Lulja këmbanë e grumbulluar është një shumëvjeçare e fortë që zakonisht e përballon mirë dimrin në tokë të hapur. Megjithatë, përgatitja e duhur para të ftohtit ndihmon në ruajtjen e rrënjëve dhe në nisjen e fuqishme të rritjes pranverore. Kujdesi dimëror nuk duhet të jetë i tepruar, sepse bima ka nevojë edhe për pushim natyror. Mbrojtja më e mirë është një vend i kulluar mirë, tokë e shëndetshme dhe shmangie e lagështisë së tepërt.

Përgatitja në fund të sezonit

Në fund të verës dhe gjatë vjeshtës, bima fillon të kalojë gradualisht drejt pushimit. Lulëzimi pakësohet, gjethet zverdhen dhe kërcellet humbin freskinë. Ky proces është normal dhe nuk duhet ngatërruar me sëmundje nëse ndodh në kohën e duhur. Bima po tërheq energji drejt pjesëve nëntokësore.

Pastrimi i bimës mund të bëhet në vjeshtë ose në fillim të pranverës. Në zona me dimra të lagësht, largimi i materialit të sëmurë është i dobishëm. Në zona më të ftohta, një pjesë e kërcellëve të tharë mund të lihet si mbrojtje natyrale. Zgjedhja varet nga klima dhe nga gjendja shëndetësore e bimës.

Plehërimi i fortë në fund të sezonit duhet shmangur. Ai mund të nxisë rritje të re të butë, e cila dëmtohet lehtë nga ngricat. Në vend të kësaj, mund të përdoret një shtresë e hollë komposti të pjekur. Kjo përmirëson tokën pa e detyruar bimën të rritet në kohë të papërshtatshme.

Ujitja para dimrit duhet të jetë e matur. Nëse vjeshta është shumë e thatë, një ujitje e thellë ndihmon rrënjët të mos hyjnë të stresuara në dimër. Nëse reshjet janë të mjaftueshme, nuk nevojitet ujë shtesë. Toka e ngopur para ngricave mund të shkaktojë më shumë dëm se dobi.

Mbrojtja nga ngricat dhe lagështia

Rrënjët e lules këmbanë të grumbulluar janë zakonisht mjaft të qëndrueshme ndaj të ftohtit. Problemi më i madh nuk është gjithmonë ngrica, por kombinimi i të ftohtit me lagështi të tepërt. Kur toka qëndron e lagur për shumë kohë, rrënjët dobësohen. Kjo e bën bimën më të ndjeshme ndaj dëmtimeve dimërore.

Një shtresë e lehtë mulçi mund të ndihmojë në stabilizimin e temperaturës së tokës. Materialet organike si gjethet e thata ose komposti i trashë janë të përshtatshme. Shtresa nuk duhet të jetë shumë e dendur, sepse mund të bllokojë ajrosjen. Qafa e bimës duhet të mbetet e mbrojtur, por jo e mbytur.

Në zona ku toka ngrin dhe shkrin shpesh, rrënjët mund të shtyhen lart nga lëvizjet e tokës. Mulçi ndihmon në zvogëlimin e këtyre luhatjeve. Në pranverë, duhet kontrolluar nëse ndonjë pjesë është ekspozuar. Nëse po, toka shtohet butësisht rreth bazës.

Në vende shumë të lagështa, mbrojtja më e mirë është përmirësimi i kullimit. Nuk ka mbulesë dimërore që zëvendëson një tokë të ajrosur. Nëse bima vuan çdo dimër, ajo mund të zhvendoset në një vend më të ngritur. Ky ndryshim shpesh zgjidh problemet afatgjata.

Dimërimi i bimëve në vazo

Bimët në vazo janë më të ekspozuara ndaj të ftohtit sesa ato në tokë. Rrënjët kanë më pak mbrojtje dhe substrati ngrin më shpejt. Për këtë arsye, vazot duhet vendosur në vend të mbrojtur nga erërat e forta dhe reshjet e tepërta. Një mur, verandë e hapur ose kënd i mbrojtur mund të jetë shumë i dobishëm.

Vazoja duhet të ketë vrima të mira kullimi. Uji që mbetet në fund mund të ngrijë dhe të dëmtojë rrënjët. Pjata nën vazo nuk duhet të mbajë ujë gjatë dimrit. Substrati duhet të jetë pak i lagësht, por kurrë i përmbytur.

Në klima të ftohta, vazoja mund të izolohet me materiale mbrojtëse. Mbështjellja e jashtme ndihmon në uljen e luhatjeve të temperaturës. Bima nuk ka nevojë për ngrohje të brendshme, por për mbrojtje nga ekstremet. Vendosja e vazos drejtpërdrejt mbi tokë, në vend të betonit të ftohtë, mund të ndihmojë.

Gjatë dimrit, bimët në vazo duhet kontrolluar herë pas here. Nëse substrati thahet plotësisht për shumë kohë, rrënjët mund të dëmtohen. Ujitja bëhet vetëm në ditë pa ngricë dhe në sasi të vogël. Kujdesi i tepërt është po aq i rrezikshëm sa neglizhenca.

Rinisja e rritjes në pranverë

Në pranverë, rritja e re shfaqet nga baza e bimës. Kjo është koha për të hequr kërcellet e vjetra dhe mbetjet e thata. Pastrimi duhet bërë me kujdes që të mos dëmtohen lastarët e rinj. Gërshërët e mprehta dhe të pastra japin prerje më të sigurta.

Shtresa e mulçit dimëror mund të hollohet nëse është shumë e trashë. Toka duhet të ngrohet dhe të ajroset për të nxitur rritje të shëndetshme. Një pjesë e materialit organik mund të lihet si ushqim natyral. E rëndësishme është që baza e bimës të mos mbetet e lagësht dhe e mbyllur.

Në këtë fazë, një shtresë komposti i pjekur është shumë e dobishme. Ajo ndihmon rritjen e re pa e shtyrë bimën në mënyrë agresive. Nëse tufa është bërë shumë e madhe ose e dobët në qendër, pranvera është kohë e mirë për ndarje. Kjo ndërhyrje e rinon bimën dhe përmirëson lulëzimin.

Rritja e hershme duhet mbrojtur nga dëmtuesit si kërmijtë. Lastarët e rinj janë të butë dhe tërheqës për ta. Kontrolli i rregullt në javët e para të pranverës është i rëndësishëm. Një nisje e shëndetshme pas dimrit përcakton cilësinë e gjithë sezonit.