Procesi i mbjelljes dhe shumëzimit të kësaj shkurreje dekorative është një nga hapat më domethënës për çdo adhurues të kopshtarisë. Për të arritur rezultate të shkëlqyera, duhet të ndjekësh me përpikëri rregullat e përgatitjes së mjedisit dhe të materialit mbjellës. Suksesi fillon me zgjedhjen e kohës ideale, kur kushtet klimatike favorizojnë rrënjosjen e shpejtë të bimës së re. Një fillim i mbarë garanton një rritje të fuqishme dhe një lulëzim të bollshëm në sezonet që do të vijnë më pas.
Toka ku do të kryhet mbjellja duhet të jetë e pasur me lëndë organike dhe të ketë një strukturë të shkrifët. Rekomandohet që të gërmosh një gropë që është të paktën dy herë më e gjerë se balli rrënjor i bimës. Kjo u lejon rrënjëve të reja të përhapen me lehtësi në dheun e punuar rishtas pa hasur pengesa të forta. Shtimi i një sasie të vogël rëre mund të përmirësojë drenazhin nëse toka jote është shumë argjilore dhe e rëndë.
Shumëzimi mund të bëhet përmes disa metodave, ku secila ka avantazhet dhe sfidat e veta specifike në praktikë. Metoda me kërcej (prerje) është shpesh më e preferuara për shkak të shkallës së lartë të suksesit që ofron. Mund të përdorësh kërcej gjysmë të drunëzuar që mblidhen gjatë muajve të verës kur bima është në kulmin e saj. Këto prerje duhet të vendosen në një mjedis me lagështi të kontrolluar deri në formimin e plotë të rrënjëve.
Pasi bima të jetë vendosur në vendin e saj të ri, duhet të sigurohesh që niveli i dheut të jetë i njëjtë me atë të vazos. Mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë kalbjen e bazës së kërcellit kryesor të bimës dekorative. Ngjeshja e lehtë e dheut rreth rrënjëve ndihmon në eliminimin e xhepave të ajrit që mund të thajnë rrënjët. Një ujitje e bollshme menjëherë pas mbjelljes është hapi i fundit kritik për të stabilizuar bimën në shtëpinë e saj të re.
Përgatitja e mjedisit dhe tokës
Para se të marrësh lopatën në dorë, duhet të analizosh me kujdes ekspozimin e vendit ndaj elementeve natyrore. Kjo bimë ka nevojë për një vend ku dielli depërton të paktën për disa orë gjatë ditës aktive. Megjithatë, një mbrojtje e lehtë nga dielli i fortë i mesditës mund të parandalojë tharjen e shpejtë të tokës. Përgatitja e vendit duhet të bëhet disa javë para mbjelljes për të lejuar tokën të stabilizohet.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Pasurimi i tokës me kompost të vjetruar është një investim që do të japë fruta në vitet në vijim. Lënda organike jo vetëm që ushqen bimën, por edhe përmirëson mbajtjen e lagështisë në mënyrë natyrale. Duhet të shmangësh përdorimin e plehrave kimike të freskëta direkt në kontakt me rrënjët e reja dhe delikate. Një mjedis i ekuilibruar mikrobiologjik është thelbësor për shëndetin afatgjatë të sistemit rrënjor të shkurres.
Nëse planifikon të mbjellësh disa bimë së bashku, duhet të lësh një distancë prej rreth 60 deri në 90 centimetra. Kjo hapësirë garanton që çdo ekzemplar të ketë mjaftueshëm ajër dhe dritë për t’u zhvilluar plotësisht. Mbjellja e dëndur mund të krijojë një efekt vizual të shpejtë, por mund të çojë në probleme me sëmundjet. Planifikimi i hapësirës është një shenjë e një kopshtari vizionar që mendon për të ardhmen.
Gjithashtu, kontrollo që në zonën e mbjelljes të mos ketë rrënjë të forta të pemëve të mëdha aty pranë. Këto rrënjë mund të konkurrojnë ashpër për ujë dhe lëndë ushqyese me bimën tënde të re dekorative. Nëse toka është shumë e varfër, mund të jetë e dobishme të zëvendësosh një pjesë të saj me dhetar cilësor. Një fillim në një mjedis optimal redukton ndjeshëm nevojën për ndërhyrje korrigjuese më vonë.
Metodat e suksesshme të shumëzimit
Shumëzimi me prerje është një mënyrë e shkëlqyer për të krijuar bimë të reja që janë identike me prindin. Zgjidh degë të shëndetshme që nuk kanë lule ose fruta për të marrë materialin më të mirë. Prerja duhet të jetë rreth 10-15 centimetra e gjatë dhe të pritet fiks poshtë një nyjeje të gjethes. Heqja e gjetheve të poshtme redukton humbjen e ujit përmes avullimit gjatë procesit të rrënjosjes.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Përdorimi i një hormoni rrënjosës mund të përshpejtojë procesin, por nuk është gjithmonë i domosdoshëm për këtë specie. Vendosja e prerjeve në një përzierje rëre dhe turbë siguron ajrosjen dhe lagështinë e duhur në çdo kohë. Mbulimi me një qese plastike transparente krijon një efekt mini-serre që ruan temperaturën dhe lagështinë konstante. Duhet të kesh durim, pasi rrënjët mund të duan disa javë për t’u shfaqur plotësisht.
Një tjetër metodë efektive është shumëzimi me farë, i cili bëhet më mirë në fillim të pranverës. Farat duhet të mblidhen nga kokrrat e pjekura mirë dhe të pastrohen nga pjesa mishtore e frutit. Ato mund të mbillen në vazo të vogla dhe të lihen në një vend të ngrohtë dhe të ndritshëm. Bimët e reja që rriten nga farat mund të kenë variacione të vogla në ngjyrën e kokrrave dekorative.
Ndarja e shkurres është një metodë tjetër që mund të aplikohet te bimët më të vjetra dhe të mëdha. Kjo procedurë bëhet gjatë periudhës së qetësisë, kur bima nuk ka gjethe ose sapo po zgjohet. Duhet të përdorësh një lopatë të mprehtë për të ndarë ballin rrënjor në dy ose më shumë pjesë. Secila pjesë e re duhet të ketë rrënjë të mjaftueshme dhe të paktën një kërcell të shëndetshëm.
Teknika e mbjelljes në kopsht
Momenti i mbjelljes fillon me përgatitjen e bimës që ndodhet ende në vazon e saj origjinale. Ujitja e bimës një orë para mbjelljes e bën më të lehtë nxjerrjen e saj pa dëmtuar rrënjët. Kur e nxjerr bimën, kontrollo nëse rrënjët janë rrotulluar shumë rreth vazos dhe liroji ato me kujdes. Ky veprim i thjeshtë stimulon rrënjët të rriten jashtë drejt tokës së re dhe të pasur.
Vendose bimën në qendër të gropës dhe sigurohu që ajo të qëndrojë drejt dhe në lartësinë e duhur. Filloi të mbushësh gropën me dhenë e përgatitur, duke e shtypur lehtë me duar në çdo shtresë të re. Mos e ngjesh dhenë me forcë me këmbë, pasi kjo mund të thyejë rrënjët e holla dhe delikate. Qëllimi është të krijosh një kontakt të mirë midis rrënjëve dhe tokës pa e bllokuar ajrin.
Pas mbjelljes, krijo një lloj “pjate” të vogël prej dheu rreth bazës së bimës për të mbajtur ujin. Kjo formë ndihmon që uji i ujitjes të shkojë direkt te rrënjët dhe të mos rrjedhë anash. Ujitja e parë duhet të jetë e ngadaltë dhe e thellë për të lagur të gjithë zonën e gropës së mbjelljes. Nëse toka ulet pak pas ujitjes, shto edhe pak dhe për të niveluar sipërfaqen e kopshtit.
Mbrojtja e bimës së sapombjellë nga erërat e forta është një hap që shpesh harrohet nga shumë njerëz. Mund të përdorësh një kunj të vogël druri për të mbështetur bimën derisa rrënjët e saj të kapen fort. Lidhja duhet të jetë e lirshme për të mos lënduar lëvoren e re dhe të butë të kërcellit. Pas disa muajsh, kur bima të jetë stabilizuar, mbështetësja mund të hiqet plotësisht.
Përkujdesja pas shumëzimit dhe mbjelljes
Javët e para pas mbjelljes janë periudha më kritike për mbijetesën e bimës tënde të re dekorative. Duhet të kontrollosh lagështinë e tokës pothuajse çdo ditë, sidomos nëse moti është i thatë dhe me diell. Toka duhet të mbahet e lagësht por jo e mbytur me ujë, për të evituar kalbjen. Bimët e reja nuk kanë ende një sistem rrënjor të thellë për të gjetur ujë vetë.
Nëse vëren se bima po humbet gjethe menjëherë pas mbjelljes, mos u paniko menjëherë pasi kjo mund të jetë stres. Bima po harxhon energji për të krijuar rrënjë të reja dhe mund të sakrifikojë disa pjesë të gjelbra. Vazhdo me kujdesin e rregullt dhe shpejt do të shohësh sytha të rinj që po fillojnë të shpërthejnë. Durimi është cilësia kryesore që duhet të ketë çdo person që merret me rritjen e bimëve.
Shmang plehërimin e rëndë menjëherë pas shumëzimit ose mbjelljes së bimëve të reja në kopsht. Rrënjët e reja janë shumë të ndjeshme ndaj kripërave që gjenden në plehrat minerale të forta. Është më mirë të presësh derisa të shohësh shenja të qarta të rritjes së re përpara se të ushqesh. Një pleh i lëngshëm shumë i holluar mund të përdoret nëse vërtet bima duket se ka nevojë për ndihmë.
Së fundi, mbaj zonën rreth bimës të pastër nga barërat e këqija që mund të rriten shumë shpejt. Këto barëra “vjedhin” lëndët ushqyese dhe ujin që bima jote ka aq shumë nevojë tani. Heqja e tyre me dorë është mënyra më e sigurt për të mos dëmtuar rrënjët e sipërfaqshme të shkurres. Me këtë përkushtim, do të kesh një kopsht plot me lule dhe kokrra të mrekullueshme shumë shpejt.