Mbjellja dhe shumimi i eupatorit të purpurt

Mbjellja e eupatorit të purpurt kërkon një vendim të kujdesshëm për hapësirën, sepse bima zhvillohet në një shumëvjeçare të lartë dhe të gjerë. Një fillim i mirë e ndihmon sistemin rrënjor të vendoset shpejt dhe zvogëlon nevojën për ndërhyrje korrigjuese më vonë. Shumimi mund të kryhet me ndarjen e tufës, me farë ose me prerje të reja, në varësi të kohës dhe materialit në dispozicion. Secila metodë ka ritëm dhe kërkesa të ndryshme, por lagështia e qëndrueshme mbetet kushti i përbashkët për suksesin.

Koha dhe vendi i mbjelljes

Pranvera është periudha më e sigurt për mbjelljen e bimëve të reja, sepse toka fillon të ngrohet dhe rrënjët kanë gjithë sezonin për t’u zhvilluar. Mbjellja mund të bëhet edhe në fillim të vjeshtës, kur temperaturat janë të buta dhe toka ruan ende nxehtësi. Në këtë rast, duhet të mbetet kohë e mjaftueshme para ngricave të forta. Mbjellja gjatë vapës së verës është e mundur vetëm me ujitje shumë të kujdesshme dhe mbrojtje të përkohshme nga dielli i mesditës.

Vendi duhet të marrë disa orë diell të drejtpërdrejtë dhe të ketë tokë të freskët, të thellë e pjellore. Zonat që thahen shpejt gjatë verës nuk janë zgjedhja më e mirë pa një sistem të rregullt ujitjeje. Toka nuk duhet të jetë e përmbytur për një kohë të gjatë, veçanërisht gjatë periudhave të ftohta. Rrënjët kanë nevojë për ajër, edhe pse bima e toleron mirë lagështinë e lartë.

Hapësira ndërmjet bimëve duhet të përshtatet me madhësinë përfundimtare të varietetit. Mbjellja tepër e dendur krijon konkurrencë dhe e vështirëson qarkullimin e ajrit. Mbjellja shumë e rrallë mund të duket e zbrazët gjatë viteve të para, por hapësira mbushet gradualisht. Është më e lehtë të plotësohet përkohësisht zona me bimë të shkurtra sesa të ndahen tufa të mbingjeshura më vonë.

Para punës, duhet kontrolluar edhe marrëdhënia me bimët fqinje. Eupatori i purpurt nuk duhet vendosur përpara specieve të ulëta që kanë nevojë për shumë diell. Ai funksionon më mirë si sfond ose në qendër të një ishulli të gjerë bimor. Pozicionimi i drejtë që në fillim e shfrytëzon lartësinë e tij pa krijuar hije të padëshiruar.

Përgatitja e tokës dhe teknika e mbjelljes

Gropa e mbjelljes duhet të jetë më e gjerë se ena ose masa e rrënjëve. Toka e nxjerrë përzihet me kompost të pjekur, veçanërisht kur është e varfër ose shumë e ngjeshur. Nuk rekomandohet krijimi i një xhepi tepër të pasur vetëm brenda gropës, sepse rrënjët duhet të nxiten të dalin në tokën përreth. Përmirësimi i një zone më të gjerë jep zhvillim më të qëndrueshëm.

Bima hiqet nga ena me kujdes, pa tërhequr kërcellin. Nëse rrënjët janë rrotulluar fort përgjatë mureve të vazos, ato lirohen lehtë me gishta. Rrënjët e dëmtuara ose të kalbura priten me vegël të pastër. Masa rrënjore nuk duhet lënë të thahet gjatë përgatitjes së vendit.

Kurora vendoset në të njëjtin nivel me sipërfaqen e tokës ku ka qenë në enë. Mbjellja shumë e thellë mund të mbajë lagështi rreth bazës dhe të vonojë daljen e kërcellit. Mbjellja shumë e cekët i ekspozon rrënjët ndaj tharjes dhe ndryshimeve të temperaturës. Pas mbushjes së gropës, toka shtypet lehtë me duar dhe jo fort me këmbë.

Ujitja e parë duhet të jetë e bollshme, në mënyrë që toka të vendoset rreth rrënjëve. Nëse sipërfaqja ulet pas ujitjes, shtohet pak tokë pa mbuluar kurorën. Një shtresë mulçi ruan lagështinë dhe pengon barërat konkurruese gjatë fazës së vendosjes. Për disa javë, toka kontrollohet rregullisht edhe kur ka pasur reshje të lehta.

Shumimi me ndarjen e tufës

Ndarja është metoda më e shpejtë për të marrë bimë që ruajnë të njëjtat tipare si bima mëmë. Ajo kryhet zakonisht në pranverë, sapo sythat fillojnë të dalin nga toka. Në rajone me vjeshtë të gjatë mund të bëhet edhe pas lulëzimit, por pjesët e reja duhet të rrënjëzohen para ngricave. Bimët shumë të vjetra dhe të mëdha përfitojnë njëkohësisht nga rinovimi.

Një ditë para ndarjes, toka ujitet nëse është e thatë. Tufa nxirret me një lopatë të fortë, duke ruajtur sa më shumë rrënjë. Bimët e mëdha mund të ndahen fillimisht në dy pjesë dhe më pas në segmente më të vogla. Çdo segment duhet të përmbajë sytha aktivë dhe rrënjë të shëndetshme.

Pjesët e dobëta, të zbrazëta ose të dëmtuara në qendër nuk janë material i mirë për rimbjellje. Zgjidhen kryesisht pjesët e jashtme, ku rritja është më e re dhe më energjike. Sipërfaqet shumë të dëmtuara mund të pastrohen me një thikë të mprehtë. Veglat dezinfektohen kur ka dyshime për sëmundje të rrënjëve.

Segmentet mbillen menjëherë në tokë të përgatitur dhe ujiten thellë. Gjethet ose kërcelli i gjatë mund të shkurtohen për të zvogëluar humbjen e ujit, sidomos gjatë ndarjes së vjeshtës. Për javët e para, sipërfaqja nuk duhet të thahet plotësisht. Shenja më e mirë e suksesit është shfaqja e rritjes së re të qëndrueshme.

Shumimi me farë dhe me prerje

Farat mund të mblidhen kur tufat e luleve thahen dhe materiali fillon të shkëputet lehtë. Ato humbin shpejt nëse mblidhen shumë vonë në ditë me erë. Farat ruhen në vend të thatë dhe të freskët deri në mbjellje. Bimët e rritura nga farat mund të shfaqin ndryshime nga bima mëmë, sidomos kur në afërsi rriten forma të tjera.

Një periudhë e ftohtë dhe e lagësht shpesh ndihmon mbirjen. Farat mund të mbillen në tabaka dhe të kalojnë disa javë në kushte të freskëta ose mund të mbillen jashtë në vjeshtë. Ato mbulohen shumë lehtë, sepse janë të imta dhe nuk duhet të vendosen thellë. Substrati mbahet i lagësht, por jo i ngopur me ujë.

Fidanët e rinj zhvillohen ngadalë në fazën e parë dhe kërkojnë mbrojtje nga tharja. Kur kanë formuar disa gjethe të vërteta, ato zhvendosen në enë individuale ose në një shtrat të përgatitur. Mbjellja përfundimtare bëhet pasi sistemi rrënjor është forcuar. Lulëzimi i plotë mund të kërkojë më shumë se një sezon.

Prerjet merren nga lastarët e rinj dhe të shëndetshëm në fund të pranverës ose në fillim të verës. Pjesa e poshtme pastrohet nga gjethet dhe vendoset në një substrat të ajrosur e të lagësht. Lagështia e ajrit duhet të jetë e lartë, por gjethet nuk duhet të qëndrojnë vazhdimisht të lagura. Pas formimit të rrënjëve, bimët përshtaten gradualisht me ajrin e jashtëm para mbjelljes në kopsht.