Dimërimi i eupatorit të purpurt

Eupatori i purpurt është një shumëvjeçare e qëndrueshme që kalon dimrin përmes sistemit rrënjor të mbrojtur në tokë. Pjesët ajrore thahen pas ngricave, ndërsa sythat e rinj qëndrojnë të fshehur pranë kurorës deri në pranverë. Përgatitja e drejtë synon të mbrojë rrënjët nga luhatjet e temperaturës, lagështia e tepërt dhe dëmtimet mekanike. Bimët e vendosura në tokë zakonisht kërkojnë pak ndërhyrje, ndërsa ekzemplarët në vazo kanë nevojë për mbrojtje më të kujdesshme.

Cikli i pushimit dimëror

Pas përfundimit të lulëzimit, kërcelli fillon të humbasë ngjyrën dhe gjethet thahen gradualisht. Ky proces është pjesë normale e kalimit në pushim dhe nuk tregon domosdoshmërisht sëmundje. Bima tërheq një pjesë të lëndëve ushqyese drejt rrënjëve përpara tharjes së plotë. Për këtë arsye, prerja shumë e hershme e gjithë masës së gjelbër nuk është e dobishme.

Ngricat e para përshpejtojnë tharjen e pjesëve ajrore. Kërcelli i thatë mund të mbetet i qëndrueshëm dhe dekorativ gjatë dimrit. Ai kap brymë, borë dhe dritë të ulët, duke krijuar strukturë në kopsht. Brenda kërcellit të zbrazët mund të strehohen edhe insekte të dobishme.

Sistemi rrënjor vazhdon të reagojë ndaj temperaturës së tokës edhe pasi sipërfaqja duket e vdekur. Në vjeshtë të butë, rrënjët mund të vazhdojnë të rriten ngadalë. Kjo e bën lagështinë e moderuar të rëndësishme deri në ngrirjen e tokës. Thatësira e fortë para dimrit mund të dobësojë sythat e sezonit të ardhshëm.

Dalja e re në pranverë mund të fillojë më vonë se te disa shumëvjeçare të tjera. Vendi nuk duhet gërmuar ose rimbjellë nga padurimi, sepse sythat mund të dëmtohen. Shënimi i pozicionit në vjeshtë është i dobishëm në shtretërit e dendur. Një shenjë e vogël parandalon punimet e paqëllimshme mbi kurorë.

Përgatitja e bimëve në tokë

Para dimrit hiqen vetëm pjesët e prekura nga sëmundjet. Kërcelli i shëndetshëm mund të lihet deri në fund të dimrit ose të shkurtohet pas ngricave. Vendimi varet nga pamja e dëshiruar dhe nga rëndësia që i jepet strehimit të insekteve. Në çdo rast, materiali i sëmurë nuk duhet të mbetet mbi tokë.

Një shtresë e hollë komposti mund të vendoset rreth bimës në vjeshtë. Ajo mbron sipërfaqen, shton lëndë organike dhe ushqen tokën gradualisht. Komposti nuk duhet të mbulojë qendrën e tufës. Mbajtja e kurorës së lirë zvogëlon rrezikun e kalbëzimit gjatë periudhave me lagështi.

Në zona me dimër të ashpër dhe pak borë, mund të përdoret një mulç mbrojtës pas ngrirjes së lehtë të tokës. Gjethet e thata, kashta e pastër ose materiali tjetër i ajrosur e zbut luhatjen e temperaturës. Shtresa nuk duhet vendosur shumë herët, sepse mund të tërheqë brejtës dhe të mbajë lagështi të tepërt. Ajo hiqet gradualisht kur fillon ngrohja pranverore.

Kullimi dimëror është më i rëndësishëm se ushqimi shtesë. Uji i grumbulluar rreth kurorës mund të ngrijë dhe të shkrijë vazhdimisht, duke dëmtuar indet. Kanalet e vogla të sipërfaqes ose ngritja e lehtë e zonës mund të ndihmojnë në tokat e rënda. Problemi duhet zgjidhur përpara dimrit dhe jo pasi toka është ngrirë.

Dimërimi i bimëve në vazo

Në enë, rrënjët janë më të ekspozuara ndaj të ftohtit sesa në tokë. Muret e vazos ngrijnë nga të gjitha anët dhe ndryshimet e temperaturës ndodhin më shpejt. Për këtë arsye, ena vendoset pranë një muri të mbrojtur ose në një hapësirë të ftohtë, por jo të ngrohur. Qëllimi është ruajtja e pushimit natyror pa ngrirje të fortë të masës rrënjore.

Vazoja mund të mbështillet me material izolues që nuk bllokon plotësisht ajrin. Nënshtresa prej druri ose materiali tjetër e ndan enën nga toka e ftohtë. Enët mund të grupohen së bashku dhe hapësirat ndërmjet tyre të mbushen me gjethe të thata. Vrimat e kullimit duhet të mbeten të hapura gjatë gjithë dimrit.

Ujitja zvogëlohet, por nuk ndërpritet plotësisht. Substrati kontrollohet gjatë periudhave pa ngricë dhe laget lehtë nëse është tharë në thellësi. Uji i tepërt është më i rrezikshëm në temperaturë të ulët, sepse avullimi është i ngadalshëm. Pjatat nën vazo hiqen që të mos mbajnë ujë.

Bima nuk duhet futur në një dhomë të ngrohtë dhe të errët. Nxehtësia mund të zgjojë sythat para kohe, ndërsa mungesa e dritës prodhon lastarë të dobët. Një vend i freskët, me temperaturë të qëndrueshme, është shumë më i përshtatshëm. Në pranverë, ena nxirret gradualisht në dritë dhe mbrohet nga ngricat e vonshme.

Kalimi nga dimri në pranverë

Kërcelli i vjetër pritet zakonisht në fund të dimrit ose në fillim të pranverës. Prerja bëhet disa centimetra mbi tokë, duke pasur kujdes për sythat e rinj. Vegla duhet të jetë e mprehtë, sepse kërcelli i thatë mund të jetë i fortë. Materiali i shëndetshëm mund të copëtohet ose të kompostohet.

Mulçi dimëror hiqet në disa faza dhe jo menjëherë në një ditë të ngrohtë. Netët e ftohta mund të rikthehen dhe të dëmtojnë sythat e ekspozuar. Një shtresë e hollë mund të mbetet përkohësisht rreth zonës së rrënjëve. Kur rritja bëhet e qartë, kurora lirohet plotësisht.

Në pranverë kontrollohet edhe gjendja e tokës. Ngrirja dhe shkrirja mund ta ketë ngritur pak masën rrënjore, sidomos te bimët e mbjella në vjeshtë. Toka shtypet lehtë rreth rrënjëve dhe plotësohet kur është e nevojshme. Ujitja e parë e thellë bëhet nëse stina ka filluar e thatë.

Plehërimi fillon vetëm pasi rritja e re është aktive. Një shtresë komposti është zakonisht e mjaftueshme për të nisur sezonin. Plehrat e forta nuk duhet të hidhen mbi sythat e sapodalë. Vëzhgimi i ritmit të rritjes tregon nëse bima ka dalë nga dimri në gjendje të mirë.