Mbjellja dhe shumimi i triliumit të kuqërremtë

Mbjellja e triliumit të kuqërremtë kërkon më shumë kujdes sesa mbjellja e shumicës së bimëve të zakonshme shumëvjeçare. Rizoma është e ndjeshme ndaj tharjes, dëmtimeve mekanike dhe ujit të ndenjur. Një fillim i mirë ndikon drejtpërdrejt në shpejtësinë e vendosjes dhe në lulëzimin e ardhshëm. Shumimi është i mundur si me ndarje, ashtu edhe me farë, por secila metodë ka ritëm dhe kërkesa të ndryshme.

Koha dhe vendi i mbjelljes

Vjeshta është zakonisht periudha më e përshtatshme për mbjelljen e rizomave. Toka mbetet ende relativisht e ngrohtë, ndërsa lagështia rritet gradualisht. Kjo u jep rrënjëve mundësi të fillojnë përshtatjen përpara dimrit. Mbjellja pranverore është e mundur vetëm kur materiali është i freskët dhe nuk ka filluar rritjen e brishtë.

Rizomat nuk duhet të qëndrojnë për shumë kohë jashtë tokës. Tharja e indeve të imta mund të ulë ndjeshëm aftësinë e tyre për t’u vendosur. Pas blerjes, ato duhet të mbillen sa më shpejt. Nëse vonesa është e pashmangshme, mund të ruhen përkohësisht në material paksa të lagësht dhe në temperaturë të freskët.

Vendi duhet të ketë hije të pjesshme dhe tokë të pasur me lëndë organike. Drita e drejtpërdrejtë e mëngjesit mund të jetë e dobishme, por dielli i pasdites është zakonisht tepër i fortë. Kullimi duhet të jetë i mirë, megjithëse toka nuk duhet të thahet shpejt. Kushtet e ngjashme me dyshemenë e një pylli gjetherënës janë ideale.

Para mbjelljes duhet të vlerësohet konkurrenca nga rrënjët e pemëve të mëdha. Një vend shumë pranë trungut mund të jetë i thatë dhe i varfër, edhe kur duket me hije. Hapësira ndërmjet shkurreve të moderuara shpesh është më e favorshme. Gjithashtu duhet shmangur zona ku grumbullohet ujë pas shiut.

Mbjellja e rizomave

Toka duhet të punohet në një sipërfaqe më të gjerë sesa vetë gropa e mbjelljes. Kjo ndihmon rrënjët e reja të depërtojnë pa pengesa në substrat. Komposti i pjekur dhe humusi i gjetheve mund të përzihen me dheun ekzistues. Materialet duhet të shpërndahen njëtrajtshëm dhe të mos formojnë shtresa të dendura.

Rizoma vendoset zakonisht në mënyrë horizontale ose paksa të pjerrët. Sythi i rritjes duhet orientuar lart dhe nuk duhet shtypur. Thellësia e mbjelljes zakonisht është rreth pesë deri në tetë centimetra, në varësi të madhësisë së rizomës dhe strukturës së tokës. Mbjellja shumë e thellë mund të vonojë daljen, ndërsa ajo shumë sipërfaqësore e ekspozon rizomën ndaj tharjes.

Dheu vendoset me kujdes rreth rizomës dhe shtypet vetëm lehtë. Ngjeshja e fortë largon ajrin dhe pengon zhvillimin e rrënjëve. Pas mbjelljes, zona ujitet ngadalë për të vendosur tokën rreth pjesëve nëntokësore. Çdo fundosje e tepërt mund të korrigjohet me një shtresë të hollë dheu.

Sipërfaqja mbulohet me gjethe të copëtuara ose kompost gjethor. Mulçi duhet të ruajë lagështinë pa formuar një shtresë të padepërtueshme. Vendi mund të shënohet me një etiketë, sepse bima zhduket plotësisht mbi tokë gjatë gjumit. Kjo masë shmang dëmtimin aksidental gjatë punimeve të mëvonshme në kopsht.

Shumimi me ndarje

Ndarja është metoda më e shpejtë për të marrë bimë me të njëjtat karakteristika si bima mëmë. Ajo duhet kryer vetëm te tufat e pjekura dhe të mirëvendosura. Bimët e reja nuk duhen ndarë, sepse humbin shumë nga rezervat e kufizuara të energjisë. Intervali ndërmjet ndarjeve duhet të jetë disa vjet.

Koha më e mirë për ndarje është pas tharjes së pjesës mbitokësore ose në fillim të vjeshtës. Rizoma ngrihet me një pirun kopshti, duke filluar nga një distancë e sigurt. Tërheqja me forcë mund të këpusë rrënjët dhe sythat. E gjithë masa duhet nxjerrë gradualisht dhe me sa më shumë dhe rreth saj.

Rizoma ndahet në segmente që kanë të paktën një syth të shëndetshëm dhe një pjesë rrënjësh. Prerjet bëhen me thikë të pastër dhe të mprehtë. Indet e kalbura ose të dëmtuara hiqen deri te pjesa e fortë dhe e shëndetshme. Sipërfaqet e prerjes mund të lihen të thahen shkurtimisht në hije përpara mbjelljes.

Ndarjet mbillen menjëherë në vende të përgatitura. Ato ujiten mirë dhe mbulohen me një shtresë të lehtë mulçi. Gjatë sezonit të parë duhet të mbrohen veçanërisht nga tharja. Lulëzimi mund të mungojë për një ose dy vjet, sepse bima përdor energjinë për rindërtimin e sistemit rrënjor.

Shumimi me farë dhe kujdesi fillestar

Farat e triliumit humbin shpejt aftësinë e mbirjes kur thahen. Për këtë arsye, ato duhet të mbillen sa më shpejt pas pjekjes. Pulpës së frutit i hiqen mbetjet, ndërsa farat pastrohen me kujdes. Ato nuk duhet të ruhen në një ambient të ngrohtë dhe të thatë.

Farat mbillen në një përzierje të ajrosur me humus gjethesh dhe material kullues. Ato mbulohen me një shtresë të hollë substrati dhe mbahen vazhdimisht paksa të lagështa. Enët vendosen jashtë ose në një vend ku përjetojnë ndryshimet natyrore të temperaturës. Mbirja kërkon zakonisht cikle të alternuara të ngrohta dhe të ftohta.

Zhvillimi i fidanëve është shumë i ngadaltë. Në disa raste, fillimisht formohet vetëm rrënja dhe pjesa e gjelbër shfaqet sezonin tjetër. Lulëzimi mund të kërkojë pesë deri në shtatë vjet, ndonjëherë edhe më shumë. Kjo metodë është e përshtatshme për kultivuesit që pranojnë një proces afatgjatë.

Fidanët e rinj duhet të mbrohen nga tharja, kërmijtë dhe konkurrenca e barërave. Ata nuk duhet të transplantohen derisa të kenë krijuar rizoma mjaftueshëm të forta. Ushqimi duhet të jetë shumë i butë dhe kryesisht organik. Kujdesi i qëndrueshëm gjatë viteve të para përcakton cilësinë e bimëve të ardhshme.