Dimërimi i aguliçes së mbrëmjes me sepale të kuqërremta

Aguliçja e mbrëmjes me sepale të kuqërremta është mjaft e qëndrueshme ndaj të ftohtit kur rritet në tokë të kulluar dhe ka formuar një rozetë të fortë. Gjatë dimrit, pjesa mbi tokë e bimëve që kanë lulëzuar mund të thahet plotësisht, ndërsa rozetat e reja vazhdojnë ciklin e tyre. Problemet dimërore shkaktohen më shpesh nga lagështia e ndenjur dhe ngrirja e përsëritur e tokës sesa nga temperaturat e ulëta në vetvete. Përgatitja e kujdesshme në vjeshtë ndihmon që rrënjët dhe kurora të kalojnë sezonin e ftohtë pa dëmtime serioze.

Përgatitja e bimës në fund të sezonit

Pas përfundimit të lulëzimit, kërcellet fillojnë të thahen dhe kapsulat e farave piqen. Nëse dëshiron shumim natyror, mund të lësh disa kapsula deri sa të shpërndajnë farat. Pjesa tjetër mund të pritet për të shmangur mbirjen e tepërt në pranverë. Prerja bëhet me vegël të pastër, duke mos dëmtuar rozetat e reja pranë bazës.

Kërcellet e thata mund të lihen edhe gjatë një pjese të dimrit. Ato ofrojnë strehë për insekte të dobishme dhe krijojnë strukturë dekorative në kopsht. Në zona me erë të fortë, kërcellet e gjata mund të thyhen dhe të dëmtojnë rozetat përreth. Në këtë rast është më praktike t’i presësh në një lartësi të ulët pas pjekjes së farave.

Gjethet e sëmura, të kalbura ose të mbuluara me njolla duhet të largohen përpara dimrit. Materiali i infektuar mund të ruajë spore dhe ta rikthejë sëmundjen në pranverë. Gjethet e shëndetshme të rozetës nuk duhet të priten, sepse vazhdojnë të ushqejnë rrënjën në ditët e buta. Pastrimi duhet të jetë selektiv dhe jo një heqje e plotë e gjithë gjelbërimit.

Në fund të vjeshtës, ujitja zvogëlohet sipas temperaturës dhe reshjeve. Bima nuk duhet të hyjë në dimër në tokë krejtësisht të thatë, por as në një zonë të mbingopur me ujë. Një ujitje e thellë para ngrirjes mund të jetë e dobishme vetëm kur vjeshta ka qenë jashtëzakonisht e thatë. Në tokë të lagësht nga reshjet, ujitja shtesë duhet shmangur.

Mbrojtja e rozetës dhe rrënjëve

Një shtresë e hollë mulçi mund të stabilizojë temperaturën rreth rrënjëve. Materiali duhet të jetë i ajrosur, si gjethe të thata të copëtuara ose kompost i pjekur. Mulçi vendoset rreth rozetës, por nuk duhet të mbulojë qendrën e saj. Qendra e mbuluar dhe e lagur mund të kalbet gjatë periudhave të buta të dimrit.

Në zona me dimra të ashpër dhe pak dëborë, mbrojtja e lehtë është veçanërisht e dobishme. Dëbora vepron si izolues, ndërsa toka e pambuluar përjeton ndryshime më të forta të temperaturës. Degët e holla të bimëve halore mund të vendosen lirshëm mbi zonë për të zvogëluar ekspozimin. Ato hiqen gradualisht në pranverë sapo temperaturat të stabilizohen.

Toka që ngrin dhe shkrihet vazhdimisht mund t’i ngrejë rozetat e reja mbi sipërfaqe. Në pranverë duhet kontrolluar nëse rrënjët janë ekspozuar. Bima mund të shtypet butësisht përsëri në tokë dhe zona të mbushet me pak dhe të lirshëm. Ky veprim bëhet kur toka nuk është e ngrirë dhe nuk është tepër e lagur.

Në një shpat ose shtrat të ngritur, kullimi dimëror zakonisht është më i mirë. Në sipërfaqe të sheshtë me tokë argjilore, uji mund të grumbullohet rreth kurorës. Një kanal i cekët për largimin e ujit mund të parandalojë humbjen e bimës. Ndryshimi i kullimit është më i rëndësishëm se një mbulesë e trashë izoluese.

Dimërimi i bimëve në vazo

Bimët në vazo janë më të ekspozuara ndaj ngrirjes, sepse rrënjët rrethohen nga një shtresë e kufizuar substrati. Ena duhet zhvendosur pranë një muri të mbrojtur nga erërat e ftohta. Nuk është e nevojshme ta vendosësh bimën në një ambient të ngrohtë. Një vend i freskët dhe i ndriçuar dobët është më i përshtatshëm se një dhomë e ngrohtë.

Vazoja mund të mbështillet me material izolues që nuk thith shumë ujë. Edhe pjesa e poshtme duhet të izolohet nga betoni i ftohtë, duke e vendosur enën mbi dru ose material tjetër mbrojtës. Vrimat e kullimit duhet të mbeten të hapura gjatë gjithë dimrit. Një enë pa kullim të lirë mund të mbushet me ujë dhe të dëmtojë rrënjët gjatë ngrirjes.

Ujitja e vazove vazhdon shumë rrallë gjatë dimrit. Substrati kontrollohet në ditët pa ngricë dhe laget vetëm kur është tharë dukshëm. Sasia duhet të jetë e moderuar dhe uji nuk duhet të mbetet në pjatëz. Një bimë në pushim konsumon shumë më pak ujë se gjatë rritjes aktive.

Në pranverë, vazoja nuk duhet ekspozuar menjëherë ndaj diellit të fortë nëse ka dimëruar në një vend të mbrojtur. Kalimi gradual parandalon stresin dhe djegien e gjetheve të reja. Në të njëjtën kohë duhet kontrolluar gjendja e substratit dhe hapësira e rrënjëve. Nëse rrënjët kanë mbushur enën, rimbjellja bëhet përpara se rritja e shpejtë të fillojë.

Kujdesi në fund të dimrit dhe pranverën e hershme

Në fund të dimrit mund të shfaqen gjethe të zverdhura ose të dëmtuara nga ngrica. Ato nuk duhet të hiqen gjatë një periudhe shumë të ftohtë, sepse ende ofrojnë pak mbrojtje për qendrën e rozetës. Pas stabilizimit të motit, gjethet e dëmtuara mund të priten pranë bazës. Prerja e pastër e ndihmon bimën të ajroset dhe të zhvillojë gjethe të reja.

Mulçi dimëror hiqet gradualisht, jo menjëherë pas ditës së parë të ngrohtë. Netët me ngricë mund të rikthehen dhe të dëmtojnë rritjen e sapozgjuar. Një pjesë e materialit mund të lihet pranë bimës dhe të vendoset përsëri kur parashikohet ulje e temperaturës. Pasi rreziku kryesor të kalojë, qendra e rozetës duhet të mbetet e lirë.

Plehërimi nuk duhet filluar shumë herët, sepse mund të nxisë rritje të butë përpara përfundimit të ngricave. Një shtresë e hollë komposti mund të shpërndahet kur toka të jetë ngrohur dhe rritja të ketë filluar. Plehu mineral përdoret vetëm nëse bima tregon dobësi dhe toka është e varfër. Ushqimi i tepërt pranveror prodhon kërcell më pak rezistent ndaj erës.

Kontrolli i kullimit duhet bërë pas shkrirjes së dëborës ose pas shirave të parë të fortë. Nëse uji qëndron rreth rozetës, duhet larguar sa më shpejt. Një bimë që ka humbur të gjitha gjethet nuk është domosdoshmërisht e vdekur, pasi rrënja mund të jetë ende e gjallë. Duhet të presësh shfaqjen e rritjes së re përpara se ta heqësh përfundimisht nga shtrati.