetëm kur fidani ka krijuar një sistem rrënjor që mban substratin së bashku. Mos i pastro rrënjët nga toka dhe mos i shpërnda me forcë. Kaloje bimën në një enë pak më të madhe, duke ruajtur të njëjtin nivel mbjelljeje. Një vazo tepër e madhe qëndron e lagësht për shumë kohë dhe rrit rrezikun e kalbëzimit.

Shumimi me copa është i vështirë dhe rezultatet janë të paqëndrueshme. Vetëm pjesët vertikale të përshtatshme mund të prodhojnë bimë me formë normale të drejtë. Copat e marra nga degët anësore priren të ruajnë një mënyrë rritjeje horizontale. Për këtë arsye, kjo metodë përdoret më shumë në kushte profesionale.

Shartimi është gjithashtu një teknikë e specializuar dhe kërkon nënshartesë të përshtatshme. Për kopshtarin e zakonshëm, shumimi me farë është rruga më praktike dhe natyrore. Megjithatë, duhet pranuar se rritja do të jetë e ngadaltë dhe karakteristikat mund të ndryshojnë ndërmjet fidanëve. Durimi, higjiena dhe mbrojtja e rrënjëve janë faktorët kryesorë të suksesit.